Η φούσκα made in China και ποιες χώρες απειλεί

Οταν στις 24 Αυγούστου ο Ντάου Τζόουνς άνοιξε με απώλειες 1.000 μονάδων, φάνηκε πόσο μικρός είναι ο κόσμος. Στη συνέχεια οι αγορές ανέκαμψαν, αυτό όμως δεν επισκιάζει τη σημασία της Μαύρης Δευτέρας: η Κίνα απέδειξε ότι μπορεί να προκαλέσει σημαντική παγκόσμια κρίση.

Πέρυσι από την Κίνα προήλθε το 40% της παγκόσμιας οικονομικής ανάπτυξης. Ομως η χώρα σήμερα αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα.

Η αγορά ακινήτων και οι σκιώδεις τράπεζες τετραπλασίασαν τα χρέη της χώρας το διάστημα 2007 – 2014. Η οικονομική ανάπτυξη της Κίνας επιβραδύνεται, η μόλυνση είναι μεγάλη και η επιθετική της εξωτερική πολιτική την απομονώνει από τους γείτονές της.

Μέχρι τώρα οι επενδυτές φαίνονταν διατεθειμένοι να τα αγνοήσουν όλα αυτά λόγω της μεγάλης επάρκειας των κινέζων τεχνοκρατών. Ομως η εμπιστοσύνη αυτή δέχτηκε πλήγμα από τις εξελίξεις στην αγορά μετοχών και συναλλάγματος. Ο τρόπος με τον οποίο εξελίχθηκε το κραχ – πρώτα τοπικά και αργά, και έπειτα γρήγορα και σε παγκόσμιο επίπεδο – λέει πολλά για τη σημερινή φύση των αγορών και της οικονομίας. Πολλοί επενδυτές δεν εμπιστεύονται τις αποτιμήσεις των μετοχών επειδή θεωρούν ότι οι τιμές είναι φουσκωμένες λόγω του φθηνού χρήματος που προσφέρουν οι κεντρικές τράπεζες. Επίσης στην Κίνα έχουν καταγραφεί πολλές υπερβολές με κάθε είδους αποτιμήσεις, από μετοχές μέχρι ακίνητα.

Το μεγαλύτερο λάθος του Πεκίνου ήταν ότι έδωσε κίνητρα στους Κινέζους να επενδύσουν στο χρηματιστήριο της χώρας που θυμίζει περισσότερο καζίνο. Οταν ο κερδοσκοπικός πυρετός άρχισε να μειώνεται η κυβέρνηση προσπάθησε να ανακόψει τη βουτιά με διάφορα μέτρα, προχωρώντας ακόμη και σε αγορές μετοχών από το κράτος. Ομως τελικά οι τιμές ακολούθησαν την πορεία που επιβάλλει η αγορά.

Επίσης, το Πεκίνο δεν τα κατάφερε πολύ καλύτερα στο να διαχειριστεί την ισοτιμία του γουάν καθώς η υποτίμηση που ανακοινώθηκε στις 11 Αυγούστου τάραξε συθέμελα τις αγορές.

Πλέον τον μεγαλύτερο κίνδυνο από την αστάθεια made in China τον διατρέχουν χώρες όπως η Τουρκία και η Νότια Αφρική που έχουν μεγάλα χρέη σε ξένο νόμισμα. Κάποιον κίνδυνο διατρέχει και η Ευρώπη επειδή οι ρυθμοί ανάπτυξης είναι χαμηλοί. Κίνδυνο διατρέχουν και χώρες της Ασίας όπως η Νότια Κορέα και η Σιγκαπούρη που έχουν στενούς εμπορικούς δεσμούς με την Κίνα, οι χώρες αυτές όμως έχουν πλέον αυξημένα συναλλαγματικά αποθέματα. Πιο θωρακισμένη είναι η Αμερική. Το σενάριο που ανησυχεί πλέον περισσότερο τους βετεράνους επενδυτές είναι να επαναληφθεί η ασιατική κρίση του 1997, αν και ο κίνδυνος είναι μικρότερος από ό,τι παλαιότερα. Οταν η Κίνα φταρνίζεται, μπορεί να κρυώσει όλος ο κόσμος.

  © Bloomberg News