Ο Μπόσμαν ακόμη αναρωτιέται

Το ημερολόγιο έδειχνε 26 Δεκεμβρίου 1999. Το κρύο στο Σαουθάμπτον ήταν ανυπόφορο αλλά οι φίλοι του ποδοσφαίρου, πιστοί στην παράδοση της Boxing  Day είχαν γεμίσει το Dell για να παρακολουθήσουν τον αγώνα των Αγίων με την Τσέλσι.

Οταν οι παίκτες των δύο ομάδων βγήκαν στον αγωνιστικό χώρο, η Ιστορία κρατούσε σημειώσεις.  Ο νυν προπονητής της ΑΕΚ Ουρουγουανός Γκουστάβο Πογέτ και δέκα ακόμα λεγεωνάριοι συγκροτούσαν την πρώτη ενδεκάδα με ξένους παίκτες στην ιστορία του αγγλικού ποδοσφαίρου. Τα προσχήματα διατήρησαν τέσσερις Αγγλοι που κάθησαν στον πάγκο δίπλα στον ιταλό προπονητή Τζιανλούκα Βιάλι.

Εξι χρόνια αργότερα, στις 14 Φεβρουαρίου 2005 η Αρσεναλ γκρέμισε και τα τελευταία τείχη κατεβάζοντας στο ματς με την Κρίσταλ Πάλας παίκτες αποκλειστικά ξένους.

Οι δύο λονδρέζικες ομάδες έδειχναν με τον τρόπο τους την άλλη πλευρά του Νόμου Μπόσμαν, την οποία δεν είχε φανταστεί ούτε ο άνθρωπος που έγινε νεολογισμός στο ποδοσφαιρικό λεξικό και συνώνυμο του άκρατου ποδοσφαιρικού καπιταλισμού.

Στην 20ή επέτειο του Νόμου Μπόσμαν παραμένει ακόμα ασαφές αν η απόφαση της 15ης Δεκεμβρίου 1995 του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου ωφέλησε ή έβλαψε το ποδόσφαιρο.

Οταν ο Αγιαξ κατέκτησε το Τσάμπιονς Λιγκ το 1995 υπό τις οδηγίες του Λουίς φαν Γκάαλ, το ρόστερ του Αίαντα αποτελούσαν απόφοιτοι της περίφημης ποδοσφαιρικής σχολής του. Σε διάστημα τριών χρόνων, μετά τον Νόμο Μπόσμαν ο Αγιαξ έχασε τέσσερα από τα διαμάντιά του, τους Κλάιφερτ, Ντάβιντς, Ράισινγκερ και Μπογκάρντε χωρίς να εισπράξει ούτε σεντ. Ο Κλάιφερτ πήγε στη Μίλαν στην οποία δεν απέδωσε τα αναμενόμενα. Ετσι, οι Ροσονέρι τον πούλησαν στην Μπαρτσελόνα και εισέπραξαν 12 εκατ. ευρώ. «Εκπαιδεύαμε τον Πάτρικ για 12, 13 χρόνια και στο τέλος δεν πήραμε τίποτα», θυμάται ο πρώην πρόεδρος του Αίαντα Μίχαελ Φαν Πράαγ.

Ο Αγιαξ, όπως και πολλές ομάδες που στηρίζονταν στις ακαδημίες τους, μαράζωσαν αφού οι πλούσιοι μπορούσαν πλέον να παίρνουν τον ανθό τους χωρίς να πληρώνουν σεντ.

Το χάσμα που υπήρχε έτσι κι αλλιώς μεταξύ πλουσίων και φτωχών άρχισε να μεγαλώνει χρόνο με τον χρόνο, για να φτάσουμε σήμερα στο σημείο να κινούν τα νήματα καμιά δεκαριά ομάδες.

Μόνο τη φετινή σεζόν η Τσέλσι έδωσε δανεικούς 33 ποδοσφαιριστές, ενώ επί Μπενίτεθ η Λίβερπουλ είχε φτάσει να έχει στα τάξεις της 100 παίκτες.

«Είναι παράδοξο. Ο Νόμος Μπόσμαν γεννήθηκε για να ανακατανέμει τον πλούτο σε όλους, ειδικά στους φτωχότερους ποδοσφαιριστές, αλλά τώρα κερδίζουν μόνο λίγοι», δήλωσε στην «Γκατζέτα Ντέλο Σπορτ» ο Ζαν Μαρκ Μπόσμαν.

Ο πόλεμος που ξεκίνησε την άνοιξη του 1990 ο βέλγος ποδοσφαιριστής ο οποίος θεωρείται συνώνυμο της ελευθερίας είχε  διαφορετικό κίνητρο.

Στην καλύτερη ποδοσφαιρική ηλικία, στα 26 του χρόνια, η ομάδα του Λιέγη τού προσέφερε νέο συμβόλαιο με μειωμένες κατά 75% αποδοχές. Αν η επαγγελματική του κάρτα έγραφε οτιδήποτε άλλο πλην ποδοσφαιριστής, ο Μπόσμαν θα μπορούσε να φύγει από τη Λιέγη, καθώς το συμβόλαιό του είχε λήξει. Με τους τότε κανόνες της UEFA αυτό ήταν αδύνατο χωρίς τη συγκατάθεση της ομάδας του. Η Δουνκέρκη ενδιαφέρθηκε να τον αποκτήσει, αλλά η Λιέγη  ζητούσε μεγάλο ποσό για να συναινέσει στη μεταγραφή που η γαλλική ομάδα δεν είχε.

Η άρνηση της Λιέγης και της βελγικής ομοσπονδίας να απαντήσει στις οχλήσεις των δικηγόρων του Μπόσμαν για το άδικο της κατάστασης που ζούσε αποτέλεσε τη θρυαλλίδα ενός πεντάχρονου δικαστικού αγώνα που στόχο είχε να αποδείξει ο βέλγος ποδοσφαιριστής  πως σύμφωνα με τη Συνθήκη της Ρώμης έχει τα ίδια δικαιώματα με τους υπόλοιπους εργαζόμενους στην Ευρωπαϊκή Ενωση.
Η ιστορική απόφαση που δικαίωνε τον Μπόσμαν ανακοινώθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 1995 αλλά για τρία ακόμα χρόνια η UEFA προσπαθούσε να την ανατρέψει.

ΚΑΤΑΣΤΡΑΦΗΚΕ. Οι σύλλογοι, προφανώς για να μην στοχοποιηθούν από την UEFA, απομόνωσαν τον Μπόσμαν ο οποίος καταστράφηκε οικονομικά. Μόνο οι παίκτες της εθνικής ομάδας της Ολλανδίας τον επισκέφτηκαν το 1998 και του πρόσφεραν το μπόνους τους από το φιλικό παιχνίδι με το Βέλγιο. Οι διεθνείς συμπατριώτες του όχι μόνο δεν του έδωσαν χρήματα αλλά προέτρεπαν και τους Ολλανδούς να τους μιμηθούν. Σήμερα, στην Πρέμιερ Λιγκ δεκάδες βέλγοι ποδοσφαιριστές κερδίζουν εκατομμύρια ευρώ χάρη στον Μπόσμαν.

Η ζωή του ανθρώπου που άλλαξε για πάντα την εικόνα του ποδοσφαίρου πέρασε από ένα σκοτεινό τούνελ. Ανεργος, μέθυσος, καταθλιπτικός, καταδικάστηκε σε φυλάκιση με αναστολή για φυσική επίθεση στην πρώην φίλη του και την κόρη τους. Σήμερα τελεί  υπό την προστασία της Διεθνούς Ενωσης Επαγγελματιών Ποδοσφαιριστών, η οποία πρόσφατα κατέθεσε αγωγή στη FIFA και την UEFA με στόχο να αλλάξουν οι κανόνες των μεταγραφών. Ο Μπόσμαν ως άλλος Ελ Σιντ θα τεθεί επικεφαλής και αυτής της προσπάθειας και, όπως λέει ο ίδιος, τώρα είναι πιο εύκολο να νικήσει τους αντιπάλους του.

Μια ζωή αγώνας
Ο Μπόσμαν σήμερα τελεί υπό την προστασία της Διεθνούς Ενωσης Επαγγελματιών Ποδοσφαιριστών, η οποία πρόσφατα κατέθεσε αγωγή στη FIFA και την UEFA με στόχο να αλλάξουν οι κανόνες των μεταγραφών. Ο Βέλγος, ως άλλος Ελ Σιντ, θα τεθεί επικεφαλής και αυτής της προσπάθειας και, όπως λέει ο ίδιος, τώρα είναι πιο εύκολο να νικήσει τους αντιπάλους του.