Με όπλο τον διάλογο κατά του εξτρεμισμού

Ο χάρτης της Μέσης Ανατολής αλλάζει. Την επόμενη μέρα της σύρραξης στη Συρία η χώρα δεν θα είναι η ίδια. Το ίδιο ισχύει για τις περισσότερες χώρες της περιοχής, αλλά και για την Ευρώπη της υποδοχής προσφύγων και μεταναστών. Ο εξτρεμισμός και το Προσφυγικό, καθώς και τα εγκλήματα εις βάρος θρησκειών και πολιτισμών, δοκιμάζουν τα όρια της ανεκτικότητας και στις δύο πλευρές της Μεσογείου. Δοκιμάζουν τα όρια μιας παράδοσης αιώνων θρησκευτικής και πολιτιστικής συνύπαρξης στη Μέση Ανατολή που κινδυνεύει να εκλείψει.

Πιο επίκαιρα από ποτέ τα ζητήματα που αναδεικνύει η βίαιη πραγματικότητα στη Μέση Ανατολή και τη νότια λεκάνη της Μεσογείου, αλλά και οι μεγάλες προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές προς την Ευρώπη κυριάρχησαν στη Διεθνή Διάσκεψη με θέμα «Θρησκευτικός και πολιτιστικός πλουραλισμός και ειρηνική συνύπαρξη στη Μέση Ανατολή» που οργάνωσε το υπουργείο Εξωτερικών με πρωτοβουλία του Νίκου Κοτζιά και ολοκληρώνεται σήμερα με την υιοθέτηση κοινής δήλωσης.

Δεν βλέπει κανείς συχνά στον ίδιο χώρο τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον έλληνα υπουργό Εξωτερικών, τους υπουργούς Εξωτερικών άλλων χωρών (ανάμεσά τους της Ολλανδίας, της Κύπρου και της Αιγύπτου), τον ειδικό απεσταλμένο του ΟΗΕ για τη Συρία Στάφαν ντε Μιστούρα και τους επικεφαλής και εκπροσώπους χριστιανικών Εκκλησιών.

Πολύ περισσότερο, δεν βλέπει συχνά μαζί τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο, τον Αλβανίας Αναστάσιο, τον Αμερικής Δημήτριο, τους Αρχιεπισκόπους Αλεξανδρείας, Αντιοχείας και Ιεροσολύμων και τον «υπουργό Εξωτερικών» του Πατριαρχείου Μόσχας Ιλαρίωνα να πλαισιώνονται στην ίδια οικογενειακή φωτογραφία από άλλους θρησκευτικούς ηγέτες, προσωπικότητες του μουσουλμανικού και εβραϊκού κόσμου, διακεκριμένα μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας και της κοινωνίας των πολιτών.

Σταυροδρόμι διαλόγου. Η ελληνική πρωτοβουλία που φιλοδοξεί να μετατρέψει την Ελλάδα όχι μόνο σε γεωγραφικό σταυροδρόμι, αλλά και σε σταυροδρόμι διαλόγου για τα τεκταινόμενα στην περιοχή, τους έφερε μαζί στο Ιντερκοντινένταλ για να υπενθυμίσουν ότι η θρησκεία δεν αποτελεί απειλή για την ειρηνική συνύπαρξη στη Μέση Ανατολή, αλλά και να ανταλλάξουν απόψεις για το Προσφυγικό και την κουλτούρα του εξτρεμισμού που κερδίζει έδαφος στη Μέση Ανατολή.

Οπως το έθεσε ο Νίκος Κοτζιάς, «η Μεσόγειος δεν είναι μόνο μια λεκάνη γεωγραφική και ισχυρών γεωπολιτικών συμφερόντων, πριν από όλα είναι μια περιοχή παραγωγής ιστορίας, παραδόσεων, πολιτισμού και επιστήμης, μέσα από έναν συνεχή αλληλοεπηρεασμό ανάμεσα στις πιο διαφορετικές θρησκείες, πολιτισμούς, θεσμικά συστήματα και διαπροσωπικές σχέσεις». Αυτός είναι ο λόγος που σε μεταγενέστερο χρόνο φιλοδοξία της Αθήνας είναι να δημιουργήσει ένα διεθνές παρατηρητήριο που θα συμβάλει στον διάλογο για τις κοινότητες στην περιοχή, στην καταγραφή και παρατήρηση των εγκλημάτων εις βάρος της ανθρωπότητας και της μνήμης της.