Πουράκια, Σόιμπλε και προαπαιτούμενα

Λίγο πριν βγει, κοντά στα μεσάνυχτα της Δευτέρας, από το στούντιο της δημόσιας τηλεόρασης ο Πρωθυπουργός, ρωτήθηκε εάν θέλει να καπνίσει ένα τσιγάρο για να φύγει η ένταση από τη ζωντανή τηλεοπτική συνέντευξη που μόλις είχε δώσει. «Μπα, καλύτερα όχι» απάντησε εκείνος βρίσκοντας την ευκαιρία να διευκρινίσει χαμογελώντας ότι στο Προεδρικό δεν άναψε τσιγάρο, αλλά προτίμησε να δοκιμάσει ένα από τα πουράκια του Προκόπη Παυλόπουλου. Τόση πίεση!

Ο Αλέξης Τσίπρας έδωσε τη συνέντευξη γνωρίζοντας ήδη ότι το Eurogroup της ίδιας ημέρας έκανε ευτυχή τον Ευκλείδη Τσακαλώτο, απελευθερώνοντας τα 2 δισ. που περίμενε η χώρα για να εξυπηρετήσει τις χρηματοδοτικές της ανάγκες. Δύο 24ωρα πριν είχε περάσει χωρίς κοινοβουλευτικές απώλειες ο προϋπολογισμός της κυβέρνησης για το 2016. Συγχρόνως, ωστόσο, ο Τσίπρας ήξερε ότι την επομένη επέστρεφαν στην Αθήνα οι επικεφαλής των δανειστών με στόχο σε λίγες ημέρες να εγκριθεί από τη Βουλή και το δεύτερο πακέτο των προαπαιτουμένων για να αποδεσμευτεί και το υπολειπόμενο 1 δισ. της πρώτης μεγάλης δόσης από τον ESM.

Κοινώς, η διαπραγμάτευση να καταλήξει σε συμφωνία τόσο για τον ΑΔΜΗΕ που τελικώς πέρασε σχετικά ανώδυνα όσο και για το θέμα του Ταμείου Δημόσιας Περιουσίας με στόχο από την αξιοποίησή της να συγκεντρωθούν περί τα 50 δισ. ευρώ – όσα και ο αριθμός που επέλεξε για τζόκερ ο Τσακαλώτος. Για τα κόκκινα δάνεια η κυβέρνηση εμφανίζεται να διαφωνεί απόλυτα με την προοπτική πώλησής τους στα λεγόμενα αρπακτικά των distress funds, ωστόσο μέχρι αργά χθες έλεγε μέσω κύκλων της ότι φαίνεται τελικώς φως στο τούνελ και θα γίνει προσπάθεια να κλείσει και αυτό το θέμα τώρα προκειμένου αργότερα να ασχοληθεί απερίσπαστη με το Ασφαλιστικό. Αν όλα πάνε καλά, περί τα τέλη της εβδομάδας θα γίνει και η σχετική ψηφοφορία στη Βουλή.

  

«ΑΣΦΑΛΗΣ ΜΕ 153». Αυτό που απασχολεί το τελευταίο διάστημα τον Αλέξη Τσίπρα είναι η συνοχή της κυβερνητικής πλειοψηφίας. Και ένας από τους λόγους που επεδίωξε να μιλήσει δημοσίως μέσω της τηλεοπτικής του συνέντευξης ήταν – όπως φάνηκε – η ανάγκη του να πείσει την κοινωνία που δείχνει να αμφιβάλλει για τις αντοχές της κυβέρνησης των 153 βουλευτών, ότι δεν υπάρχει ζήτημα αποσταθεροποίησης ή απώλειας της δεδηλωμένης. Συγχρόνως όμως θέλησε να στείλει και πολλαπλά μηνύματα στους βουλευτές του ότι η κυβέρνηση θα αντέξει, όμως εάν αυτό δεν συμβεί, θα οφείλεται στους ίδιους και στις επιλογές ορισμένων εξ αυτών.

Η δήλωση του Αλέξη Τσίπρα πως «νιώθω ασφαλής» με τους 153 βουλευτές ήταν συγχρόνως κι ένα σαφέστατο μήνυμα προς τα κόμματα της αντιπολίτευσης ότι ούτε παζάρια για διεύρυνση της κυβερνητικής συνεργασίας προτίθεται να κάνει, ούτε να υποκύψει – όπως τουλάχιστον ο ίδιος υποστηρίζει – στις πιέσεις που του ασκούνται για τη συγκρότηση οικουμενικής κυβέρνησης.

Οσα είπε ο Πρωθυπουργός καταθέτοντας την αυτοπεποίθησή του έχουν και δεύτερες αναγνώσεις. Για παράδειγμα, εξηγώντας σε ερώτηση των «ΝΕΩΝ» τους λόγους για τους οποίους αρνείται είτε τη διεύρυνση της κυβέρνησής του με τη συμμετοχή κι άλλων κομμάτων είτε τον σχηματισμό οικουμενικού σχήματος, είπε το πολλά υποσχόμενο «όχι σε αυτήν τη φάση». Είναι σαφές ότι ο Αλέξης Τσίπρας δεν προτίθεται να καταφύγει στη λύση μιας οικουμενικής κυβέρνησης. Δεν το έκανε ούτε καν το καλοκαίρι όταν η χώρα πήγαινε με φόρα στα βράχια και προτίμησε τη λογική της κάλπης ρισκάροντας – εν μέσω διάσπασης – ακόμη και τη μη επικράτηση του ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές της 20ής Σεπτεμβρίου.

Ομοίως προεκλογικώς ξεκαθάρισε ότι δεν επρόκειτο να επιλέξει τη μετεκλογική συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία επικεντρώνοντας τη ρητορική του στο «παλιό και φθαρμένο» που πρεσβεύει το κόμμα της Συγγρού. Τα ίδια σκέφτεται και τώρα. Με τη διαφορά πως βαθιά μέσα του γνωρίζει πως εάν πιεστεί κοινοβουλευτικά και χάσει βουλευτές από το εσωτερικό του, ενδεχομένως και να αναγκαστεί να δεχτεί τη στήριξη ή την ανοχή άλλων κομμάτων ή ακόμη και άλλων μεμονωμένων βουλευτών. Η επισήμανσή του πως η δεδηλωμένη χάνεται είτε εάν η κυβέρνηση ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης και δεν τη λάβει, είτε εάν της γίνει πρόταση μομφής και αυτή περάσει, μόνο τυχαία δεν είναι. Κάτι που σημαίνει πως στην περίπτωση που η συγκυβέρνηση δεν καταφέρει να περάσει ένα νομοσχέδιο στο οποίο απαιτούνται 151 ψήφοι, δεν είναι βέβαιο ότι το Μαξίμου θα αποφασίσει την προσφυγή στις κάλπες. Οι προφανείς επιλογές του Πρωθυπουργού σε αυτή την περίπτωση είναι δύο: είτε να δεχτεί τη στήριξη βουλευτών άλλων πολιτικών χώρων, είτε να επιδιώξει τη διεύρυνση της κυβερνητικής πλειοψηφίας με την ένταξη στον κυβερνητικό συνασπισμό και τρίτου κόμματος.

  Κάποιοι μάλιστα στο Μαξίμου στοιχηματίζουν ότι αργά ή γρήγορα θα επέλθει συνεργασία και με το ΠΑΣΟΚ. Εξ αυτού του λόγου, ούτε η πρωθυπουργική αναφορά σε ύποπτες κινήσεις ήταν συμπτωματική όταν σχολίασε την πιθανότητα κάποιοι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ να αποστασιοποιηθούν και να μη θελήσουν να ψηφίσουν βαριά νομοθετήματα. Με αυτόν τον τρόπο ο Πρωθυπουργός θέλησε να υπενθυμίσει στους βουλευτές του ότι ουσιαστικά είναι διορισμένοι αφού μπήκαν στις εκλογικές λίστες με προσωπική του απόφαση, γνωρίζοντας μάλιστα τι επρόκειτο να ακολουθήσει μετά την υπογραφή του Μνημονίου τον περασμένο Αύγουστο. Επομένως, απόφαση του Μεγάρου Μαξίμου είναι να απαιτήσει την παράδοση της βουλευτικής έδρας στο κόμμα για όσους βουλευτές αισθανθούν ότι καταπιέζονται από την ψήφιση σκληρών μνημονιακών μέτρων. Οσοι δεν το πράξουν αυτό, σύμφωνα με την ερμηνεία όσων είπε ο Πρωθυπουργός, είτε θα είναι αποστάτες είτε θα εξυπηρετούν αντίπαλα πολιτικά σχέδια.

ΔΙΠΛΟΣ ΕΛΙΓΜΟΣ. Πατώντας στην εύθραυστη ψυχολογία της Κοινοβουλευτικής του Ομάδας ο Πρωθυπουργός προχώρησε σε δύο κινήσεις μέσα στην ίδια εβδομάδα. Η πρώτη δεν είναι καθόλου άσχετη με την κλιμάκωση της αντιπαράθεσης του Μαξίμου με τον γερμανό υπουργό Οικονομικών. Το πρωθυπουργικό επιτελείο θεωρεί ότι ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε δεν έχει εγκαταλείψει τους σχεδιασμούς του περί Grexit και ότι προσπαθεί χρησιμοποιώντας κάθε μέσο να βάζει εμπόδια στην ελληνική κυβέρνηση, ακόμη κι αν αυτή εμφανίζεται απολύτως συνεπής ως προς τις υποχρεώσεις της. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσει και τις τρικλοποδιές που επιχείρησε να βάλει η γερμανική πλευρά σε ένα από τα προηγούμενα Eurogroup, κάτι που είχε ως αποτέλεσμα την κόντρα Σόιμπλε – Σαπέν, με τον δεύτερο να υψώνει τον τόνο της φωνής του απέναντι στον γερμανό ομόλογό του ζητώντας του εμμέσως πλην σαφώς να αφήσει την Ελλάδα να κάνει τη δουλειά της.

Στο Μαξίμου εκτιμούν ότι ο Σόιμπλε χρησιμοποιεί το ΔΝΤ ως πίεση για να εξυπηρετήσει τον σχεδιασμό του για έξοδο της χώρας μας από την ευρωζώνη και γι’ αυτό, όπως αναφέρουν επιτελείς του, επιμένει για την παρουσία του Ταμείου στο ελληνικό πρόγραμμα, κάτι που έχει συνδέσει άλλωστε και με τις αποφάσεις του γερμανικού Κοινοβουλίου. Παρ’ όλα αυτά, ο Αλέξης Τσίπρας δεν επιθυμεί την απεμπλοκή του ΔΝΤ μόνο και μόνο για να ακυρώσει τα σχέδια Σόιμπλε. Στο Μαξίμου πιστεύουν ότι το ΔΝΤ με τη συνεχιζόμενη πολιτική λιτότητας που θέλει να εφαρμόζει η χώρα, μας παρασύρει σε μια λογική που δεν συμφέρει καθόλου την ελληνική πλευρά και τους υπόλοιπους θεσμούς, πράγμα που έχει ως αποτέλεσμα είτε την καθυστέρηση της διαπραγμάτευσης είτε την πρόκληση εμπλοκών σε διάφορα θέματα.

Εν προκειμένω, ο Πρωθυπουργός πιστεύει ότι το ΔΝΤ θα υψώσει φράγματα και στο σχέδιο της κυβέρνησης να κλείσει η συμφωνία στη διαπραγμάτευση για το Ασφαλιστικό με την αποδοχή της πρότασής της που είναι η αύξηση των εργοδοτικών εισφορών. Το Ταμείο πιστεύει ότι μια τέτοια λύση είναι ατελέσφορη διότι μειώνει την ανταγωνιστικότητα και δεν περιορίζει την ανεργία και επιμένει στη γνωστή συνταγή της περικοπής των συντάξεων.

Στο Μαξίμου γνωρίζουν ότι πρέπει να δοθεί σκληρή μάχη και φροντίζουν από τώρα να ακυρώσουν τον ρόλο του ΔΝΤ μήπως και αποφασίσει να αποσυρθεί από το πρόγραμμα. Η Κομισιόν πάλι, που θεωρητικά βρίσκεται πιο κοντά στις ελληνικές θέσεις, έδειξε ότι δεν συμφωνεί με τη μη συμμετοχή του ΔΝΤ στο τρίτο πρόγραμμα. Οι δηλώσεις του αρμόδιου επιτρόπου Μοσκοβισί ήταν ενδεικτικές.

ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ. Η δεύτερη κίνηση του Πρωθυπουργού αφορά την πρωτοβουλία του να έρθει πιο κοντά με τους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ. Ο Αλέξης Τσίπρας συναντώντας ομάδες βουλευτών θέλει αφενός να ψυχανεμιστεί τις προθέσεις τους κι αφετέρου να δείξει ότι τους εμπιστεύεται κι επομένως ότι στηρίζεται σε αυτούς. Εμμέσως επιδιώκει να τους δείξει ότι η σημερινή κατάσταση είναι μονόδρομος κι ότι όταν όλα τα δύσκολα περάσουν θα εφαρμοστούν και φιλοκοινωνικές πολιτικές.

Ο ρόλος της Ντέλια
Αρμόδια πηγή υποστήριζε προ ημερών πως ενώ το ΔΝΤ έχει τύποις συμβουλευτικό ρόλο σε αυτήν τη φάση, έχει συμβεί η επικεφαλής του Ντέλια Βελκουλέσκου να διακόπτει τη διαβούλευση και να ζητεί από τους εκπροσώπους των άλλων θεσμών να αποσυρθούν σε διπλανό δωμάτιο για να συζητήσουν αφήνοντας εκτός τους εκπροσώπους της ελληνικής κυβέρνησης. Οταν γυρίζουν οι θεσμοί από τον διπλανό χώρο, εμφανίζονται με άλλη στάση απ’ ό,τι τα προηγούμενα λεπτά κι έτσι η διαπραγμάτευση ξεκινά από την αρχή.