Σχέδιο για συνεργασία με την Τουρκία

Η Ευρωπαϊκή Ενωση θέλει στενότερη συνεργασία της Τουρκίας με την Ελλάδα και τις άλλες γειτονικές χώρες-μέλη της προκειμένου να ελεγχθούν οι προσφυγικές ροές και σε αντάλλαγμα είναι έτοιμη να προσφέρει μεγαλύτερη χρηματοδότηση στην Αγκυρα για τους σύρους και ιρακινούς πρόσφυγες, βάσει ενός «σχεδίου δράσης» που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα. Αυτό πάντως δεν εμπόδισε τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ να κάνει δριμύτατη επίθεση κατά της τουρκικής κυβέρνησης, χωρίς να την αναφέρει ονομαστικά, καταγγέλλοντας «κάποιες χώρες ότι μετατρέπουν τους πρόσφυγες σε βρώμικες μπίζνες, διαπραγματευτικό χαρτί, ακόμα και όπλο εναντίον γειτόνων τους».

Το σχέδιο αυτό δόθηκε στον τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν από τον πρόεδρο της Κομισιόν Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ τη Δευτέρα κατά τη διάρκεια συνάντησής τους στις Βρυξέλλες και θα αποτελέσει τη βάση για περαιτέρω διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο πλευρών με στόχο την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης. Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, η ΕΕ θα δώσει ένα δισ. ευρώ για φέτος και για το 2016 στην Τουρκία για να συμβάλει στην περίθαλψη των περίπου δύο εκατ. σύρων και ιρακινών προσφύγων, ενώ προβλέπεται και περαιτέρω χρηματοδότηση. Κάποιοι από τους πρόσφυγες θα έχουν την ευκαιρία να μετεγκατασταθούν σε ευρωπαϊκές χώρες, όπου θα μεταφερθούν «με συντεταγμένο τρόπο» χωρίς να διακινδυνεύουν τη ζωή τους προσπαθώντας να κάνουν τον διάπλου του Αιγαίου με πλοιάρια.

Ανάμεσα στις δράσεις που προτείνεται είναι να αυξηθεί η συνεργασία μεταξύ του τουρκικού και του ελληνικού Ναυτικού καθώς και η επιβολή αυστηρότερων συνοριακών ελέγχων στα χερσαία σύνορα της Τουρκίας με την Ελλάδα. Προτείνεται επίσης η Τουρκία να δεχθεί πίσω στο έδαφός της μετανάστες που εισήλθαν παράνομα στην ΕΕ, αλλά δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για χορήγηση ασύλου. Στο σχέδιο, για το οποίο η Αγκυρα ακόμα δεν έχει απαντήσει εάν αποδέχεται, δεν γίνεται αναφορά στο αίτημα του προέδρου Ερντογάν για τη δημιουργία «ζωνών ασφαλείας» στη Βόρεια Συρία, μήκους 80 χλμ. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι καθώς και εκπρόσωποι κυβερνήσεων της ΕΕ έχουν εκφράσει τον έντονο σκεπτικισμό τους για την πρόταση αυτή, καθώς θεωρούν ότι η Αγκυρα θέλει με τον συγκεκριμένο τρόπο να αντιμετωπίσει τους κούρδους αντάρτες που δρουν στην περιοχή.

Αυτό το καλοκαίρι τα 28 κράτη-μέλη της ΕΕ, η Νορβηγία, η Ελβετία, η Ισλανδία και το Λιχτενστάιν δεσμεύθηκαν σε ένα πρόγραμμα καταμερισμού 22.500 προσφύγων που ζουν σε καταυλισμούς τους οποίους διαχειρίζεται ο ΟΗΕ σε χώρες που γειτονεύουν με τη Συρία. «Το έργο για (να υπάρξει) μια καλά διαρθρωμένη προσέγγιση των μετεγκαταστάσεων (προσφύγων) σε όλη την ΕΕ θα ενταθεί» αναφέρεται στο σχέδιο δράσης. Ο διάλογος όμως για αυτό αναμένεται να είναι εκρηκτικός, καθώς πολλές χώρες, μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης εκφράζουν έντονες αντιδράσεις τις τελευταίες εβδομάδες για την ανακατανομή των 160.000 προσφύγων που έχουν φθάσει ήδη στην Ευρώπη.

Οι διακινητές
Στην ανακοίνωση από τις Βρυξέλλες αναφέρεται ότι θα δοθεί έμφαση στον «αγώνα εναντίον των διακινητών» προσφύγων και μεταναστών και ότι θα υπάρχει ενίσχυση των μέσων του τουρκικού Λιμενικού Σώματος, ώστε να πραγματοποιούνται περισσότερες περιπολίες και να εμποδίζεται ο απόπλους των σκαφών με πρόσφυγες από τις τουρκικές ακτές.