Επίδειξη σιδηράς πυγμής από τον τούρκο πρόεδρο

Το μήνυμα που θέλει να στείλει ο Ταγίπ Ερντογάν μερικά εικοσιτετράωρα μετά τον εκλογικό του θρίαμβο είναι σαφές. Το νέο Υπουργικό Συμβούλιο της Τουρκίας θα έχει τη δική του σφραγίδα, με τους στενούς συμβούλους του να προορίζονται για υπουργικές θέσεις. Οι δεκάδες συλλήψεις στελεχών του κρατικού μηχανισμού και δημοσιογράφων, χθες, που κατηγορούνται ότι έχουν διασυνδέσεις με το κίνημα του ιμάμη Γκιουλέν, δείχνουν ότι ο αυταρχισμός θα κυριαρχήσει και πάλι. Και το μήνυμα είναι ένα: ο πρόεδρος θα κυβερνά τη χώρα με σιδηρά πυγμή.

Ο Ερντογάν με τις κινήσεις αυτές θέλει να δείξει ότι η νίκη του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης στις εκλογές της Κυριακής ήταν προσωπική του και δεν έχει υποχωρήσει καθόλου η φιλοδοξία του να ενισχυθούν οι προεδρικές εξουσίες. Οι χθεσινές συλλήψεις δεκάδων ανώτατων αξιωματικών της αστυνομίας και στελεχών της δημόσιας διοίκησης είναι, σύμφωνα με την αντιπολίτευση, ξεκάθαρο δείγμα πως ο Ερντογάν δεν θα αφήσει τους διαφωνούντες να εκφράζονται. Οι περισσότερες συλλήψεις έγιναν στη Σμύρνη, στο πλαίσιο της κόντρας που έχει ο πρόεδρος με τον πρώην σύμμαχό του Γκιουλέν.

Νέα έφοδος έγινε στα γραφείο του σατιρικού περιοδικού «Νοκτά», που στο τελευταίο τεύχος του είχε τίτλο «2 Νοεμβρίου, ξεκινά ο εμφύλιος» με φόντο τη φωτογραφία του τούρκου προέδρου. Ο διευθυντής του περιοδικού Τσεβέρ Γκουβέν και ο αρχισυντάκτης Μουράτ Καπάν συνελήφθησαν με την κατηγορία της απόπειρας ανατροπής της κυβέρνησης – προστέθηκαν έτσι στον κατάλογο των δεκάδων δημοσιογράφων που κρατούνται στις τουρκικές φυλακές επειδή τόλμησαν να ασκήσουν κριτική στην εξουσία.

Παράλληλα στρατιώτες με την υποστήριξη ελικοπτέρων επέβαλαν απαγόρευση της κυκλοφορίας σε κουρδικές περιοχές της Νοτιοανατολικής Τουρκίας, ενώ τουρκικά μαχητικά έκαναν επιθέσεις εναντίον κούρδων ανταρτών στο Βόρειο Ιράκ. Οι κινήσεις αυτές δείχνουν ξεκάθαρα ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά των ανταρτών του ΡΚΚ δεν πρόκειται να σταματήσουν ούτε καν να περιοριστούν.

Αξιωματούχοι στην Αγκυρα λένε πως το νέο Υπουργικό Συμβούλιο, το οποίο αναμένεται να ανακοινωθεί την ερχόμενη εβδομάδα, θα περιλαμβάνει αρκετούς από τους συμβούλους του Ερντογάν παρότι ο πρωθυπουργός Αχμέτ Νταβούτογλου αναμένεται να διατηρήσει τον έλεγχο του οικονομικού επιτελείου. «Δεν μπορεί να γίνουν υπουργοί όλοι οι συνεργάτες του Ερντογάν επειδή δεν υπάρχουν αρκετά υπουργεία» δήλωσε αξιωματούχος του κυβερνώντος κόμματος και πρόσθεσε ότι όσοι σύμβουλοι του προέδρου τελικά μπουν στην κυβέρνηση θα αναλάβουν θέσεις-κλειδιά. «Στο επόμενο Υπουργικό Συμβούλιο θα παίξουν σημαντικό ρόλο οι σύμβουλοί του και όσοι συνεργάζονται στενά μαζί του» συμπλήρωσε. Μεταξύ εκείνων που προαλείφονται για υπουργεία είναι στενοί φίλοι του Ερντογάν όπως ο Μπιναλί Γιλντιρίμ, ο Εφκάν Αλά και ο Τανέρ Γιλντίζ.

Ο πρωθυπουργός Αχμέτ Νταβούτογλου δείχνει αποφασισμένος να διατηρήσει σε θέσεις-κλειδιά τον υπουργό Οικονομικών Μεχμέτ Σιμτσέκ και τον πρώην αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης Αλί Μπαμπατζάν, που θεωρείται ότι χαίρουν της εκτίμησης των ξένων επενδυτών. Οι αγορές αρχικά αντιμετώπισαν το αποτέλεσμα με αισιοδοξία και η λίρα ενισχύθηκε, χθες όμως τα πράγματα ήταν πιο ήρεμα καθώς επανήλθαν οι προβληματισμοί για τη μακροπρόθεσμη οικονομική κατάσταση της Τουρκίας.

Η Ευρωπαϊκή Ενωση προέτρεψε χθες την Αγκυρα να λάβει υπόψη της τα ευρήματα μιας διεθνούς επιτροπής του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη, η οποία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι εκλογές της Κυριακής χαρακτηρίστηκαν από βία, εκφοβισμό και περιορισμούς στην ελευθερία του Τύπου. Προτρέποντας την Τουρκία να δράσει προκειμένου να περιοριστεί το τεράστιο προσφυγικό κύμα προς την Ευρώπη, η ΕΕ δεν διατύπωσε κριτική για τον τρόπο διεξαγωγής των εκλογών.

«Προσβλέπουμε ότι η νέα τουρκική κυβέρνηση θα ακολουθήσει τις προτάσεις» δήλωσε η εκπρόσωπος της ΕΕ Μάγια Κοσιγιανσιτς στις Βρυξέλλες. Χώρες που αποτελούν πιθανά μέλη της ΕΕ όπως η Τουρκία, «πρέπει να δείχνουν τις δεσμεύσεις τους σε μια δίκαιη και διαφανή εκλογική διαδικασία». Οι παρατηρήσεις της ΕΕ για παρεμβάσεις στο τουρκικό δικαστικό σύστημα και για περιορισμό της ελευθερίας του Τύπου και των πολιτών έχουν καθυστερήσει την πρόοδο στη διαδικασία ένταξης της Τουρκίας στην Ενωση. Δημοσίως όμως η κριτική έχει σταματήσει και η ΕΕ καθυστέρησε την ετήσια έκθεσή της για την πρόοδο της Τουρκίας καθώς πιέζει τον Ταγίπ Ερντογάν να περιορίσει το προσφυγικό κύμα προς τις χώρες της Ευρώπης.

Κάν’ το όπως ο Μακιαβέλι
«Είναι βασικό στοιχείο της πολιτικής από την εποχή του Μακιαβέλι η ικανότητα να χειραγωγεί κάποιος τον φόβο», έγραψε ο αρθρογράφος Αλι Σιρμέν στην εφημερίδα «Τζουμχουριέτ» της αντιπολίτευσης. «Ο κ. Ταγίπ, όπως διαπιστώσαμε τους τελευταίους πέντε μήνες, αποδείχθηκε ειδικός στο θέμα αυτό».