Η επανάσταση της Αιγύπτου πέθανε

Ορόσημο στον δρόμο προς τη δημοκρατία χαρακτήρισε ο αιγύπτιος πρόεδρος Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι τις κοινοβουλευτικές εκλογές που άρχισαν χθες και θα διεξαχθούν σε δύο γύρους (18-19 Οκτωβρίου και 22-23 Νοεμβρίου) στην Αίγυπτο. Και η αλήθεια είναι πως το 568μελές κοινοβούλιο που θα προκύψει θα έχει ευρείες εξουσίες. Θα μπορεί να απορρίψει τον προτεινόμενο από τον πρόεδρο πρωθυπουργό, ακόμη και να ψηφίσει πρόταση μομφής εναντίον του προέδρου. Στα χαρτιά. Διότι η πραγματικότητα της Αιγύπτου είναι άλλη.

Ο ισχυρότερος άνδρας της χώρας είναι στρατιωτικός, όπως και τις έξι τελευταίες δεκαετίες, με εξαίρεση τους 12 μήνες που κυβέρνησε ο πρώτος δημοκρατικά εκλεγμένος πρόεδρος της Αιγύπτου, ο ισλαμιστής Μοχάμεντ Μόρσι – ώσπου τον ανέτρεψε ο Σίσι τον Ιούλιο του 2013.

Η παλιά φρουρά του Χόσνι Μουμπάρακ ετοιμάζεται να κάνει σε αυτές τις πρώτες κοινοβουλευτικές εκλογές που διεξάγονται επί Σίσι, έπειτα από πολλές αναβολές, δυναμική επιστροφή: περισσότερα από 2.000 πρώην μέλη του διαλυμένου πλέον Εθνικού Δημοκρατικού Κόμματος είναι υποψήφιοι, είτε ως ανεξάρτητοι είτε με τη στήριξη πολιτικών κομμάτων, και πολλοί αναμένεται να εκλεγούν χάρη στα χρήματα και τις διασυνδέσεις τους. Ακόμη και οι Ελεύθεροι Αιγύπτιοι, το φιλελεύθερο κόμμα που ίδρυσε μετά την Επανάσταση του Νείλου ο μεγιστάνας των τηλεπικοινωνιών Ναγκίμπ Σαουίρις, περιλαμβάνει 100 πρώην μέλη του κόμματος του Μουμπάρακ στους 220 υποψηφίους του.

Η Μουσουλμανική Αδελφότητα που ήταν για δεκαετίες, παρότι εκτός νόμου, η μεγαλύτερη αντιπολιτευόμενη δύναμη στην Αίγυπτο και κυρίαρχη δύναμη στην τελευταία Εθνοσυνέλευση (το σώμα διαλύθηκε τον Ιούνιο του 2012 με δικαστική απόφαση) δεν συμμετέχει φυσικά στις εκλογές: έχει πλέον κηρυχτεί τρομοκρατική οργάνωση και χιλιάδες μέλη της έχουν κλειστεί στη φυλακή, εκατοντάδες μάλιστα, συμπεριλαμβανομένου του Μόρσι, έχουν καταδικαστεί σε θάνατο έπειτα από δίκες – παρωδίες.  

Στη φυλακή όμως έχουν καταλήξει και πολλά από τα «παιδιά της Ταχρίρ», οι νεαροί κοσμικοί ακτιβιστές που πρωτοστάτησαν στην εξέγερση εναντίον του Μουμπάρακ το 2011. Τα περισσότερα μικρά, αριστερά, κοσμικά κόμματα μποϊκοτάρουν τις εκλογές. Οι περισσότεροι από τους 5.000 υποψηφίους που διεκδικούν τις 448 έδρες «ανεξάρτητων» και τις 120 έδρες που θα διανεμηθούν με βάση κομματικές λίστες (28 από τους νέους βουλευτές θα διοριστούν απευθείας από τον πρόεδρο) είναι θερμοί υποστηρικτές του Σίσι. Ακόμη και το μοναδικό ισλαμικό κόμμα που συμμετέχει, το Αλ Νουρ, στηρίζει ανοικτά τον Σίσι. Και ήδη υπάρχει φημολογία για μελλοντική τροποποίηση του συντάγματος ώστε να περιοριστούν οι κοινοβουλευτικές εξουσίες.

Θα μπορούσε λοιπόν να πει κανείς πως οι εκλογές που διεξάγονται από χθες στην Αίγυπτο απλώς επισφραγίζουν το τέλος της επανάστασης.

Λίγοι αναλυτές περιμένουν ότι η συμμετοχή θα ξεπεράσει το ένα τρίτο του εκλογικού σώματος. Χωρίς όλα αυτά να σημαίνουν πως ο Αλ Σίσι δεν έχει λαϊκό έρεισμα. Οπως σημειώνει η «Monde», «την ώρα του τζιχαντικού κινδύνου και του οικονομικού τέλματος, η τάση είναι η ενότητα πίσω από τον πρόεδρο Σίσι και το κοινό μέτωπο εναντίον της τρομοκρατίας και των Αδελφών Μουσουλμάνων». Μία από τους λιγοστούς ψηφοφόρους που έσπευσαν χθες στις κάλπες το διατύπωσε κάπως αλλιώς: «Ο Σίσι είναι η ψυχή μας. (…) Χωρίς αυτόν θα είχαμε γίνει μετανάστες όπως αυτοί από άλλες χώρες γύρω μας».

Η ολοκληρωμένη εικόνα
«Η κατάσταση θυμίζει ούτως ή άλλως πολύ την εποχή του Μουμπάρακ, οπότε ας ολοκληρώσουμε την εικόνα με μια χαμηλή συμμετοχή» 
Αχμέντ Μοχάμεντ, αιγύπτιος αναλυτής