Το φάντασμα της βίζας πάνω από την Αθήνα

Το φάντασμα της βίζας για τους έλληνες πολίτες που επισκέπτονται τις ΗΠΑ επιστρέφει, καθώς η Ελλάδα κινδυνεύει να δει κόκκινη κάρτα από τους Αμερικανούς για τη μη συμμόρφωσή της με τις προϋποθέσεις συμμετοχής στο Πρόγραμμα Κατάργησης Θεωρήσεων (Visa Waiver Program).

Την ώρα που οι σκληροί της Ευρώπης επιδιώκουν ακόμη και κατάργηση της Σένγκεν για την Ελλάδα, οι αμερικανικές ανησυχίες ενισχύονται από τις «παράπλευρες απώλειες» της προσφυγικής κρίσης, μεταξύ των οποίων η διέλευση ξένων μαχητών από τη χώρα και οι τρομοκρατικές απειλές που δημιουργεί η αθρόα είσοδος μεταναστών και προσφύγων, λόγω των οποίων η Ελλάδα απειλείται με διακοπή του προγράμματος.

Ούτως ή άλλως, η χώρα μας βρίσκεται ήδη σε σχετική καραντίνα σε ό,τι αφορά το πρόγραμμα Visa Waiver. Για την ακρίβεια, στις 31 Δεκεμβρίου του 2014 οι Αμερικανοί τής έβγαλαν κίτρινη κάρτα, δηλαδή τέθηκε σε «προσωρινό καθεστώς» συμμόρφωσης με τις προϋποθέσεις του προγράμματος, προκειμένου να της δοθεί χρόνος να ενισχύσει τα κριτήρια ασφαλείας για να συνεχίσει να μετέχει στο πρόγραμμα, σύμφωνα με το οποίο οι έλληνες πολίτες που ταξιδεύουν σε αμερικανικό έδαφος δεν χρειάζονται πλέον βίζα.

Οι Αμερικανοί αυτή τη φορά επανέρχονται με ενισχυμένη ατζέντα και προβληματισμούς, όχι μόνο για την ολιγωρία της ελληνικής πλευράς στο πάγιο αίτημά τους για την έκδοση βιομετρικών ταυτοτήτων, αλλά και λόγω της προσφυγικής κρίσης. Σύμφωνα με πληροφορίες, το αναβαθμισμένο κλιμάκιο του αμερικανικού υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας που έρχεται τον Δεκέμβριο στην Αθήνα (θα μετέχει και η βοηθός υφυπουργός Κέλι Μπουριέσκι) για να διαπιστώσει σε συναντήσεις με αξιωματούχους του υπουργείου Εσωτερικών και του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη αν η Αθήνα έχει κάνει πρόοδο στην εκπλήρωση των προϋποθέσεων που συνδέονται με την παραμονή στο πρόγραμμα, θα επιμείνει όχι μόνο στο θέμα της ασφάλειας των διαβατηρίων, αλλά και στις επιπτώσεις του Προσφυγικού.

Τα αμερικανικά στελέχη μάλιστα, σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Εσωτερικών, έχουν ζητήσει να επισκεφθούν και υπηρεσίες χορήγησης ασύλου για να αξιολογήσουν ιδίοις όμμασι τη διαδικασία. Και όχι τυχαία. Δεν αποτελούν μυστικό οι προβληματισμοί της Ουάσιγκτον για τις επιπτώσεις της προσφυγικής κρίσης σε θέματα ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένης της διέλευσης ξένων μαχητών και των πάσης φύσεως τρομοκρατικών απειλών που μπορεί να προέλθουν από την είσοδο μεταναστών και προσφύγων, οι οποίοι με ευρωπαϊκά διαβατήρια ταξιδεύουν ανενόχλητοι στην Ευρώπη.

  

ΒΙΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ. Την ίδια ώρα, μείζον θέμα για τους Αμερικανούς παραμένει αυτό της έκδοσης βιομετρικών ταυτοτήτων, το οποίο είχε επισημανθεί και επί κυβέρνησης Σαμαρά, ενέχει όμως νομικές δυσκολίες αλλά και μεγάλο δημοσιονομικό κόστος. Αρμόδιες πηγές σημείωναν ότι η συγκυρία είναι αρνητική για την Ελλάδα, όχι μόνο λόγω του Προσφυγικού αλλά και επειδή στο αμερικανικό Κογκρέσο πυκνώνουν οι επικριτικές φωνές ότι το πρόγραμμα κατάργησης της βίζας έχει αρνητικές συνέπειες στην αμερικανική ασφάλεια.

Ενδεικτικό των αμερικανικών προβληματισμών είναι το γεγονός ότι απ’ όλες τις χώρες που έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα κατάργησης της βίζας μόνο η Ελλάδα έχει τεθεί σε προσωρινό καθεστώς. Αυτό σημαίνει ότι αν δεν συμμορφωθεί με τα κριτήρια, κινδυνεύει ακόμη και με διακοπή του προγράμματος, κάτι που θα είχε συνέπειες για την εικόνα της χώρας σε θέματα ασφαλείας, σε μια εποχή μάλιστα που αρκετές ευρωπαϊκές χώρες επιθυμούν να φορτώσουν στην Ελλάδα το Προσφυγικό ως θέμα κακής φύλαξης των συνόρων προκειμένου να την εκδιώξουν από τον χώρο Σένγκεν.

Σε κάθε περίπτωση, η όποια απόφαση θα είναι πολιτική. Εξάλλου, πολιτική απόφαση ήταν και η ένταξη της Ελλάδας στο πρόγραμμα, πάγιο αίτημα της Αθήνας τα προηγούμενα χρόνια, το οποίο είχε μπλοκάρει επί κυβέρνησης Τζορτζ Μπους το 2008 ως αντίποινα στην άρνηση της Ελλάδας να συναινέσει στην πρόσκληση της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ. Πολιτική ήταν και η απόφαση των Αμερικανών να ανακοινώσουν πανηγυρικά την ένταξη της Ελλάδας στο πρόγραμμα τον Μάρτιο του 2010, κατά την επίσκεψη του Γιώργου Παπανδρέου στον Λευκό Οίκο. Ηταν ένα «δώρο» που έκανε η Ουάσιγκτον στην Αθήνα για να δηλώσει την έμπρακτη στήριξή της στην Ελλάδα που πιεζόταν από την κρίση χρέους.

Διαβατήρια με πλαστά στοιχεία
Οι αμερικανικές Αρχές που έχουν την ευθύνη να παρακολουθούν ποιος μπαίνει και ποιος βγαίνει από τα ελληνικά σύνορα – το αμερικανικό υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας (Department of Homeland Security) – έχουν εντοπίσει τα τελευταία δύο χρόνια αρκετές περιπτώσεις ατόμων που προσπάθησαν να εισέλθουν σε αμερικανικό έδαφος με ελληνικά διαβατήρια, για την έκδοση των οποίων είχαν χρησιμοποιηθεί πλαστά και παραποιημένα δελτία ταυτότητας.