Συνδυασμένη θεραπεία αυξάνει την επιβίωση στο μεταστατικό μελάνωμα

17/11/2015

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συνεδρίου Ογκολογίας (ECC 2015) στη Βιέννη, ανακοινώθηκαν νεότερα δεδομένα από τη μελέτη Φάσης ΙΙΙ COMBI-v, τα οποία κατέδειξαν σημαντικό όφελος στην συνολική επιβίωση των ασθενών με μεταστατικό μελάνωμα θετικό στη μετάλλαξη BRAFV600E/Kμε τη συνδυαστική θεραπεία dabrafenib + trametinib σε σύγκριση με τη μονοθεραπεία με vemurafenib. Στην ίδια μελέτη, ο συνδυασμός επέφερε σημαντικές βελτιώσεις στην σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής, συμπεριλαμβανομένης της ολικής υγείας και της σωματικής και κοινωνικής λειτουργικότητας.

«Είναι εκπληκτικό να βλέπει κανείς τόσο πολλούς ασθενείς με θετικό στη μετάλλαξη BRAFV600E/Kμεταστατικό μελάνωμα να έχουν μακροχρόνια ανταπόκριση και να επιτυγχάνουν σημαντική μείωση του κινδύνου θανάτου σε σύγκριση με τη μονοθεραπεία μεvemurafenib,» δήλωσε η Δρ. Caroline Robert, επικεφαλής του Τμήματος Δερματολογίας στο Ινστιτούτο Gustave-Roussy, στη Γαλλία. «Αυτή είναι η δεύτερη μελέτη Φάσης ΙΙΙ του συνδυασμού dabrafenib + trametinib που επιδεικνύει σημαντικό όφελος στην συνολική επιβίωση, έναντι της μονοθεραπείας με έναν αναστολέα του BRAF, γεγονός που καθιερώνει περαιτέρω τον συνδυασμό dabrafenib + trametinib ως πρότυπο θεραπείας για τους ασθενείς που μάχονται με το θετικό στην μετάλλαξη BRAFV600 μεταστατικό μελάνωμα.»

Το σημαντικό όφελος στην συνολική επιβίωση με τον συνδυασμό dabrafenib + trametinib από την μελέτη COMBI-vείναι σε συμφωνία με τα αποτελέσματα που επέδειξε ο συνδυασμός στη μελέτη COMBI-d – μία άλλη, Φάσης ΙΙΙ μελέτη η οποία παρουσιάσθηκε νωρίτερα εφέτος στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO).

Στη μελέτη COMBI-v, ο συνδυασμός dabrafenib + trametinib πέτυχε στατιστικώς σημαντικό όφελος στην συνολική επιβίωση σε σύγκριση με τη μονοθεραπεία με vemurafenib (μέση επιβίωση με τον συνδυασμό 25,6 μήνες έναντι 18 μηνών, p<0.001). Το ποσοστό της συνολικής επιβίωσης στα δύο έτη ήταν 51% σε όσους ασθενείς έλαβαν τον συνδυασμό dabrafenib + trametinib και 38% σε όσους έλαβαν μονοθεραπεία με vemurafenib³. Επιπλέον, το μέσο ποσοστό ολικής ανταπόκρισης ήταν 65,6% στους ασθενείς που έλαβαν τον συνδυασμό, έναντι του 52,8% σε όσους έλαβαν μονοθεραπεία με vemurafenib. Τα αποτελέσματα ασφαλείας από αυτή τη μελέτη ήταν συνεπή με το προφίλ που έχει παρατηρηθεί έως τώρα με τον συνδυασμό – δεν παρατηρήθηκαν νέοι λόγοι ανησυχίας για την ασφάλεια³.

Το μεταστατικό μελάνωμα είναι η πιο σοβαρή και απειλητική για τη ζωή μορφή καρκίνου του δέρματος¹ και μόνο ο ένας στους πέντε ασθενείς επιζεί επί πέντε χρόνια έπειτα από τη διάγνωση της νόσου προχωρημένου σταδίου². Κάθε χρόνο διαγιγνώσκονται σχεδόν 200.000 νέα κρούσματα μελανώματος σε όλο τον κόσμο⁴, με τα περίπου μισά να έχουν μεταλλάξεις στο γονίδιο BRAF².Ειδικά γενετικά τεστ μπορούν να καθορίσουν εάν ένας όγκος φέρει μετάλλαξη του BRAF και τα αποτελέσματα μπορεί να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην πρόγνωση και στον καθορισμό της κατάλληλης θεραπείας².

Τον Αύγουστο του 2015, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε τον συνδυασμό dabrafenib + trametinib για τη θεραπεία ενηλίκων ασθενών με ανεγχείρητο ή μεταστατικό μελάνωμα θετικό στη μετάλλαξη BRAFV600. Η έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ισχύει για τα 28 κράτη-μέλη της ΕΕ συν την Ισλανδία, τη Νορβηγία και το Λίχτενσταϊν.

Για τη μελέτη COMBI–v

Η COMBI-v είναι μία ανοικτή, Φάσης ΙΙΙ μελέτη με δύο σκέλη που συνέκρινε τονσυνδυασμό dabrafenib + trametinib με τη μονοθεραπεία με vemurafenibσε ασθενείς με ανεγχείρητο ή μεταστατικό μελάνωμα θετικό στη μετάλλαξη BRAFV600E/K. Το πρωτεύον καταληκτικό σημείο της μελέτης αυτής ήταν η συνολική επιβίωση³.

Τα αποτελέσματα της μελέτης COMBI-v έδειξαν ότι ο συνδυασμός dabrafenib + trametinib επιτυγχάνει ένα στατιστικώς σημαντικό όφελος στην συνολική επιβίωση σε σύγκριση με τη μονοθεραπεία με vemurafenib (μέση επιβίωση για τον συνδυασμό 25,6 μήνες έναντι 18 μηνών, p<0.001). Στη μελέτη παρατηρήθηκε επίσης στατιστικώς σημαντική μείωση κατά 34% του κινδύνου θανάτου μεταξύ των ασθενών που έλαβαν την συνδυαστική θεραπεία. Η ανάλυση κατέδειξε μέση επιβίωση δίχως εξέλιξη της νόσου (PFS) της τάξεως των 12,6 μηνών, ποσοστό ολικής ανταπόκρισης 65,6% και μέση διάρκεια ανταπόκρισης 13,8 μήνες για τον συνδυασμό dabrafenib + trametinib, έναντι PFS της τάξεως των 7,3 μηνών, ποσοστό ολικής ανταπόκρισης 52,8% και μέση διάρκεια ανταπόκρισης 8,5 μήνες για το σκέλος της μονοθεραπείας με vemurafenib.

Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες στο σκέλος του συνδυασμού (>=30%) ήταν πυρεξία, ναυτία, διάρροια και ρίγη. Περισσότεροι ασθενείς στο σκέλος του συνδυασμού είχαν ανεπιθύμητες ενέργειες που οδήγησαν σε τροποποίηση της δόσης, σε σύγκριση με τη μονοθεραπεία με vemurafenib. Σε σύγκριση με την ομάδα του vemurafenib, στην ομάδα που λάμβανε τη συνδυαστική θεραπεία υπήρχε χαμηλότερη συχνότητα εξανθήματος [22% (n=76) έναντι 43% (n=149)], αντιδράσεως φωτοευαισθησίας [4% (n=13) έναντι 22% (n=78)], σύνδρομο χεριών-ποδιών [4% (n=14) έναντι 25% (n=87)], δερματικών θηλωμάτων [2% (n=6) έναντι 23% (n=80)], ακανθοκυτταρικών καρκινωμάτων και κερατοακανθωμάτων [1% (n=5) έναντι 18% (n=63)] και υπερκεράτωσης [4% (n=15) έναντι 25% (n=86)]. Στις ανεπιθύμητες ενέργειες που παρατηρήθηκαν πιο συχνά στο σκέλος της συνδυασμένης θεραπείας έναντι της μονοθεραπείας με vemurafenib συμπεριλαμβάνονται πυρεξία [53% (n=184) έναντι 21% (n=73)] και αιμορραγικά επεισόδια [18% (n=62) έναντι 7% (n=25)]. Η διακοπή της θεραπείας λόγω ανεπιθύμητων ενεργειών ήταν παρόμοια μεταξύ των δύο ομάδων: 13% (n=44) για την ομάδα της συνδυαστικής θεραπείας έναντι 12% (n=41) για την ομάδα της μονοθεραπείας³.

Τα αποτελέσματα από την ανάλυση της μελέτης COMBI-vόσον αφορά την σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής κατέδειξαν στατιστικώς σημαντικές και κλινικώς ουσιαστικές βελτιώσεις μεταξύ των ασθενών που έλαβαν τον συνδυασμό dabrafenib + trametinib, σε σύγκριση με όσους έλαβαν τη μονοθεραπεία με vemurafenib. Η ολική υγεία, η σωματική και η κοινωνική λειτουργικότητα, και συγκεκριμένα συμπτώματα όπως ο πόνος, η αϋπνία και η απώλεια της όρεξης, βελτιώθηκαν στην ομάδα που έλαβε την συνδυαστική θεραπεία⁵.

Για τον συνδυασμό dabrafenib+trametinib

Η συνδυαστική θεραπεία με dabrafenib + trametinib σε ασθενείς με ανεγχείρητο ή μεταστατικό μελάνωμα οι οποίοι είναι θετικοί στη μετάλλαξη BRAFV600 είναι εγκεκριμένη στις ΗΠΑ, την ΕΕ, την Αυστραλία, τον Καναδά και άλλες χώρες.

Το dabrafenib και το trametinib στοχεύουν διαφορετικά ένζυμα της οικογένειας των κινασών σερίνης/θρεονίνης – την BRAF και την MEK1/2 αντιστοίχως – στο μονοπάτι RAS/RAF/MEK/ERK, το οποίο εμπλέκεται στον μη μικροκυτταρικό του καρκίνο πνεύμονα και στο μελάνωμα, μεταξύ άλλων καρκίνων. Έχει διαπιστωθεί πως όταν το dabrafenib χορηγείται μαζί με το trametinib, η ανάπτυξη του όγκου επιβραδύνεται περισσότερο απ’ ό,τι με τη μεμονωμένη χορήγηση κάθε ενός εκ των δύο σκευασμάτων. Ο συνδυασμός dabrafenib + trametinib διερευνάται σε πολλαπλές μορφές καρκίνου σε ένα συνεχιζόμενο πρόγραμμα κλινικών μελετών που διεξάγεται σε ερευνητικά κέντρα παγκοσμίως.

Το 2015, στο πλαίσιο της εξαγοράς των ογκολογικών σκευασμάτων της GlaxoSmithKline, η Novartis απέκτησε τα παγκόσμια, αποκλειστικά δικαιώματα ανάπτυξης, παραγωγής και εμπορικής διάθεσης του trametinib από την εταιρεία Japan TobaccoInc. (JT). Η JT διατηρεί τα δικαιώματα συν-προώθησης στην Ιαπωνία.

Το προφίλ ασφαλείας και αποτελεσματικότητας του συνδυασμού dabrafenib + trametinib δεν έχει ακόμα επιβεβαιωθεί εκτός της εγκεκριμένης ένδειξής του.

Τα dabrafenib και trametinib έχουν επίσης ένδειξη σε περισσότερες από 35 χώρες παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ και της ΕΕ, ως μονοθεραπείες για τη θεραπεία ασθενών με ανεγχείρητο ή μεταστατικό μελάνωμα θετικό στη μετάλλαξη BRAFV600.

Παραπομπές

1.A Snapshot of Melanoma. National Cancer Institute. Available at: http://www.cancer.gov/research/progress/snapshots/melanoma. Accessed August 26, 2015.

2.Melanoma Skin Cancer. American Cancer Society. Available at: http://www.cancer.org/acs/groups/cid/documents/webcontent/003120-pdf.pdf. Accessed August 26, 2015.

3.Robert C. Two year estimate of overall survival in COMBI-v, a randomized, open-label, phase III study comparing the combination of dabrafenib (D) and trametinib (T) with vemurafenib (vem) as first-line therapy in patients (pts) with unresectable or metastatic BRAF V600E/K mutation-positive cutaneous melanoma. Abstract #3301. 18th ECCO – 40th ESMO European Cancer Congress, September 2015, Vienna, Austria.

4.GLOBOCAN 2012: estimated cancer incidence, mortality and prevalence worldwide in 2012. International Agency for Research on Cancer. Available at: http://globocan.iarc.fr/. Accessed August 26, 2015.

5.Grob JJ. COMBI-v: health-related quality of life (HRQoL) impact of the combination of dabrafenib and trametinib (D+T) vs vemurafenib (V) in patients with BRAF V600 metastatic melanoma (MM). Abstract #3345. 18th ECCO – 40th ESMO European Cancer Congress, September 2015, Vienna, Austria.