Γιατί η Μέρκελ θέλει γέφυρα

Ενα γερμανικό ατύχημα και όχι ένα Grexit είναι ο μεγαλύτερος φόβος της κυβέρνησης μετά την ψήφιση της συμφωνίας. Το ατύχημα στην παρούσα φάση θα μπορούσε να έχει τη μορφή ενός δανείου-γέφυρας, το οποίο επιδιώκει το Βερολίνο, αντί της συνολικής συμφωνίας. Το κατέστησε σαφές η γερμανίδα καγκελάριος στον έλληνα Πρωθυπουργό, αφήνοντας όλα τα ενδεχόμενα ανοικτά. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η Ανγκελα Μέρκελ δεν βιάζεται καθόλου, σε αντίθεση με τον Αλέξη Τσίπρα που επείγεται να κλείσει τη συμφωνία, να πάρει την πρώτη δόση και να ξεκαθαρίσει το εσωκομματικό τοπίο.

Τουλάχιστον, ήταν ειλικρινής η γερμανίδα καγκελάριος μιλώντας στον έλληνα Πρωθυπουργό. Απηχώντας τις διαρροές του γερμανού υπουργού Οικονομικών που μέσα σε λίγα 24ωρα έγιναν επίσημη δήλωση του εκπροσώπου της καγκελαρίας, η Μέρκελ επέμεινε στη συμφωνία-γέφυρα. Σύμφωνα με μια γραμμή πληροφόρησης, στη δεύτερη τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με δική της πρωτοβουλία την περασμένη Τρίτη με τον Τσίπρα η γερμανίδα καγκελάριος άφησε να εννοηθεί ότι χρειάζεται χρόνο για να διαχειριστεί πολιτικά το τρίτο Μνημόνιο για την Ελλάδα.

Δεν είναι ότι δεν έχει ενημερωθεί για τις λεπτομέρειες της συμφωνίας η Μέρκελ. Ούτε ότι ταυτίζεται με τη σκληρή γραμμή του υπουργού Οικονομικών της για Grexit, ο οποίος θα ήταν παραπάνω από πρόθυμος να δώσει στην Αθήνα όσο χρόνο χρειάζεται προκειμένου να μην υπάρξει ποτέ συμφωνία. Οπως το έθετε χαρακτηριστικά αρμόδια πηγή, «ιδανικά ο Σόιμπλε θα ήθελε να δώσει συμφωνία-γέφυρα πολλών μηνών και να μην ολοκληρωθεί ποτέ η πραγματική συμφωνία».

  

ΑΝΤΑΡΤΙΚΟ. Η Μέρκελ βρίσκεται σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση. Στην ψήφιση της συμφωνίας της 12ης Ιουλίου 60 βουλευτές της καταψήφισαν. Κανένας στο κόμμα της, όπου ο Σόιμπλε είναι ιδιαίτερα δημοφιλής αυτές τις μέρες, δεν θέλει να ακούει για νέα χρήματα προς την Ελλάδα. Τη δυσκολία της η καγκελάριος την εξήγησε προ ημερών και στον έλληνα Πρωθυπουργό, εξού και η επιμονή στη συμφωνία-γέφυρα. Η γερμανίδα καγκελάριος φέρεται να ζητάει χρόνο – ενδεχομένως μερικές εβδομάδες – για να καταφέρει να πείσει τους διαφωνούντες στο κόμμα της.

Ομως, το επιχείρημα αυτό δεν πείθει από μόνο του. Η αλήθεια είναι ότι η Μέρκελ έχει εγκλωβιστεί στη ρητορική της περί επιβολής σκληρών όρων στην Ελλάδα. Υπάρχει ακόμη ένας λόγος, σοβαρότερος, για τον οποίο η γερμανίδα καγκελάριος παίζει στις καθυστερήσεις. Τον λόγο αυτόν φέρεται να έχουν εξηγήσει λεπτομερώς αυτές τις μέρες οι σύμβουλοι της Μέρκελ στην ελληνική πλευρά. Και δεν είναι άλλος από το γεγονός ότι το Βερολίνο θέλει με όλους τους τρόπους συμμετοχή του ΔΝΤ στη νέα συμφωνία.

Πίσω από τις γραμμές, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι το Βερολίνο επιδιώκει τη γέφυρα ώσπου να ξεκαθαριστεί ο ρόλος του ΔΝΤ. Ωστόσο, κάπου εδώ αρχίζουν τα προβλήματα και οι αντιφάσεις. Η Γερμανία θέλει το ΔΝΤ στο πρόγραμμα για να έχει άλλοθι έναντι των σκληρών ότι δεν χαρίζεται στην Ελλάδα. Στην πραγματικότητα, όμως, θα ήθελε το ΔΝΤ όχι «με τα όλα του» (όπως είχε πει στην Κριστίν Λαγκάρντ ο Αλέξης Τσίπρας). Κοινώς, θα ήθελε το ΔΝΤ, αλλά χωρίς τις απόψεις του για την ανάγκη γενναίας αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους προκειμένου το πρόγραμμα να έχει προοπτική.

Το δήλωσε εμμέσως πλην σαφώς ένα άλλος γερμανικός «λαγός» που παρενέβη τις τελευταίες μέρες, ο υφυπουργός Οικονομικών Γενς Σπαν. «Είναι σημαντικό για το ΔΝΤ να συμμετάσχει στο πρόγραμμα και να συμφωνήσει με την αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους και των μεταρρυθμίσεων που έχουν συμφωνηθεί».

ΓΙΟΥΝΚΕΡ ΚΑΙ ΛΑΓΚΑΡΝΤ. Πώς μπορεί να βρεθεί η χρυσή τομή για να προχωρήσουν τα πράγματα; Θα μπορούσαν να το αναλάβουν ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ με την Κριστίν Λαγκάρντ, ώστε Κομισιόν και ΔΝΤ να συμφωνήσουν στην ανάλυση βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους με τρόπο που να ικανοποιεί όλες τις πλευρές. Η γερμανική κυβέρνηση μάλιστα φέρεται να εξετάζει ήδη τρόπους που η ΕΕ θα μπορούσε να παράσχει εγγυήσεις για το ελληνικό χρέος στο ΔΝΤ, με αντάλλαγμα το Ταμείο να μετάσχει στο πρόγραμμα, αλλά να μην έχει μεγαλεπήβολα σχέδια για την ελάφρυνση του χρέους. Φυσικά, σε αυτή την περίπτωση, ο μεγαλύτερος χαμένος θα είναι η Ελλάδα.

Ανησυχία για το χρέος
Υπενθυμίζεται ότι στις 10 Ιουλίου η Κομισιόν και η ΕΚΤ, αξιολογώντας το αίτημα της Ελλάδας για έκτακτη δανειοδότηση από τον ESM, διαπίστωναν ότι το ελληνικό δημόσιο χρέος δεν είναι βιώσιμο και εξέφραζαν «σοβαρές ανησυχίες για ύψος του χρέους». Το ΔΝΤ πρότεινε είτε πολύ μεγάλη επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής του ελληνικού χρέους, που θα ξεπερνά τα 30 έτη, είτε σημαντικό ονομαστικό κούρεμά του.