«Ενώνω τελείες που δεν υπάρχουν»

Ενθουσιασμένη από τη θετική αποδοχή του «Chevalier», η πρεμιέρα του οποίου πραγματοποιήθηκε προχθές στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, η βραβευμένη σκηνοθέτρια Αθηνά Ραχήλ Τσαγγάρη μιλά για τη διεθνώς «καταξιωμένη» ταινία, που αναμένεται πλέον στις κινηματογραφικές αίθουσες στις 26 του μήνα. «Το ελληνικό κοινό είναι από τα πιο δύσκολα» μου λέει ανακουφισμένη ήδη στην αρχή της συζήτησης. 

Δεν ξέρω για «Greek Weird», εγώ είδα Κασσαβέτη και Αλτμαν στην ταινία σου
Το «Husbands» (σ.σ.: του Κασσαβέτη) είναι από τις αγαπημένες μου ταινίες. Είναι κάποιες που μένουν μέσα σου για πάντα, και αυτή η ταινία με στοίχειωσε κανονικά. Στο μεταξύ, μου αρέσει πολύ συχνά να ακολουθώ μια διαδρομή ενώνοντας τελείες που δεν υπάρχουν στ’ αλήθεια – πηγαίνοντας από τον Ευριπίδη στον Ντε Σαντ, στον Μπατάιγ, στον Μπέκετ, στον Μπουνιουέλ. Υπάρχουν πολλές τελείες στη ζωή μου. Και κάπως αυτό μπλέκεται με τη φάρσα, το screwball, όχι τόσο ως είδος αλλά ως στάση ζωής – θαυμάζω την αιχμηρή, μαύρη κωμωδία. Ετσι, όλα αυτά, με κάποιον τρόπο, δημιούργησαν το σύμπαν από το οποίο και ξεκινώ, πηγαίνοντας από είδος σε είδος. 

Και μάζεψες αυτό το ετερόκλητο καστ. Κέντρος, Πυρπασόπουλος, Μουρίκης, Παπαδημητρόπουλος, Ρουβάς, Κορώνης
Σίγουρα δεν ήθελα να κάνω μια ταινία με κλασικούς ηθοποιούς, με όλη τη μανιέρα που τους χαρακτηρίζει. Ειδικά στην Ελλάδα έχουμε ελάχιστη παιδεία σε σχέση με το τι σημαίνει μια κινηματογραφική ερμηνεία, και ως σκηνοθέτες, και ως ηθοποιοί. Η όλη διαδικασία του κάστινγκ κράτησε αρκετά: είδαμε τους πάντες και καταλήξαμε στους συγκεκριμένους. Μας άρεσαν και ερασιτέχνες, οι οποίοι δυστυχώς δεν μπορούσαν να εγκαταλείψουν τις ζωές τους για τρεις μήνες γυρισμάτων. Και οι ηθοποιοί όμως δυσκολεύτηκαν. Στις πρόβες μου δεν διαβάζουμε ποτέ το κείμενο. Συνήθως κουβεντιάζουμε. Θέλω να τους γνωρίσω, αλλά θέλω και να τους γουστάρω. Να ξέρω πως δεν θα βαρεθεί κανένας μας αυτούς τους τρεις μήνες. Να υπάρχει μια ένταση και μια όμορφη κόντρα μεταξύ τους. Υπήρξαν και στιγμές που είχα μια κάποια ανησυχία.

Φοβόσουν κάποια ισχυρή σύγκρουση;
Ναι, και νομίζω όχι επειδή είμαι γυναίκα, όλοι οι συνάδελφοί μου θα είχαν την αγωνία τους αντιμετωπίζοντας ένα τέτοιο καστ. Αλλά ήμουν πολύ ανοιχτή στις πρόβες. Απαίτησα συνεισφορές – κανείς δεν μπορεί να τεμπελιάσει σε ταινία μου. Υπάρχει πολλή δουλειά που πρέπει να γίνει και όλοι πρέπει να προσθέσουν κάτι στον χαρακτήρα που ενσαρκώνουν. Και αυτές οι κουβέντες, όπου συχνά δεν απαντούσα σε καμία από τις ερωτήσεις τους, τρέλαναν τον Κέντρο – τουλάχιστον τις δύο πρώτες εβδομάδες. Ηταν επίσης και μια πρόκληση για τον Σάκη που έχει ένα εντελώς διαφορετικό background, αλλά ήταν εξαιρετικός – και γι’ αυτό τον επέλεξα. Η οντισιόν του ήταν από τις καλύτερες, δουλεύει πολύ σκληρά και φυσικά είχε πολλές ερωτήσεις, ειδικά ως κάποιος που δεν είναι επαγγελματίας ηθοποιός αλλά ποπ σταρ. Ηθελε να μάθει περισσότερα για τον χαρακτήρα του, αλλά εγώ δεν δουλεύω έτσι, ούτε ο Ευθύμης (σ.σ.: Φιλίππου, συν-σεναριογράφος του φιλμ) – ο οποίος ήταν διακριτικά μαζί μας σε όλες τις πρόβες, προσθέτοντας στο σενάριο τα στοιχεία που προέκυπταν απ’ αυτές τις κουβέντες. Ξέρεις, δεν με ενδιαφέρει το παρελθόν των χαρακτήρων, μονάχα το παρόν και το μέλλον τους. Και φυσικά αυτό είναι δύσκολο για τους ηθοποιούς. 

Είναι το «Chevalier» μια «γυναικεία» ή «φεμινιστική» ματιά στον machismo; Ο ξένος Τύπος υπερτόνισε το χαρακτηριστικό
Φρικάρω όταν τα ακούω αυτά. Μια ταινία που έγινε με τέτοια συντροφικότητα, με τέτοια τρυφερότητα. Είναι άδικο, υποτιμά τη δουλειά μας. Η ιστορία του σινεμά είναι η ιστορία ανδρών που κοιτούν τις γυναίκες. Γιατί λοιπόν να μην είναι εξίσου αυτονόητο και το αντίστροφο; Γιατί είναι τόσο ιδιαίτερο ξαφνικά που πρέπει να μπει σε ξεχωριστή κατηγορία; Είναι σχεδόν προσβλητικό. Για μένα, ο φεμινισμός είναι ένα απαρχαιωμένο κίνημα. Δεν λέω πως δεν υπάρχει αδικία εκεί έξω, και φυσικά το έχω αισθανθεί ως γυναίκα, αλλά την ίδια στιγμή ένιωθα πως είναι στο χέρι μου να μην αδικηθώ, με τις πράξεις μου. Είναι ο λόγος που επιλέγω να κάνω genre films, ταινίες βασισμένες σε είδη, αντί να κάνω «γυναικείες ταινίες». Θα κάνω ένα νουάρ τώρα και αμέσως μετά μια ταινία δράσης, με ελάχιστα λεφτά ή με περισσότερα, δεν έχει σημασία. Και θα περιμένω όσο χρειαστεί μέχρι να έχω στα χέρια μου ένα καλό σενάριο και το καστ που θέλω.