Γιατί ο Τσίπρας δεν θέλει το ΔΝΤ

Συνεχίζει η κυβέρνηση τον ανένδοτο κατά της συμμετοχής του ΔΝΤ στο τρίτο Μνημόνιο με το βλέμμα στην επόμενη φάση της διαπραγμάτευσης και στη μητέρα των μαχών, το Ασφαλιστικό. Ο Αλέξης Τσίπρας επανέλαβε την επιθυμία της κυβέρνησης για έξωση του ΔΝΤ από το πρόγραμμα, υπογραμμίζοντας ότι το Ταμείο δεν έχει καμία θέση σε ένα αμιγώς ευρωπαϊκό ζήτημα.

Στη γραμμή ότι η Ευρώπη μπορεί να λύσει τα προβλήματά της μόνη της, ο Πρωθυπουργός με νέα παρέμβασή του στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» εξέφρασε τον προβληματισμό του για τη «μη εποικοδομητική συμπεριφορά του Ταμείου σε δημοσιονομικά και οικονομικά θέματα». «Πιστεύουμε ότι ύστερα από έξι χρόνια χειρισμού μιας τεράστιας κρίσης, η Ευρώπη τώρα έχει τη θεσμική ικανότητα να αντιμετωπίζει με επιτυχία τα ενδοευρωπαϊκά ζητήματα» τόνισε ο Τσίπρας, εννοώντας εμμέσως πλην σαφώς ότι από τη στιγμή που το νέο πρόγραμμα είναι χρηματοδότησης του ESM, δεν χρειάζεται πλέον συμμετοχή του ΔΝΤ.

«ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΖΗΤΗΜΑ». Πρόθεση της κυβέρνησης είναι να διαπραγματευτεί το Ασφαλιστικό καθώς και την πώληση των κόκκινων δανείων σε funds του εξωτερικού και κυρίως να κερδίσει χρόνο για να αποφύγει τις περικοπές συντάξεων με μεγαλύτερη ευχέρεια και, κατά προτίμηση, χωρίς το ΔΝΤ. Οι επανειλημμένες αναφορές του Πρωθυπουργού ότι το τρίτο ελληνικό πρόγραμμα είναι «ευρωπαϊκό ζήτημα» δείχνουν προς τη φημισμένη σκληρότητα και ακαμψία του Ταμείου που λειτουργεί με βάση τους δικούς του κανόνες και, πάντως, χωρίς ιδιαίτερα πολιτικές ευαισθησίες σε αντίθεση με την Κομισιόν, η οποία επί της ουσίας δίνει αυτή τη στιγμή τον τόνο στο τρίτο Μνημόνιο.

Και ενώ ο  ESM αναμένεται να ανάψει το πράσινο φως για την εκταμίευση της υποδόσης του ενός δισ. ευρώ μέχρι τα Χριστούγεννα, ξορκίζοντας το ΔΝΤ η κυβέρνηση επιχειρεί να ξορκίσει επί της ουσίας την εμμονή του Ταμείου στην επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων, τα οποία το Ταμείο συνδέει ευθέως με τις μελλοντικές δαπάνες στο Ασφαλιστικό.

Ενδεικτικό της επιμονής στη συνταγή της λιτότητας είναι το γεγονός ότι στελέχη του ΔΝΤ ανέβαζαν τον λογαριασμό για τον συμπληρωματικό προϋπολογισμό σε μέτρα τριών δισ. ευρώ, την ώρα που φαίνεται ότι η Κομισιόν θα συμβιβαζόταν με μέτρα ενός δισ. Πηγές των θεσμών, εξάλλου, αναγνωρίζουν ότι στην παρούσα φάση που το ΔΝΤ παίζει απλώς τον ρόλο του «τεχνικού συμβούλου» στο πρόγραμμα και, πάντως, έχει παγώσει την όποια χρηματοδότηση, η Κομισιόν είναι αυτή που στην πραγματικότητα αποφασίζει ποια μέτρα δέχεται και ποια όχι και η εισήγηση του εκπροσώπου της (Ντέκλαν Κοστέλο) στο Eurogroup είναι αυτή που μετράει για την εκταμίευση της όποιας δόσης.

Την ίδια ώρα πηγές των θεσμών αναρωτιούνται για τη σκοπιμότητα της δημόσιας συζήτησης γύρω από τον ρόλο του ΔΝΤ, καθώς το μόνο που πετυχαίνουν οι δημόσιες τοποθετήσεις είναι να αναγκάζουν τους αρμόδιους παράγοντες της ευρωζώνης – την τελευταία φορά ήταν ο Πιερ Μοσκοβισί – να επισημαίνουν την αναγκαιότητα συμμετοχής του ΔΝΤ, έστω και με τη σημερινή μορφή του τεχνικού συμβούλου.

Η ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΒΕΡΟΛΙΝΟΥ. Και, βέβαια, υπάρχει πάντα ο παράγων Βερολίνο που εκτιμά την τεχνική επάρκεια και την ακαμψία του ΔΝΤ σε αντίθεση με την πιο «πολιτικοποιημένη» Κομισιόν, για της οποίας την αποφασιστικότητα αμφιβάλλει.

Ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε έχει ξεκαθαρίσει ότι θα ήθελε τη συμμετοχή του Ταμείου στο τρίτο Μνημόνιο και ότι αυτός ήταν όρος για να ψηφιστεί η νέα βοήθεια από το γερμανικό Κοινοβούλιο. Μένει να φανεί αν το Βερολίνο θα συμβιβαζόταν με απλή συμμετοχή του ΔΝΤ τεχνικού χαρακτήρα, η οποία δεν θα συνοδευόταν από χρηματοδότηση.

Σε κάθε περίπτωση, όλα δείχνουν ότι αυτή η μάχη θα διαρκέσει μέχρι την ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης, καθώς οι μεταρρυθμίσεις στο Ασφαλιστικό θα κρίνουν εν πολλοίς το είδος της συμμετοχής του Ταμείου στο πρόγραμμα.

Το ΔΝΤ, εκτεθειμένο και από την αποτυχία της συνταγής της αιματηρής λιτότητας που εκτόξευσε τελικά το χρέος, δεν κρύβει ότι θα προτιμούσε να απεμπλακεί από το ελληνικό πρόγραμμα. Αυτό δεν είναι ανεξάρτητο και από την άρνηση της κυβέρνησης να αναλάβει την «ιδιοκτησία» του προγράμματος, την οποία το ΔΝΤ θεωρεί σημαντική για την επιτυχία του.