Εικονογράφηση εξωφύλλων διά χειρός Κόντογλου

Εχυσε άφθονο χρώμα και μελάνι σε τοίχους, καμβάδες και σελίδες και για χάρη του χύθηκε άλλο τόσο. Ακόμη και οι άνθρωποι που δεν έχουν ισχυρούς δεσμούς με την τέχνη γνωρίζουν το όνομά του, είτε επειδή είδαν στις εκκλησιές τις ζωγραφιές του, είτε επειδή έπεσε στα χέρια τους ένα από τα λογοτεχνικά βιβλία του, είτε επειδή διάβασαν ένα μυθιστόρημα που είχε εικονογραφήσει.

Κι όμως, 120 χρόνια από τη γέννηση του Αϊβαλιώτη Φώτη Κόντογλου, μισό αιώνα από τον θάνατό του, αλλά και 80 χρόνια από τη στιγμή που εκδόθηκε ο «Αστρολάβος» του – ένα από τα σημαντικότερα βιβλία του -, μια μικρή σε μέγεθος αλλά με πολύ πλούσιο υλικό έκθεση, συνοδευόμενη από έναν βαρύ κατάλογο γεμάτο εργασίες για μη μελετημένες ώς σήμερα πτυχές του έργου του, έρχεται να αποδείξει πως το φαινόμενο Φώτης Κόντογλου δεν έχει ακόμη εξαντληθεί. «Το βάρος μας πέφτει κυρίως στο συγγραφικό έργο του Κόντογλου» μας εξηγούν οι επιμελητές της έκθεσης, Χρήστος Μαργαρίτης και Αλέξανδρος Μακρής. «Στόχος μας είναι να παρουσιάσουμε τόσο τις εικονογραφήσεις που δημιούργησε για τα δικά του βιβλία, αλλά και για τα βιβλία άλλων συγγραφέων» λένε για την έκθεση που διοργανώνεται από το Μουσείο Μπενάκη και τους εγγονούς του Φώτη Κόντογλου, Παναγιώτη και Φώτη Μαρτίνο και η οποία εστιάζει στην περίοδο 1920 έως 1965, από τότε που εμφανίζεται δηλαδή στα γράμματα με το έργο του «Πέδρο Καζάς» ώς τον θάνατό του, όταν είχε ακόμη τον έλεγχο των εκδόσεων που τον αφορούσαν.

ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ. Στο άντρο της Γενιάς του ’30 λοιπόν, στην Πινακοθήκη Χατζηκυριάκου – Γκίκα, ο δάσκαλος των Γιάννη Τσαρούχη και Νίκου Εγγονόπουλου «αποκαλύπτει» το σύνολο του συγγραφικού του έργου, καθώς έχουν εντοπιστεί τα τελευταία χρόνια πλέον των 110 τίτλων που έχει γράψει ή εικονογραφήσει, εκ των οποίων θα παρουσιαστούν οι αντιπροσωπευτικότεροι.

Οι σελίδες των βιβλίων του θα ποζάρουν δίπλα στις μακέτες και τα χειρόγραφά του για πρώτη φορά. Θα δούμε κείμενά του για βιβλία που δεν εκδόθηκαν. Θα «ξεφυλλίσουμε» ένα μοναδικό αντίτυπο του «Βίος και άσκησις του οσίου πατρός ημών Αγίου Μάρκου του αναχωρητού του εξ Αθηνών», που όχι απλώς είχε εικονογραφήσει, αλλά και είχε επιζωγραφίσει για να το χαρίσει στον επίσης λογοτέχνη και ζωγράφο Τάκη Ελευθεριάδη. Θα περιεργαστούμε τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο, όπως τον απέδωσε στην τελική και μάλιστα υπογεγραμμένη μακέτα διαστάσεων 1×0,60 μ. με τέμπερα σε λινό για τη διακόσμηση του Δημαρχείου της Αθήνας. Θα ανακαλύψουμε ένα λεύκωμα με 64 σχέδια με σκαριφήματα και ολοκληρωμένα σχέδια αγίων, θρησκευτικών συνθέσεων, αλλά και υλικού για εικονογραφήσεις βιβλίων του, το οποίο βλέπει για πρώτη φορά το φως της δημοσιότητας, καθώς ανήκε στον μαθητή τού Φώτη Κόντογλου και στενό φίλο του Πέτρο Βαμπούλη πριν δωρηθεί στη Βιβλιοθήκη Βελιμέζη.

INFO
«Φώτης Κόντογλου. Από τον “Λόγο” 
στην “Εκφρασι”, με ζωγραφιές και πλουμίδια απ’ το χέρι του ίδιου του συγγραφέα» από 9/12/2015 έως 20/2/2016 στην Πινακοθήκη Χατζηκυριάκου – Γκίκα, Κριεζώτου 3