H μάχη αυτή στην Ευρώπη έχει αρχίσει εδώ και χρόνια. Ποια είναι η σύγχρονη, η ζωντανή και κυρίως η αποτελεσματική Αριστερά; Η ριζοσπαστική ή λαϊκιστική με βασικούς εκπροσώπους τον ΣΥΡΙΖΑ και το Podemos, ή η μετριοπαθής του Ολάντ, του Ρέντσι, του Γκάμπριελ και του Σάντσεθ; Στις περισσότερες χώρες ο συσχετισμός δυνάμεων ήταν καθαρός, υπέρ της μιας ή της άλλης τάσης. Αλλά όχι και στην Ισπανία. Εδώ έγινε μια εμφύλια μάχη. Με έναν νικητή που δεν έχει ανακηρυχθεί ακόμη.
Οσο ο Πάμπλο Ιγκλέσιας τραγουδούσε στις συγκεντρώσεις τη «Διεθνή», οι Σοσιαλιστές έτριβαν τα χέρια τους. Ο αντίπαλός τους ζούσε σε άλλη εποχή, ήταν σαν τον Τζέρεμι Κόρμπιν, τον αρχηγό του Εργατικού Κόμματος της Βρετανίας (είναι ακόμη αλήθεια αρχηγός;). Αλλά ο επαναστάτης έβαλε μυαλό. «Κατάλαβα ότι με τη “Διεθνή” δεν αλλάζει μια χώρα» είπε πρόσφατα ο αρχηγός του Podemos. Αρχισε λοιπόν να διεκδικεί ενεργά τον ηγετικό ρόλο ολόκληρης της Αριστεράς, αυτόν ακριβώς που είχαν οι Σοσιαλιστές από την πτώση της δικτατορίας μέχρι σήμερα. Εκανε το κόμμα του «συστημικό», αλλά με στόχο να αλλάξει το σύστημα ώστε να μην το αναγνωρίζει «η μάνα που το γέννησε». Με άλλα λόγια, ο Ιγκλέσιας έκανε ό,τι και ο Τσίπρας. Αλλά χωρίς να αποδίδει αυτή τη στροφή στους κακούς ξένους. Και χωρίς να λέει άλλα πράγματα στο εξωτερικό και άλλα στο εσωτερικό.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για το μέλλον της Ευρώπης; Θα εξαρτηθεί από το τι είδους κυβέρνηση θα σχηματιστεί στην Ισπανία. Ενας μεγάλος συνασπισμός με το Podemos στην αντιπολίτευση θα ισχυροποιήσει τους ριζοσπάστες. Μια κυβέρνηση της Αριστεράς – που επιπλέον θα είναι όμηρος των εθνικιστών – θα βρεθεί σύντομα αντιμέτωπη με τις αντιφάσεις της. Θα εξαρτηθεί επίσης από το τι θα κάνει η «ανορθόδοξη» κυβέρνηση της Πορτογαλίας. Και αν θα μπορέσουν, επιτέλους, να μειώσουν την ανεργία στις χώρες τους οι «ορθόδοξοι» σοσιαλδημοκράτες που κυβερνούν στη Γαλλία και στην Ιταλία.
Το μεγάλο λάθος
Η τελευταία συγκέντρωση των Ciudadanos έγινε σε μια ιστορική πλατεία της Μαδρίτης, την Πλάθα ντε Σάντα Ανα, γνωστή μεταξύ άλλων για τα τάπας και τις μπίρες της. Στο κυρίως μέρος της πλατείας είχαν τοποθετηθεί καρέκλες για τους υψηλούς καλεσμένους. Γύρω γύρω σίδερα, όπως αυτά με τα οποία προστάτευε τη Βουλή η κακή μνημονιακή κυβέρνηση. Ο κόσμος ήταν όρθιος απέξω. Κάπου 3.000 άνθρωποι. Πρώτα είδαν δύο βίντεο από την προεκλογική εκστρατεία. Και ύστερα άκουσαν τον 36χρονο αρχηγό, τον Αλμπερτ Ριβέρα, να τους λέει ότι είναι «κανονικοί άνθρωποι που κάνουν εξαιρετικά πράγματα». Οπως το να πάρουν ένα περιφερειακό καταλανικό κόμμα και να το εκτοξεύσουν σε εθνική κλίμακα στο 14%. Αλλά όχι και να το καταστήσουν ρυθμιστή του πολιτεύματος, όπως θα ήθελε. Ούτε βέβαια να το στείλουν στην κυβέρνηση, όπως ονειρευόταν. Γιατί; Ποιο ήταν το βασικό λάθος αυτού του φιλελεύθερου κόμματος, που το «ψήφισαν» ο «Εκόνομιστ» και οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς»; Ακούγεται περίεργο αλλά ίσως να ήταν η θέση τους για την οικογενειακή βία και συγκεκριμένα η πρόταση για εξίσωση των ποινών για τη βία κατά των γυναικών και κατά των ανδρών. Ναι, στην Ισπανία βρισκόμαστε.