Ξεφεύγοντας από την Παγκόσμια Τράπεζα

Στην πρόσφατη συνάντηση που πραγματοποίησαν το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Παγκόσμια Τράπεζα στη Λίμα του Περού έγινε μεγάλη συζήτηση για την Ασιατική Τράπεζα Επενδύσεων σε Υποδομές (ΑΙΙΒ) με τη στήριξη της Κίνας και τη Νέα Αναπτυξιακή Τράπεζα (γνωστή και ως Αναπτυξιακή Τράπεζα των BRICS). Θα μπορέσουν αυτοί οι θεσμοί να λειτουργήσουν όπως η Παγκόσμια Τράπεζα ή η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΙΒ); Θα μπορέσουν να προωθήσουν – ή παραδόξως να φρενάρουν – τα συμφέροντα της Κίνας;

Η πραγματικότητα είναι ότι μέσα στην επόμενη δεκαετία οι θεσμοί αυτοί δεν θα είναι πολύ μεγάλοι δανειστές. Ο κάθε θεσμός δεν θα μπορεί να δανείζει πάνω από 50 δισ. δολάρια – όχι λίγα χρήματα, αλλά σίγουρα τα ποσά αυτά δεν είναι πολύ υψηλά – εάν δεν συγκεντρώσει και ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια. Εκείνο που έχει σημασία είναι ότι οι μεγαλύτερες αναπτυσσόμενες οικονομίες αρχίζουν να τοποθετούν σημαντικά ποσά σε θεσμούς που ελέγχονται από την Κίνα και αυτό δείχνει πόσο ενοχλημένες είναι από την Παγκόσμια Τράπεζα και το ΔΝΤ.

Πολλές από τις προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει η Παγκόσμια Τράπεζα προέρχονται από αυτές που της έχουν φορτώσει οι μεγαλύτεροι μέτοχοί της. Επειδή αρνούνται να παραχωρήσουν μέρος της δύναμής τους σε μικρότερους μετόχους ή να επιτρέψουν τη σημαντική αύξηση των διαθέσιμων πόρων ώστε να αντιμετωπίζονται μεγαλύτερες παγκόσμιες ανάγκες, οι αναπτυσσόμενες οικονομίες δεν έχουν άλλη επιλογή από το να δημιουργήσουν τους δικούς τους αντίστοιχους θεσμούς.

Η Παγκόσμια Τράπεζα δεν θα εξαφανιστεί. Υπάρχουν πολλά εδραιωμένα συμφέροντα που θέλουν μερίδιο από τα χρήματα των άλλων. Ομως η αποδοτικότητα της Τράπεζας δείχνει το πώς ακόμη και καλοσχεδιασμένα πλοία κόβουν ταχύτητα καθώς μεγαλώνουν τα εμπόδια, μέχρι να υποχρεωθούν να κάνουν στην άκρη για να τους περάσουν νεότερα καράβια.