Ζεσταίνουν τις μπουλντόζες

^«Στις 6 Ιουλίου μας ανακοίνωσαν ότι το εργοτάξιο στο οποίο οι εργασίες είχαν αρχίσει τον Σεπτέμβριο του 2014 κλείνει. Και οι 25 που εργαζόμασταν στην ανάπλαση της παραλίας του Ρεθύμνου βρεθήκαμε από τη μια στιγμή στην άλλη χωρίς δουλειά».

Ο 51χρονος χειριστής εκσκαφέα Γιώργος Χαλκιαδάκης (φωτογραφία) είναι ένας από τους 40.000 εργαζομένους στα εργοτάξια όλης της χώρας, οι οποίοι το καλοκαίρι είτε απολύθηκαν είτε τέθηκαν σε διαθεσιμότητα με την επιβολή των capital controls.

«Υστερα από 18 χρόνια στον ίδιο εργοδότη, όταν συνειδητοποιείς ότι θα βρεθείς χωρίς δουλειά νιώθεις να χάνεις τη γη κάτω από τα πόδια σου» λέει.

Οι φήμες ότι το εργοτάξιο επρόκειτο να κλείσει επειδή η χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ είχε μπλοκάρει άρχισαν πριν από τον Ιούλιο.

Το μυαλό του Γιώργου Χαλκιαδάκη πήγε αμέσως στην οικογένειά του που μένει στο Ηράκλειο της Κρήτης. «Με γυναίκα χωρίς δουλειά και με κόρη που σπουδάζει αναρωτιέσαι πώς θα τα βγάλεις πέρα. Και τότε σε πιάνει πανικός» προσθέτει.

ΧΑΡΙΣΤΙΚΗ ΒΟΛΗ. Η μεγάλη ζημιά έγινε κυρίως στα 800 μικρά και μεσαία περιβαλλοντικά έργα. Εδώ, η χρηματοδότηση των έργων άρχισε να διακόπτεται σταδιακά από τον περασμένο Απρίλιο και οι οφειλές προς τους κατασκευαστές (κυρίως από τη μη επιστροφή του ΦΠΑ) άρχισαν να φουσκώνουν φτάνοντας στις αρχές του Αυγούστου σε 1,200 δισ. ευρώ. Τον Ιούλιο, τα capital controls απλώς έδωσαν τη χαριστική βολή. Πλέον ο κίνδυνος να χαθούν κονδύλια του ΕΣΠΑ και να μείνουν ημιτελή σημαντικά έργα είχε εδραιωθεί για τα καλά. Και εξακολουθεί να υπάρχει ακόμη.

Σήμερα, σχεδόν τρεις μήνες μετά, χωρίς να έχουν λυθεί όλα τα σοβαρά θέματα σχετικά με τα έργα (χρηματοδότηση, απαλλοτριώσεις κ.ά.) σημειώνεται μικρή κινητικότητα σε πολλά εργοτάξια.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συνδέσμου Ανωνύμων Τεχνικών Εταιρειών Ζαχαρία Αθουσάκη, μέχρι στιγμής τουλάχιστον 30.000 εργαζόμενοι έχουν επιστρέψει στις δουλειές τους.

«Αρχές Σεπτεμβρίου μας ειδοποίησαν ότι άρχισε και πάλι η χρηματοδότηση και να επιστρέψουμε στις δουλειές μας» λέει ο Γιώργος Χαλκιαδάκης. «Να σας πω την αλήθεια, στην αρχή δεν το πιστέψαμε.  Αλλά και τώρα φοβόμαστε μη γίνει κάτι και μπλοκάρει η χρηματοδότηση των έργων και βρεθούμε και πάλι στον δρόμο».

Σήμερα η κυβέρνηση έχει αποδυθεί σε αγώνα δρόμου για την αξιοποίηση των 2 δισ. ευρώ που γλιτώνει η Ελλάδα από τη συμμετοχή της στο ΕΣΠΑ (το οποίο λήγει στο τέλος του χρόνου).

Ο στόχος είναι αφενός να μη χαθούν τα 750 εκατ. ευρώ που αφορούν τις υποδομές (από τα 2 δισ. ευρώ) και αφετέρου να ενταχθούν όσο γίνεται περισσότερα έργα στο νέο ΕΣΠΑ, από το οποίο θα διατεθούν 4,5 δισ. ευρώ.

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο τα περισσότερα έργα που χρηματοδοτούνται από το ΕΣΠΑ θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί, όπως ανέφερε χθες ο υπουργός Υποδομών Χρήστος Σπίρτζης, μέχρι τον Μάρτιο του 2017. Μόνο έτσι θα υπάρχουν «ελεύθερα» χρήματα για να αρχίσουν νέα έργα. Σε αντίθετη περίπτωση, θα πρέπει να επιστραφούν στην ΕΕ.

Θέμα να δοθεί παράταση στο ΕΣΠΑ δεν υπάρχει. «Τώρα αρχίζει η μεγάλη μάχη για την επανεκκίνηση των βαλτωμένων έργων και την επιτάχυνση των εργασιών σε όλα τα συγχρηματοδοτούμενα» λέει στα «ΝΕΑ» ο γενικός γραμματέας Υποδομών Γιώργος Δέδες. «Στόχος μας είναι η μεγαλύτερη δυνατή απορρόφηση μέχρι τα τέλη του έτους».

ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΕΙΣ. Ωστόσο πρέπει να ξεκαθαριστεί ότι ακόμη δεν έχει αποκατασταθεί πλήρως η ροή της χρηματοδότησης σε όλα τα εργοτάξια. Για παράδειγμα, στον αυτοκινητόδρομο Αιγαίου (Μαλιακός – Κλειδί) οι εργασίες έχουν σταματήσει από την 1η Ιουλίου επειδή, σύμφωνα με εκπροσώπους της κοινοπραξίας, το Δημόσιο τους οφείλει 102 εκατ. ευρώ.

Αυτό έχει συνέπεια να μη γίνονται έργα στο τμήμα Ευαγγελισμός – Σκοτίνα, μήκους 25 χλμ. Την περασμένη εβδομάδα δόθηκε στην κοινοπραξία το ποσό των 60 εκατ. ευρω, αλλά δεν έχει ξεκαθαρίσει ακόμη πότε θα αρχίσουν τα έργα.

Και δεν είναι μόνο η μειωμένη χρηματοδότηση. Το παζλ των καθυστερήσεων συνθέτουν και τα προβλήματα για τις απαλλοτριώσεις στα δίκτυα κοινής ωφέλειας.

Ενα από τα μεγαλύτερα προβλήματα – στο οποίο επέμεινε ιδιαίτερα η επίτροπος Περιφερειακής Πολιτικής της ΕΕ Κορίνα Κρέτσου – είναι το μετρό Θεσσαλονίκης, όπου τα έργα έχουν σταματήσει από τον Δεκέμβριο του 2014.

Από το υπουργείο Υποδομών θεωρούν ότι το θέμα θα έχει διευθετηθεί έως τα τέλη Νοεμβρίου, είτε με την καταβολή χρηματικού ποσού που θα αποφασιστεί μεταξύ Δημοσίου και κοινοπραξίας είτε με την επαναπροκήρυξη του διαγωνισμού.

Ο ανάδοχος ζητάει 650 εκατ. ευρώ επειδή δεν έχει τηρηθεί το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, στις διαπραγματεύσεις που γίνονται έχει αρχίσει να συζητιέται το ποσό των 130 εκατ. ευρώ προκειμένου να αρχίσουν και πάλι τα έργα.

Και όπως λένε πηγές που γνωρίζουν καλά το θέμα, το επικρατέστερο σενάριο είναι να τα βρουν οι δύο πλευρές και να μη γίνει επαναδιαπραγμάτευση του έργου. Στο μεταξύ, πάνω από 800 εργαζόμενοι έχουν χάσει τη δουλειά τους.

4+1 προτεραιότητες
Τα νέα έργα που θέλει να τρέξει άμεσα η κυβέρνηση προκειμένου να αποκτήσουν και πάλι ζωή τα εργοτάξια είναι:
1. Η δημοπράτηση του αυτοκινητοδρόμου Πάτρα – Πύργος: το έργο θα σπάσει σε οκτώ εργολαβίες
2. Το αεροδρόμιο στο Καστέλλι του Ηρακλείου
3. Η ένταξη στο νέο ΕΣΠΑ του νότιου τμήματος του αυτοκινητοδρόμου Κεντρικής Ελλάδας από τη Λαμία έως την Ξυνιάδα
4. Η επέκταση της γραμμής 4 του μετρό της Αθήνας από το Αλσος Βεΐκου ώς το Γουδή
5. Η υποθαλάσσια ζεύξη της Σαλαμίνας με το Πέραμα