Η σύναξη της γαλλικής Ακροδεξιάς
Το κόμμα της Μαρίν Λεπέν κατόρθωσε στον πρώτο γύρο των περιφερειακών εκλογών να έρθει πρώτο σε έξι από τις 13 περιφέρειες της Γαλλίας και ευελπιστεί στον δεύτερο γύρο να αυξήσει τις δυνάμεις του
«Πώς φτάσαμε εδώ; Πώς μπορεί ένα αντιδραστικό και ξενόφοβο κόμμα, που διαπνέεται, ό,τι και να λέει, από μια ιδεολογία αντίθετη προς τις αξίες της Γαλλικής Δημοκρατίας, και κομίζει προτάσεις τόσο δημαγωγικές όσο και επικίνδυνες, να φαίνεται καταφύγιο σε έναν στους τέσσερις ψηφοφόρους και πλέον; Πώς να αποδεχθούμε ότι είναι σε θέση να αναλάβει, μόνο του, τις τύχες σχεδόν του ενός τετάρτου του γαλλικού πληθυσμού αν επικρατήσει στις 13 Δεκεμβρίου στον Βορρά, στην Προβάνς και στα Ανατολικά;».
Είναι τα εναγώνια ερωτήματα που έθετε χθες στο κύριο άρθρο της η «Monde» σε μία Γαλλία που τελεί σε κατάσταση σοκ, παρότι οι δημοσκόποι είχαν προβλέψει τον θρίαμβο του Εθνικού Μετώπου στον πρώτο γύρο των περιφερειακών εκλογών, παρότι η Ακροδεξιά απλώς επιβεβαιώνει με τη συνεχή της άνοδο, σε αυτή την τελευταία πολιτική φωτογραφία πριν τις προεδρικές εκλογές του 2017, πως η Γαλλία είναι «μια χώρα δημοκρατικά άρρωστη» – για να δανειστούμε την έκφραση της «Libération». «Πλησιάζει», ήταν ο τίτλος στο πρωτοσέλιδο της κεντροαριστερής εφημερίδας με φόντο μια θολή φωτογραφία της Μαρίν Λεπέν. «Το σοκ», αποφάνθηκαν από κοινού στο πρωτοσέλιδό τους δύο εφημερίδες εκ διαμέτρου αντίθετες πολιτικά, η δεξιά «Le Figaro» και η κομμουνιστική «L’Humanité». «Το Εθνικό Μέτωπο στις πόρτες της εξουσίας», προειδοποιούσε η «Le Parisien». Από παντού, η ίδια διαπίστωση: το Εθνικό Μέτωπο είναι το μοναδικό κόμμα που μπορεί βάσιμα να διεκδικεί όχι μόνο μια νίκη αλλά κυρίως, και αυτό είναι το πιο σημαντικό, μια εκλογική δυναμική που επιτρέπει στη Λεπέν να βλέπει τις ελπίδες της για το 2017 να μεγεθύνονται.
Το κόμμα της έσπασε την Κυριακή στον πρώτο γύρο των περιφερειακών εκλογών κάθε προηγούμενο ρεκόρ του, αποσπώντας πανεθνικά το 27,96% των ψήφων, έναντι 26,89% για τη συμμαχία Δεξιάς και Κέντρου και 23,33% για τους κυβερνώντες Σοσιαλιστές. Ηρθε επίσης πρώτο σε 6 από τις 13 περιφέρειες της Γαλλίας και έχει μεγάλες πιθανότητες να κατακτήσει στον δεύτερο γύρο το Νορ-Πα-ντε-Καλαί-Πικαρδία στον Βορρά και την Προβάνς-Αλπ-Κοτ ντ’Αζίρ στον Νότο, αν όχι και την Αλσατία-Λωρραίνη-Καμπανία-Αρδέννες στα Ανατολικά.
ΚΟΙΝΟ ΜΕΤΩΠΟ. Μιλώντας αργά χθες στη γαλλική τηλεόραση, ο πρωθυπουργός Μανουέλ Βαλς ζήτησε από τους πολίτες να ψηφίσουν στις τρεις αυτές περιφέρειες τον δεξιό υποψήφιο (παρότι στην Αλσατία ο σοσιαλιστής υποψήφιος αρνείται να αποσυρθεί) ώστε να μην πέσουν στα χέρια του Εθνικού Μετώπου. «Αναλαμβάνω τις ευθύνες μου, είναι η μεγάλη διαφορά ανάμεσα σε μένα και στον Νικολά Σαρκοζί. Δεν υπάρχει ούτε – ούτε», δήλωσε στηλιτεύοντας την απόφαση του επικεφαλής των Ρεπουμπλικανών να μην υπάρξει «ούτε απόσυρση ούτε συγχώνευση» στις λίστες της Δεξιάς ως «δημοκρατικό φράγμα» στην Ακροδεξιά.
Οι Ρεπουμπλικανοί ήρθαν πάντως τρίτο κόμμα μόνο σε μία περιφέρεια, το Λανγκεντόκ-Ρουσιγιόν-Μιντί-Πυρηναία, ενώ προηγούνται σε τέσσερις περιφέρειες έναντι τριών για τους Σοσιαλιστές, που ήρθαν τρίτοι σε έξι περιφέρειες και όμως διατηρούν τις ελπίδες τους να κατακτήσουν την ερχόμενη Κυριακή από τέσσερις έως επτά. Ανάμεσα σε αυτές και το Ιλ-ντε-Φρανς, όπου ανακοίνωσαν χθες συγχώνευση της λίστας τους με εκείνη των Οικολόγων και του Μετώπου της Αριστεράς – μια καλοδεχούμενη, έστω και καθυστερημένη επίδειξη ενότητας από την κατακερματισμένη γαλλική Αριστερά υπό την πίεση του σοκ.
Δύσκολα μπορεί να πει κανείς ποιος ήταν ο μεγαλύτερος χαμένος του πρώτου εκλογικού γύρου, ο Νικολά Σαρκοζί ή το Σοσιαλιστικό Κόμμα του Φρανσουά Ολάντ. Ο πρώτος βάσισε την επάνοδό του στο πολιτικό προσκήνιο στο επιχείρημα πως είναι ο μόνος ικανός να ανακόψει την προέλαση της Ακροδεξιάς και κατά το συνήθειό του ιδιοποιήθηκε μέρος της ρητορικής του – για να αποδειχθεί τελικά, για πολλοστή φορά, πως οι ψηφοφόροι προτιμούν το πρωτότυπο από την απομίμηση. Οσο για τους Σοσιαλιστές, «αν μεταθέσει κανείς αυτόν τον πρώτο γύρο πάνω στον πρώτο προεδρικό γύρο», σημείωνε η «Libération», «τότε καταλαβαίνει πως ο σοσιαλιστής υποψήφιος θα δυσκολευτεί πολύ να προκριθεί στον δεύτερο».
Ενας στους δύο Γάλλους απείχε την Κυριακή παρότι όλοι, όλα, τον ωθούσαν να συμμετάσχει. Εβδομάδες τώρα η «Monde» επιχειρούσε να δώσει μιαν απάντηση στο ερώτημα «Πώς φτάσαμε ώς εδώ;» ενώ οι θύελλες του φθινοπώρου έφερναν νερό στον μύλο του Εθνικού Μετώπου. Η μαζική συρροή προσφύγων από τη Μέση Ανατολή λόγω των πολέμων στη Συρία και το Ιράκ στις πόρτες της Ευρώπης και κατόπιν οι επιθέσεις των τζιχαντιστών της 13ης Νοεμβρίου στο Παρίσι τού επέτρεψαν να ανακατέψει, περισσότερο από ποτέ, τη μετανάστευση που υπήρχε πάντα, τη σημερινή μεταναστευτική κρίση, την παρουσία στη Γαλλία της μεγαλύτερης μουσουλμανικής κοινότητας στην Ευρώπη και την τρομοκρατική απειλή. Σε μια χώρα ανάστατη, χωρίς πυξίδα, αυτή η εξίσωση του φόβου κάνει θραύση.
Αλλά οι ρίζες του κακού, επισημαίνει η «Monde», είναι πολύ βαθύτερες: «Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία πως τα κόμματα που κυβερνούν τη Γαλλία εδώ και αιώνες φέρουν βαριές ευθύνες. Και οι μεν και οι δε απέτυχαν να βγάλουν τη χώρα από τον μαρασμό με τον οποίο παλεύει. Και οι μεν και οι δε απέτυχαν να της προτείνουν ένα κοινωνικό σχέδιο ικανό να της ξαναδώσει πίστη στα πλεονεκτήματά της, στη συνοχή και το συλλογικό της μέλλον».
Η Γαλλία θα μπορούσε, ίσως, να σώσει σε έναν βαθμό τα προσχήματα την ερχόμενη Κυριακή. Για να υποχωρήσει, ωστόσο, το κύμα που λέγεται Εθνικό Μέτωπο «επιβάλλεται μια ανοικοδόμηση σε βάθος».
Αριστερή και δεξιά ψυχρολουσία
«Για τα δύο μεγάλα κυβερνητικά κόμματα το σοκ είναι φρικτό. Ο Νικολά Σαρκοζί εμφανίστηκε το βράδυ της Κυριακής κατηφής. Οσο για τον Μανουέλ Βαλς, αυτός προτίμησε να μείνει μακριά από τα τηλεοπτικά πλατό. Και για την Αριστερά και για τη Δεξιά είναι μια ψυχρολουσία. Οι επιδόσεις του Εθνικού Μετώπου είναι τόσο υψηλές που ούτε η μία ούτε η άλλη δεν υπερασπίζονται πλέον τη θεωρία του τυχαίου ή του συγκυριακού. Αυτή τη φορά, κατάλαβαν: η δυναμική βρίσκεται ξεκάθαρα στην πλευρά της Μαρίν Λεπέν, που έχει σφετεριστεί τις λέξεις τους – δημοκρατία, έθνος, εθνική κυριαρχία, συσπείρωση – και καλεί τον λαό να αναποδογυρίσει το τραπέζι.
Ο τρικομματισμός εγκαταστάθηκε στη Γαλλία πριν από έναν χρόνο, στις ευρωεκλογές του Μαΐου 2014, που σημαδεύτηκαν από την κρίση και την αυξανόμενη απόρριψη της Ευρώπης. Εδραιώθηκε κατόπιν στις νομαρχιακές εκλογές του Μαρτίου, όταν το Εθνικό Μέτωπο απέσπασε το 25,24% των ψήφων. Μόλις σκόραρε και τρίτο πόντο, υπέρ του Εθνικού Μετώπου, του μοναδικού κόμματος που επωφελείται αυτού του ιερού δισκοπότηρου της πολιτικής: της δυναμικής. Το διακύβευμα συνοψίζεται πλέον σε ένα και μόνο ερώτημα: ποιος θα μπορέσει να σταματήσει τη Μαρίν Λεπέν;».
Φρανσουάζ Φρεσόζ, «Le Monde»