«Η κενότητα όσων μεγάλωσαν στην ευμάρεια»
Από τις πρόβες του έργου «Τα τέσσερα πόδια του τραπεζιού»
Η «αυλή των θαυμάτων» και τα «Τέσσερα πόδια του τραπεζιού» είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος: της μεταπολεμικής ελληνικής κοινωνίας, όπως την αποτύπωσε στα δύο έργα του ο Ιάκωβος Καμπανέλλης. Στο δεύτερο ειδικά ο σπουδαίος θεατρικός συγγραφέας με την κωμικοτραγική σάτιρα «Τα τέσσερα πόδια του τραπεζιού» ξεγύμνωνε και απομυθοποιούσε τη μεγαλοαστική τάξη, τον κόσμο του κεφαλαίου που θεοποίησε το χρήμα και έχει για στηρίγματα το ψέμα και τη διαπλοκή. Τριάντα επτά χρόνια μετά την πρώτη παρουσίαση του έργου από τον Κάρολο Κουν στο Θέατρο Τέχνης (1978), παρουσιάζεται με μια διαφορετική ανάγνωση σε σκηνοθεσία Γιώργου Δάμπαση.
Καμβάς του σκηνοθέτη δεν είναι το κοινωνικό ή ταξικό υπόβαθρο. Δομικό στοιχείο του είναι η υπαρξιακή πτυχή των χαρακτήρων του έργου. «Η θεατρική πρόταση μας μιλάει για την κενότητα εκείνων που κατέχουν, που μεγάλωσαν και ανατράφηκαν στην ευμάρεια. Βλέπουμε ανθρώπους αδύναμους να διαχειριστούν τον εαυτό τους, που τρώνε τις σάρκες τους και αλληλοσπαράσσονται».
Το έργο, σύμφωνα με τον σκηνοθέτη, δεν γράφτηκε για να ταρακουνήσει την άρχουσα τάξη αλλά «για τους μη έχοντες, ώστε να λένε “ευτυχώς που δεν είμαστε σαν εκείνους”. Με άλλα λόγια, “καλύτερα φτωχοί αλλά πλούσιοι στην ψυχή παρά πλούσιοι και κενοί”», αναπτύσσει τη θεώρησή του ο σκηνοθέτης σε μικρό διάλειμμα πρόβας ελάχιστα 24ωρα πριν από την πρεμιέρα (στο θέατρο Τζένη Καρέζη). Το ζητούμενο για τον Δάμπαση και τους ηθοποιούς του (Ιωάννα Ασημακοπούλου, Φώτη Λαζάρου, Κλεοπάτρα Μάρκου, Εύα Μιχαλά, Ντίνα Μιχαηλίδη κ.ά.) δεν είναι να δει κάποιος το είδωλό του στον θεατρικό καθρέφτη – «αυτό ίσως του συμβεί αργότερα, στο σπίτι, αναλογιζόμενος τι είδε» -, αλλά επιθυμεί να κινητοποιήσει τον θεατή να σκεφτεί και να οδηγηθεί στα δικά του συμπεράσματα. «Τα πράγματα στο θέατρο δεν πρέπει να είναι εύληπτα», υποστηρίζει ο Γιώργος Δάμπασης. «Το θέατρο δεν είναι τηλεόραση. Δεν είναι μασημένη τροφή. Ο θεατής πρέπει να είναι σε ετοιμότητα να κάνει αναγωγές».
INFO
Θέατρο Τζένη Καρέζη (Ακαδημίας 3, τηλ. 210-3636.144), από 1/12. Εισιτήρια προς 14 ευρώ (8 ευρώ για φοιτητές και ανέργους)