Να δεσμευτεί η Ευρώπη σε έναν αδυσώπητο και ανελέητο αγώνα κατά της τρομοκρατίας, με στόχο τόσο την εξάλειψη του Ισλαμικού Κράτους όσο και τον τερματισμό της σύγκρουσης στη Συρία: αυτό ζήτησε ο Γκι Φέρχοφστατ μετά το μακελειό που σημειώθηκε στο Παρίσι. Λίγες ημέρες νωρίτερα, είχαμε συναντηθεί στην Αθήνα και είχαμε κάνει μια χαλαρή συζήτηση εφ’ όλης της ύλης.
Τελικά, όλοι οι Ευρωπαίοι είναι ΣΥΡΙΖΑ κι εσείς είστε Ποτάμι. Πώς και δεν προσβληθήκατε από τον ιό;
«Μα τα τελευταία χρόνια είμαι πάντα η εξαίρεση και δεν είναι η πρώτη μου φορά στην Αθήνα, ούτε η πρώτη φορά που έχω συναντήσεις εδώ. Θυμάμαι που είχα συναντήσει το 2012 στην Πλάκα τον Στέφανο Μάνο και τον Τζήμερο και τους είχα πει να προσπαθήσουν μαζί, ενωμένοι. Δεν με άκουσαν.
Τώρα με ενδιαφέρει η συγκρότηση του ριζοσπαστικού Κέντρου, όπως το αποκαλώ, η προσπάθεια αναμόρφωσης της Ελλάδας, μιας Ελλάδας κεντρώας και μεταρρυθμιστικής, μιας Ελλάδας ανεξάρτητης και απαλλαγμένης από το πελατειακό καθεστώς των δύο παλαιών κομμάτων. Αυτό είναι το όραμά μου, το όνειρό μου για την Ελλάδα και δεν μπορεί να πει κανείς ότι δεν υπάρχουν ψηφοφόροι για κάτι τέτοιο».
Εικονικοί, μάλλον.
«Οχι εικονικοί, υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες, αν όχι ένα εκατομμύριο ψηφοφόροι έτοιμοι να υποστηρίξουν έναν ριζοσπαστικό κεντρώο συνασπισμό. Αυτό συζητούσαμε και με τον Ριβέρα, τον ηγέτη των Ciudadanos, τον Ιούλιο που ήμασταν όλοι μαζί στις Βρυξέλλες. Ο,τι έγινε στην Ισπανία θα μπορούσε να γίνει και στην Ελλάδα. Και πιστεύω ότι η Ελλάδα το χρειάζεται περισσότερο από την Ισπανία, διότι έχει πληγεί περισσότερο από το πελατειακό καθεστώς από κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα».
Μόνο μην πείτε στον Σταύρο να ενωθεί με τη Φώφη, είναι χαμένος κόπος.
«Το Ποτάμι έχασε και σε ψηφοφόρους και σε βουλευτές. Γιατί; Επειδή δεν αντιμετωπίζεται ως εναλλακτική λύση. Δεν είναι αλήθεια ότι οι ψηφοφόροι στρέφονται είτε στην άκρα Δεξιά είτε στην άκρα Αριστερά, αν υπάρχει ένα μεταρρυθμιστικό ριζοσπαστικό Κέντρο με πολύ καλό πρόγραμμα θα στραφούν σε αυτό. Βλέπετε τι έγινε στην Πολωνία, ένα νέο κόμμα μέσα σε έξι μήνες πήρε 8%!»
Ο γάλλος οικονομολόγος Τομά Πικετί είχε πει πέρυσι τέτοιο καιρό ότι αν η Ευρώπη δεν συνεργαζόταν με τον ΣΥΡΙΖΑ και το Podemos, θα επερχόταν ένας ισχυρός κραδασμός από τα δεξιά. Βλέπουμε πράγματι την Ακροδεξιά στην Ευρώπη να επελαύνει.
«Υπάρχουν παγίδες και από αριστερά και από δεξιά, ιδιαίτερα τώρα με την προσφυγική κρίση ο κίνδυνος έρχεται από την Ακροδεξιά. Τα ακροδεξιά κόμματα είναι λαϊκίστικα, εθνικιστικά και αντιευρωπαϊκά, αναπτύσσουν σχέσεις με τον Πούτιν, πολλά από αυτά χρηματοδοτούνται μάλιστα από το Κρεμλίνο. Γι’ αυτό και είναι απαραίτητο να υπάρξει μια εναλλακτική λύση. Και η μόνη λύση είναι περισσότερη Ευρώπη, μία ομοσπονδιακή Ευρώπη. Πρέπει να δώσεις ένα όραμα στον κόσμο. Αλλιώς θα επιβληθούν οι εθνικιστές».
H Ευρώπη τα έκανε θάλασσα στην Ελλάδα;
«Η Ευρώπη επέβαλε στη ΝΔ και στο ΠΑΣΟΚ να ακολουθήσουν απλώς ένα αυστηρό πρόγραμμα λιτότητας, όχι μια πολιτική μεταμόρφωσης. Μειώσεις κατώτατων μισθών και συντάξεων, αύξηση φόρων, αυτή είναι η συνταγή του ΔΝΤ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της ΕΚΤ, αυτή η συνταγή εφαρμόστηκε εδώ. Και κατά την άποψή μου αυτό ήταν πολύ μεγάλο λάθος γιατί και της κυβέρνησης Σαμαρά τής άρεσε αυτό το πρόγραμμα αφού άφηνε τους απλούς πολίτες να πληρώνουν τον λογαριασμό χωρίς να αλλάζουν οι δομές της χώρας, οι ουσιαστικές ανισορροπίες στην οικονομία, ο δημόσιος τομέας, η χρηματοδότηση των ιδιωτικών επενδύσεων, τα κλειστά επαγγέλματα. Ολα αυτά δεν χρειαζόταν να τα αντιμετωπίσουν, να τα αλλάξουν, για να πάρουν χρήματα».
Μα τα ίδια κάνουν και τώρα. Μπορείτε να μου λύσετε μια απορία; Πώς μπόρεσε η τρόικα να αποδεχθεί την πρόταση της κυβέρνησης να βάλει 23% ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση; Δεν καταλάβαινε ότι είναι παράλογο;
«Οι Ευρωπαίοι στέλνουν εδώ γραφειοκράτες και τεχνοκράτες που δεν τους νοιάζει πού βάζεις τον έναν φόρο και πού τον άλλον, το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι η πρόσθεση να βγάζει το σωστό αποτέλεσμα. Αν θες να μιλήσεις στην Ελλάδα για αναμόρφωση, πρέπει να στείλεις πολιτικούς να το κάνουν, πολιτικούς που ανήκουν στο ανώτατο επίπεδο, που θα συζητήσουν, θα διαπραγματευθούν. Και χρειάζονται αρχηγοί και κόμματα που να μπορέσουν να προωθήσουν, να “πουλήσουν” αυτό το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα στους Ελληνες».
Τελικά είναι προτιμότερο να μειώνεις τις δαπάνες από το να αυξάνεις τους φόρους;
«Σίγουρα είναι προτιμότερο όταν έχεις να κάνεις με ένα κράτος που ο δημόσιος τομέας καταλαμβάνει ένα πολύ μεγάλο κομμάτι του ΑΕΠ, ίσως το 50%. Και σίγουρα η λύση δεν είναι να αυξάνεις τους φόρους στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και να μπλοκάρεις την παραγωγικότητα. Υπάρχει όμως και ένα άλλο πρόβλημα: να μπορείς να συλλέγεις τους φόρους».
Μετά το σκάνδαλο της Volkswagen, πολλοί λένε ότι η Γερμανία καλά θα κάνει να κοιτάζει τα δικά της αντί να δίνει μαθήματα. Συμφωνείτε;
«Είναι άσχετο το ένα με το άλλο. Είναι σαν να δημιουργηθεί αύριο ένα σκάνδαλο με κάποιον οινοπαραγωγό στη Γαλλία και να τα βάλει κανείς με τη Γαλλία στο σύνολό της. Πρέπει να δούμε το μέγεθος του προβλήματος, καθώς επίσης και το ποιος έκανε τη δουλειά του σωστά και ποιος όχι. Γιατί και στο παρελθόν αντιμετωπίσαμε σημαντικές κρίσεις. Μία από αυτές ήταν η κρίση τροφίμων με το κρέας στη Βρετανία και τα κοτόπουλα στο Βέλγιο, και είδαμε ότι ήταν αδύνατον να συνεχίσουμε να βασιζόμαστε στους εθνικούς οργανισμούς ελέγχου τροφίμων. Ετσι δημιουργήσαμε έναν ευρωπαϊκό οργανισμό τροφίμων. Το ίδιο προσπαθούμε να κάνουμε τώρα και με τις τράπεζες».
Ευρωπαϊκή προσέγγιση χρειάζεται ασφαλώς και για την προσφυγική κρίση. Βλέπετε λύση; Υποστηρίζετε κι εσείς ότι πρέπει να σταματήσουμε τις προσφυγικές ροές στην Τουρκία;
«Δεν θέλουμε να μετατρέψουμε την Ευρώπη σε φρούριο. Πρέπει να φροντίσουμε τους πρόσφυγες με ευρωπαϊκό τρόπο, να τους φιλοξενήσουμε όπως πρέπει και μετά να διαχωρίσουμε ποιοι είναι πρόσφυγες και ποιοι είναι οικονομικοί μετανάστες».
Και να διώξουμε τους Αφγανούς. Αυτοί δεν είναι πρόσφυγες;
«Εξαρτάται. Μπορεί να προέρχονται από περιοχές που κινδυνεύουν. Η διαχείριση της προσφυγικής κρίσης, ο διαχωρισμός προσφύγων και μεταναστών, η φιλοξενία τους και μετά το μοίρασμά τους σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες είναι κοινή υπόθεση των 28 χωρών-μελών της ΕΕ. Και στις περισσότερες χώρες δεν αρέσει αυτή η προοπτική γιατί νομίζουν ότι χάνουν μέρος της κυριαρχίας τους. Πρέπει να πάρουμε γρήγορα την απόφαση δημιουργίας μιας ευρωπαϊκής ακτοφυλακής, πρέπει να μπορέσουμε να δώσουμε λύση στην προσφυγική κρίση, να σώσουμε τη Συνθήκη Σένγκεν. Αν δεν το κάνουμε δεν θα επιζήσουμε. Οι αμερικανικές πολιτείες έχουν κοινή ακτοφυλακή που φυλάει τα σύνορα των ΗΠΑ. Και οι 50 Πολιτείες έχουν υπό τον έλεγχό τους την ακτοφυλακή».
Πιστεύετε ότι ήταν λάθος που δεν επενέβη η Δύση στη Συρία;
«Είχαμε τρεις φορές την ευκαιρία να επέμβουμε, πρώτα μετά τη Χομς, ύστερα λίγους μήνες μετά με το Χαλέπι και τέλος όταν χρησιμοποιήθηκαν χημικά από το καθεστώς Ασαντ. Δεν το κάναμε. Εγώ προσωπικά κάλεσα πριν από δύο χρόνια στις Βρυξέλλες τον αρχηγό του Ελεύθερου Συριακού Στρατού και μας είπε ότι αν οι μετριοπαθείς δυνάμεις δεν έπαιρναν όπλα για να εξολοθρεύσουν το καθεστώς του Ασαντ θα ερχόταν το τέλος όλων των σουνιτικών κινημάτων».
Αυτός πολεμάει τώρα στο πλευρό του Ισλαμικού Κράτους;
«Οχι βεβαια, και μην κάνετε χιούμορ με αυτά τα θέματα. Είναι αλήθεια ότι πολλοί πολεμούν στο πλευρό των τζιχαντιστών. Από την άλλη, όμως, πολλοί σοβαροί άνθρωποι, δικηγόροι, γιατροί, πήγαν στον Ελεύθερο Συριακό Στρατό και πολέμησαν τον Ασαντ και δεν πήραν τίποτα. Αυτοί που πήραν οπλισμό από τις χώρες του Κόλπου ήταν οι εξτρεμιστές, οι ακραίοι. Και εμείς τα ξέραμε όλα αυτά πριν από δύο – τρία χρόνια. Το πρώτο λάθος λοιπόν, που ήταν κυρίως του Μπους και των Αμερικανών, ήταν η εισβολή στο Ιράκ, που αποτέλεσε και την απαρχή του Ισλαμικού Κράτους. Το δεύτερο ήταν η μη υποστήριξη των δημοκρατικών δυνάμεων στη Συρία. Οταν δημιουργείς έναν κενό χώρο, ο χώρος αυτός με κάτι θα γεμίσει από μόνος του. Και αυτό δημιουργήσαμε στη Συρία, έναν κενό χώρο που γέμισε με όλους τους παρανοϊκούς του κόσμου».
Εναν χρόνο μετά τα LuxLeaks δεν έχουμε δει καμιά σοβαρή αντίδραση.
«Περιμένω να υπάρξει κάποιου είδους νομοθεσία από την επιτροπή και αυτό έχει ήδη ανακοινωθεί, για να υπάρξει μια κοινή φορολογική βάση. Κανείς δεν μπορεί πια στην Ευρώπη να ανεχθεί τον εσωτερικό ανταγωνισμό σε αυτόν τον τομέα, να χάνει ένα κράτος έσοδα επειδή το διπλανό έχει χαμηλή φορολογία».
Ολα όμως κινούνται αργά, απελπιστικά αργά, στην Ευρώπη.
«Σε μένα το λέτε; Εχω γράψει ολόκληρο βιβλίο γι’ αυτό…».
Ευτυχώς που ξεσπάτε κάθε τόσο στο Ευρωκοινοβούλιο. Οι ομιλίες σας γίνονται viral εδώ, ξέρετε. Προφανώς και στις υπόλοιπες χώρες.
«Ναι, την αντιπαράθεσή μου με τον Τσίπρα την είδαν 10 εκατομμύρια άτομα, ήταν τρελό τελείως. Αλλά έτσι διαμορφώνουμε την κοινή γνώμη στην Ευρώπη».