«Επιτυχία, το σπορ των μετρίων»

«Είκοσι πέντε χρόνια είπατε; Δεν κάθησα να υπολογίσω. Δεν κάνουμε ποσοτικές σχέσεις ούτε μνημόσυνα», είναι η πρώτη αντίδραση του Δημήτρη Αποστολάκη στην επετειακή – για τους άλλους προφανώς – συναυλία των Χαΐνηδων στην Τεχνόπολη. Οπως άλλωστε έχει πει ο κυνικός Διογένης, «ουκ ανδρός σοφού πάσα ημέρα εορτή».

Το ζήτημα για τον Δημήτρη Αποστολάκη είναι να επιτελούν την ιερή τελετουργία τους. Αλλωστε η τελετή προέρχεται από το απαρέμφατο τελευτάν – να αποθνήσκεις. Επιδιώκουμε, λέει, τον συλλογικό θάνατο για να γεννηθεί ο καινούργιος άνθρωπος. Στόχος, η θεοφαγία και η θεογονία. Εν προκειμένω, στη συναυλία, και η συνεξέλιξη. Μουσικών, διάθεσης, απρόβλεπτων καταστάσεων και συνθηκών. «Ενα γέλιο μπορεί να τα αλλάξει όλα».

Λίγο βαριά και μεγαλόσχημα δεν ακούγονται όλα αυτά; Η μετριοφροσύνη είναι η αλαζονεία των μετρίων, η απάντηση. «Το μόνο χαρακτηριστικό της τέχνης είναι η διάρκεια. Δεν έχει να κάνει η μουσική με το σπορ της ευτυχίας ή της επιτυχίας. Αυτά είναι σπορ των μετρίων. Η μουσική, η τέχνη, είναι η καθολική αλλαγή τού είναι. Σε αυτό προσβλέπει». Οποιος βλέπει, ας πούμε, το «Stalker» του Ταρκόφσκι περιμένει να αλλάξει η ζωή του. Να αλλάξει. Γι’ αυτό υπάρχει η μειοψηφία «που υπακούει στη λογική της ιερής περιέργειας και όχι του φόβου».

Βέβαια, αν ξαναδούμε σήμερα το «Stalker» δεν έχουμε την ίδια αίσθηση με την πρώτη φορά, του λέω. «Ετεροκαθοριζόμαστε στη διάρκεια του χρόνου. Αλλάζει ο παρατηρητής αλλά και το παρατηρούμενο, που δεν είναι ανεξάρτητες οντότητες όπως μας δίδαξε η κβαντομηχανική».

«ΧΑΡΤΙΝΕΣ ΒΑΡΚΟΥΛΕΣ». Πάντως εκείνος δεν έχει προλάβει να κοιτάξει πίσω, σε αυτά τα 25 χρόνια που θα γιορτάσουν οι Χαΐνηδες την Τετάρτη στην Τεχνόπολη. «Εχω τόσες βαρκούλες χάρτινες στα σκαριά για να τις ρίξω στη λιμνούλα» λέει. Βιβλία, δίσκους, παραστάσεις, ακόμη και μια όπερα που ετοιμάζει πέντε χρόνια τώρα. Περισσότερα δεν παίρνω από το στόμα του. «Με περιμένουν τέσσερα νταμάρια» λέει. «Δεν ξέρω ποια από αυτά θα πραγματωθούν. Είμαστε απλώς επίσημοι καλεσμένοι του χωροχρονικού συμβάντος που πραγματώνεται» με αποστομώνει.

Δηλαδή; Δεν τα γράφεις όλα αυτά τα τραγούδια; «Μου τα παραδίδει το συλλογικό ασυνείδητο. Εγώ απλώς τα καταγράφω. Διά χειρός μου. Μπορεί να μου έρθει οποιοδήποτε στιχάκι από οποιαδήποτε παράδοση και να το αναμασώ όπως το παιδί. Αυτό που αναμασούμε με μύχια, βαθιά χαρά όλης της ύπαρξής μας και το αγαπάμε, είναι το μόνο που μας ανήκει και το μόνο που μπορούμε να χαρίσουμε».

Απολυτότητες; Οχι υποχρεωτικά. Σκέψεις. Στοχασμοί. «Οποιαδήποτε προσπάθεια εσκεμμένης οργάνωσης ενός χαοτικού συστήματος, που είναι η ζωή, είναι καταδικασμένη να αποτύχει. Αυτοοργανώνονται αυτά τα συστήματα». Και σήμερα; Στα δύσκολα; «Πριν από χρόνια, αρθρογραφώντας, φώναζα ότι διανύουμε εποχές πνευματικής ένδειας και πολιτισμικής φτώχειας. Γιατί το πολιτικό είναι ηθικό και το ηθικό είναι αισθητικό. Από πλευράς μου, προσπαθώ να ζήσω αυστηρό και λιτό βίο, διαχωρίζοντας τη θέση μου από διακοποδάνεια, εορτοδάνεια και άλλα σύνδρομα του νεοπλουτισμού, από τη φαρσοκωμωδία της δισκογραφίας. Ζήτησα μια ζωή που θα είχε αυτάρκεια και διεξόδους ελευθερίας». Για να γίνει, άλλωστε, η ζωή τέχνη πρέπει να πετάξει από πάνω της, όπως η τέχνη, καθετί περιττό. «Η λιτότητα στη ζωή ως κατοπτρισμός τέχνης είναι απαραίτητη στην καθημερινότητα».

Κι εμείς; Οι άλλοι; «Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια περίοδο μερικών αιώνων γέννας». Οσο να γεννηθεί ο νέος ανθρωπολογικός τύπος που κατέδειξαν οι φιλόσοφοι στις γραφές τους, καθώς «όλα τα συστήματα έχουν αποτύχει στη νοηματοδότηση της ύλης».

INFO
Η συναυλία των Χαΐνηδων στην Τεχνόπολη, 9 Σεπτεμβρίου, στις 21.00. Προπώληση: viva.gr. Προπώληση: 10 ευρώ, στο ταμείο 12.