Πολλά τα σημεία τριβής που παραμένουν

Παρά τη συμφωνία της Κυριακής, σοβαρά σημεία τριβής παραμένουν στις σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας. Ιδιαίτερα οι παραβιάσεις των θεμελιωδών ελευθεριών και ο αυταρχισμός του προέδρου Ερντογάν. «Ούτε μία λέξη δεν υπάρχει στο ανακοινωθέν της Συνόδου Κορυφής για το κράτος δικαίου, τα μέσα ενημέρωσης και το κουρδικό ζήτημα» παρατηρεί ο Μαρκ Πιερίνι, πρώην πρεσβευτής της Ιταλίας στην Αγκυρα και ερευνητής στο Ινστιτούτο Carnegie Ευρώπης. «Πρόκειται για τη ρεαλπολιτίκ της ΕΕ στη χειρότερη έκφρασή της».

Το ίδιο όμως αφορά και την πολιτική στο εσωτερικό της Ευρώπης παρατηρεί ο ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας σε άρθρο του στην «Guardian». «Τα τείχη υψώνονται και πάλι» γράφει. «Είναι σαν να ξαναζούμε το 1989 – από την ανάποδη». Στην Ουγγαρία, παρατηρεί, τα τείχη είναι από συρματόπλεγμα. Σε Γαλλία, Γερμανία, Αυστρία και Σουηδία είναι η επιστροφή των συνοριακών ελέγχων μέσα στην, υποτίθεται χωρίς ελέγχους, περιοχή του Σένγκεν. «Παντού αλλού στην Ευρώπη είναι τα τείχη στα μυαλά, που υψώνονται κάθε μέρα και περισσότερο. Μέσα στην ψυχολογική αναστάτωση συνδυάζονται κατανοητοί φόβοι – μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι από άτομα που μετακινούνταν ελεύθερα από το Βέλγιο – με προκαταλήψεις οι οποίες υποκινούνται από ξενοφοβικούς πολιτικούς και ανεύθυνους δημοσιογράφους».

Ο βρετανός ιστορικός διαπιστώνει ότι η Ευρώπη εν έτει 2015 ξαναζεί το 1989 ανάποδα. Θυμάται ότι η ουσιαστική κατάρρευση του σιδηρού παραπετάσματος άρχισε με το κόψιμο των συρματοπλεγμάτων του φράχτη μεταξύ Ουγγαρίας και Αυστρίας. Τώρα η Ουγγαρία είναι εκείνη που έφτιαξε πρώτη νέο φράχτη. Πολλοί Ευρωπαίοι, προσθέτει, λένε τώρα ότι οι χώρες τους πρέπει να επιβάλουν και πάλι συνοριακούς ελέγχους, ακόμα και μέσα στη Σένγκεν. Δηλαδή, υπάρχει ο κίνδυνος να διαλυθεί το πιο σημαντικό στοιχείο της ΕΕ. Σε πρόσφατη έρευνα του Ευρωβαρόμετρου για το «πιο θετικό αποτέλεσμα της ΕΕ» το 57% των ερωτηθέντων απάντησε: «Η ελεύθερη κίνηση ανθρώπων, αγαθών και υπηρεσιών». Εκείνο δηλαδή που απειλείται περισσότερο αυτή τη στιγμή.