Τρέλανε τους Γερμανούς το δημοψήφισμα

Ολες οι ευτυχισμένες οικογένειες μοιάζουν μεταξύ τους. Κάθε δυστυχισμένη οικογένεια, όμως, είναι δυστυχισμένη με τον δικό της τρόπο. Παραφράζοντας τον Τολστόι, στην παρούσα φάση Ελλάδα και Γερμανία είναι δυστυχισμένες με τον ίδιο τρόπο. Αφορμή το δημοψήφισμα που δίχασε και δρομολόγησε παράλληλες εξελίξεις: μάχες χαρακωμάτων εντός του κυβερνώντος κόμματος, σύγκρουση μεταξύ των δύο κυβερνητικών εταίρων και ξεγύμνωμα των ακραίων δυνάμεων σε Αθήνα και Βερολίνο.

Η σιωπή που κυριαρχεί στη Γερμανία αυτές τις μέρες για την Ελλάδα δεν είναι τυχαία. Πολύ περισσότερο δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι οι όποιες ειδήσεις περιορίζονται στις διαρροές του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ότι δεν επαρκεί ο χρόνος για τη μεγάλη συμφωνία και ότι ίσως η Αθήνα θα πρέπει για την ώρα να αρκεστεί σε μια «μισοτελειωμένη συμφωνία», δηλαδή σε μια γέφυρα 6 δισ. Η σχεδόν βαρουφακική λογοδιάρροια του γερμανού υπουργού Οικονομικών για την Ελλάδα σε περίοδο διαπραγματεύσεων, όταν είθισται οι παρεμβάσεις να είναι μετρημένες, αποτυπώνει εύγλωττα τις μάχες που δόθηκαν στο Βερολίνο για την πορεία της Ελλάδας στην ευρωζώνη μετά το ελληνικό δημοψήφισμα. Οι παράπλευρες απώλειες της απόφασης του Αλέξη Τσίπρα δεν δίχασαν μόνο τους Ελληνες. Δίχασαν και διχάζουν μέχρι σήμερα τους Χριστιανοδημοκράτες αλλά και τον γερμανικό κυβερνητικό συνασπισμό.

ΘΕΜΑ ΧΡΟΝΟΥ. Ούτως ή άλλως, ο Σόιμπλε δεν ήθελε πολύ για να απασφαλίσει. Οι πληροφορίες επιμένουν ότι το δημοψήφισμα ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι για τον γερμανό υπουργό Οικονομικών, ο οποίος έχει κουραστεί – σύμφωνα με τη δική του οπτική – να ακούει υποσχέσεις από τις ελληνικές κυβερνήσεις και στο τέλος να μη βλέπει έργα. Εξάλλου, δεν έχει κρύψει ότι το όραμά του είναι μια ευρωζώνη χωρίς αδύναμους κρίκους, οι οποίοι αναπόφευκτα ίσως κάποια στιγμή πρέπει να πεταχτούν από το τρένο.

Τούτων δοθέντων, ήταν απλώς θέμα χρόνου η δυσαρέσκεια να εκδηλωθεί με το γερμανικό άρμα μάχης της προσωρινής εξόδου της Ελλάδας από την ευρωζώνη. Αυτό είναι που δίχασε τη γερμανική κυβέρνηση. Η πρόταση Σόιμπλε για προσωρινό Grexit, η οποία διέρρευσε στον γερμανικό Τύπο το πρωί της 10ης Ιουλίου, λίγο πριν αρχίσει το Eurogroup που θα έδινε τη σκυτάλη στην κρίσιμη Σύνοδο Κορυφής, προκάλεσε απανωτές εκρήξεις σε ολόκληρη την Ευρώπη αλλά και στον κυβερνητικό συνασπισμό της Ανγκελα Μέρκελ.  

Κι αυτό διότι στην ίδια διαρροή αναφερόταν ότι ο Σόιμπλε είχε συζητήσει το θέμα και με τη Μέρκελ και με τον αντικαγκελάριο και πρόεδρο του συγκυβερνώντος SPD Ζίγκμαρ Γκάμπριελ. Αναφερόταν μάλιστα ότι ο γερμανός υπουργός Οικονομικών είχε λάβει τη σύμφωνη γνώμη τους. Σύμφωνα με μια γραμμή πληροφόρησης, όταν οι Σοσιαλδημοκράτες (SPD) αντελήφθησαν τι είχε συμβεί, το κείμενο για το Grexit βρισκόταν ήδη προς διαπραγμάτευση στο τραπέζι του Eurogroup. Και, βέβαια, την ίδια κιόλας μέρα είχε αρχίσει να εκδηλώνεται η δυσαρέσκεια των στελεχών του SPD που καλούσαν τον πρόεδρό τους να απολογηθεί.

Η αμηχανία με την οποία αντέδρασε ο Γκάμπριελ δεν ικανοποίησε τους Σοσιαλδημοκράτες. Αλλά οι οργισμένες στιχομυθίες που αντάλλαξε ο γερμανός αντικαγκελάριος με τον Σόιμπλε κατά την ψήφιση της συμφωνίας της 12ης Ιουλίου από τη γερμανική Βουλή δημιουργούν αμφιβολίες για το πόσο πραγματικά γνώριζε ή συμφώνησε ο Γκάμπριελ με το προσωρινό Grexit. Τα ξεκατινιάσματα γερμανών πολιτικών δεν συνηθίζονται. Το ότι Γκάμπριελ και Σόιμπλε συνέχιζαν να αλληλοδιαψεύδονται δημοσίως με σειρά συνεντεύξεων λέει πολλά. Και, πάντως, αποδεικνύει ότι παρότι οι ακραίες θέσεις του γερμανού υπουργού Οικονομικών είναι δημοφιλείς σε πολλούς κύκλους, δεν γίνονται δεκτές με ενθουσιασμό από τον κυβερνητικό συνασπισμό.

ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΠΟΡΕΙΕΣ; Η ειρωνεία είναι ότι πολλοί πλέον στο Βερολίνο θεωρούν παράλληλες τις πορείες του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε και του Γιάνη Βαρουφάκη. Κοινώς, συγκρίνουν ως ακραίες τις θέσεις αμφοτέρων, κι ας παραιτήθηκε ο δεύτερος από την υπουργική θέση.

Και η Μέρκελ; Σύμφωνα με πληροφορίες, η γερμανίδα καγκελάριος και ο υπουργός Οικονομικών της δεν παίζουν τους ρόλους «του καλού και του κακού μπάτσου». Αυτό σημαίνει ότι η καγκελάριος ποτέ δεν υποστήριξε την έστω και προσωρινή έξοδο της Ελλάδας από την ευρωζώνη, κι ας το άφησε να εννοηθεί στη Σύνοδο Κορυφής της 11ης Ιουλίου για να μπλοφάρει.

Το Grexit είναι στο τραπέζι, επιμένουν πολλοί εντός και εκτός Γερμανίας. Την ίδια ώρα, επιμένουν και οι πληροφορίες ότι η Μέρκελ ήταν και παραμένει υπέρ της παραμονής της Ελλάδας στο ευρώ. Δεν πρέπει να θεωρείται τυχαία η σιωπή της από τη 12η Ιουλίου κι έπειτα, καθώς η αλήθεια είναι ότι η Ελλάδα παραμένει ιδιαίτερα αντιδημοφιλές θέμα στις τάξεις των γερμανών Χριστιανοδημοκρατών. Η Ανγκελα Μέρκελ έχασε πολλούς βουλευτές κατά την ψήφιση της συμφωνίας από τη γερμανική Βουλή, ενώ παρά τη δυσαρέσκεια των Σοσιαλδημοκρατών για το Grexit, αυτή τη στιγμή ο Σόιμπλε είναι περισσότερο δημοφιλής στο κόμμα του από αυτήν. Συμπέρασμα: όπως η συμφωνία δεν είναι περίπατος για τον Αλέξη Τσίπρα, δεν είναι ούτε για την ισχυρή γυναίκα της Ευρώπης.