Αυλαία για τον δαιμόνιο Τζον

Επειτα από 16 χρόνια ανελέητης σάτιρας στις εκκεντρικότητες της πολιτικής, των τηλεοπτικών ειδήσεων και της κουλτούρας των ΗΠΑ, ο Τζον Στιούαρτ, ένας από τους πιο δημοφιλείς και πολυσυζητημένους παρουσιαστές της αμερικανικής τηλεόρασης, αποχωρεί σήμερα από την καθημερινή του εκπομπή, το περίφημο «Daily Show». Η επιρροή αυτής της σατιρικής εκπομπής τα τελευταία χρόνια στην αμερικανική ζωή ήταν πολύ μεγαλύτερη από το σχετικά μικρό κοινό της κάθε βράδυ στο συνδρομητικό κανάλι Comedy Central.

Ο 53χρονος Στιούαρτ, που έχει παρουσιάσει και δύο φορές την τελετή απονομής των Οσκαρ, το 2006 και το 2008, ξεκίνησε το «Daily Show» τον Ιανουάριο του 1999 και μέχρι σήμερα έχει κερδίσει 18 Emmy για την εκπομπή του. Το καυστικό του χιούμορ και οι διάσημοι καλεσμένοι του που άντεχαν κάθε είδους πειράγματα, όπως ο αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα, η Πρώτη Κυρία Μισέλ Ομπάμα, οι πρώην πρόεδροι Μπιλ Κλίντον και Τζίμι Κάρτερ και πολλοί άλλοι πολιτικοί, καλλιτέχνες και επιχειρηματίες, έκαναν τον Στιούαρτ ιδιαίτερα αγαπητό. Παρότι κάθε βράδυ παρακολουθούσαν την εκπομπή του μόνο 2 εκατομμύρια τηλεθεατές, έρευνα που έγινε το 2004 βρήκε ότι το 21% των Αμερικανών ηλικίας 18-29 ετών ανέφεραν το «Daily Show» ως την πιο συχνή πηγή για την πολιτική τους ενημέρωση. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που πιστεύουν ότι μόνος του ο Στιούαρτ άλλαξε την πολιτική σάτιρα στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η αρχή. Το «Daily Show» γεννήθηκε στην εποχή πριν από τα μπλογκ. Κάθε νύχτα λοιπόν ο δαιμόνιος Τζον επέλεγε ένα πολιτικό συμβάν, έθετε το πλαίσιό του, έκανε μερικά σχετικά αστεία και προχωρούσε στο επόμενο θέμα. Χρειάστηκε όμως να κερδίσουν οι Ρεπουμπλικανοί την προεδρία για να αναδειχθεί το ταλέντο του Στιούαρτ. Πρόσφατα, για παράδειγμα, παρουσίασε αποσπάσματα από ακαταλαβίστικες δηλώσεις του Μάικ Χάκαμπι που διεκδικεί το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών. Εδειξε τα βίντεο, έκανε χειρονομίες και γκριμάτσες και παρέμεινε βουβός, αφήνοντας το κοινό να αναγνωρίσει τον παραλογισμό των δηλώσεων του συντηρητικού πολιτικού. Αυτό έκανε και στη διάρκεια των 8 ετών της προεδρίας Τζορτζ Μπους. «Ηταν», όπως έγραψε η «Γκάρντιαν», «ένα προπύργιο ψυχικής υγείας σε έναν κόσμο που, τουλάχιστον σύμφωνα με τους προοδευτικούς πολίτες, είχε τρελαθεί».

ΥΠΕΡΔΥΝΑΜΗ. Εδειχνε τον Μπους και τους φίλους του που είχε ως υπουργούς και αναδείκνυε τα παράλογα πράγματα που έκαναν. Δεν κατέφευγε σε εύκολα, φτηνά αστεία. Θύμιζε παλαιότερες δηλώσεις τους που έρχονταν σε αντίθεση με τα πεπραγμένα τους. Εντόπιζε τα προβλήματα και σατίριζε τα παράλογα λογικά συμπεράσματα της αλλοπρόσαλλης διακυβέρνησής τους. Αυτό έκανε ο Στιούαρτ για τους περισσότερους: έβαζε τον κόσμο σε τάξη και έδειχνε σε όσους εκπλήσσονταν από τις εξελίξεις ότι δεν ήταν μόνοι όταν αντιδρούσαν π.χ. στον πόλεμο του Ιράκ και του Αφγανιστάν.

Χαρακτήριζε την εκπομπή του «σόου των ψεύτικων ειδήσεων» κι όμως έγινε το αστέρι σε ένα κίνημα που διεκδίκησε την επιστροφή στις αξίες της δημοσιογραφίας. Εκείνος, ένας νεαρός που ξεκίνησε ως κωμικός stand up, έγινε το πρότυπο του ευσυνείδητου δημοσιογράφου. Τον Ιούλιο του 2009, σε δημοσκόπηση του περιοδικού «Τάιμ», αναδείχθηκε ως ο πιο αξιόπιστος παρουσιαστής της αμερικανικής τηλεόρασης με ποσοστό 44%, πολύ μπροστά από γνωστούς παρουσιαστές ειδήσεων.

Ολα αυτά μετέτρεψαν το «Daily Show» σε τηλεοπτική υπερδύναμη _ μια υποχρεωτική στάση σε όποιον υποψήφιο διεκδικούσε με αξιώσεις μια θέση. Οι «Νιου Γιορκ Τάιμς» χθες εξέφρασαν τη βαθιά τους λύπη για το γεγονός ότι αυτή η προεκλογική εκστρατεία θα γίνει χωρίς τα σχόλια του Τζον Στιούαρτ, ιδιαίτερα για το στρατόπεδο των Ρεπουμπλικανών. Αγαπημένος του στόχος τον τελευταίο καιρό ήταν ο δισεκατομμυριούχος Ντόναλντ Τραμπ που διεκδικεί το ρεπουμπλικανικό χρίσμα. «Είναι σίγουρο», γράφει η εφημερίδα, «ότι οι υποψήφιοι αναστέναξαν με ανακούφιση όταν έμαθαν ότι ο Τζον σταματά».

Πρεμιέρα σήμερα για την ταινία του
Ο Τζον Στιούαρτ έχει εμφανιστεί σε πολλές ταινίες, σε αρκετές μάλιστα υποδυόμενος τον εαυτό του. Πέρυσι γύρισε την πρώτη του ταινία «Rosewater», την οποία και έγραψε και σκηνοθέτησε. Αφορά μια πραγματική ιστορία, τη σύλληψη στο Ιράν του ιρανοκαναδού δημοσιογράφου Μαζιάρ Μπαχαρί. Η ταινία του Στιούαρτ βραβεύθηκε σε διάφορα φεστιβάλ και από σήμερα προβάλλεται και στους ελληνικούς κινηματογράφους (διαβάστε στη σελίδα 25 την κριτική για την ταινία «Αρωμα ελευθερίας»).