«Με τον Ντεπαρντιέ είμαστε σαν δυο ψάρια στη γυάλα»

Ιζαμπέλ Ιπέρ ήταν μάλλον η σιωπηλή πρωταγωνίστρια του φετινού Φεστιβάλ Καννών. Οι ταινίες στις οποίες πρωταγωνίστησε (το φιλόδοξο «Louder Than Bombs» του Γιόακιν Τρίερ και η μάλλον απογοητευτική, δεδομένου της συνάντησής της με τον Ντεπαρντιέ, «Κοιλάδα του έρωτα» του Γκιγιόμ Νικλό) δεν προκάλεσαν κάποια ιδιαίτερη αίσθηση, κανείς όμως δεν είχε να πει κάτι αρνητικό για την ίδια. Ηταν άψογη – όπως πάντα. Το κινηματογραφόφιλο κοινό άλλωστε την αναζητά από τότε που τη γνώρισε στις ταινίες του Λουί Μαλ και του Κλοντ Σαμπρόλ, και εν συνεχεία, σε φιλμ προερχόμενα απ’ ολόκληρη την φιλμική υφήλιο (πριν από λίγους μήνες την είδαμε στην αμερικανική «Εξαφάνιση της Ελινορ Ρίγκμπι», στην οποία και ενσάρκωσε τη μητέρα της Τζέσικα Τσαστέιν). Η Ιπέρ εμφανίστηκε και στις δύο πρεμιέρες των ταινιών της στις Κάννες, περισσότερη αίσθηση όμως προκάλεσε η εμφάνισή της στη σειρά διαλέξεων / συζητήσεων με γενικό τίτλο «Women In Motion» που διοργάνωσε η Kering, παράλληλα με το Φεστιβάλ. Το ζήτημα εδώ, η θέση της γυναίκας στην κινηματογραφική βιομηχανία. Θέμα που δεν απασχόλησε ιδιαίτερα τον ελληνικό Τύπο, αλλά τον διεθνή τον καίει μάλλον αρκετά.

Εχει περάσει καιρός από τότε που κάνατε την πρώτη σας κινηματογραφική εμφάνιση και όμως έχω  την αίσθηση πως πίσω από κάθε ρόλο σας κρύβεται και μια μικρή μάχη.

Οι γυναίκες μάθαμε από πολύ νωρίς να λειτουργούμε στα κινηματογραφικά σετ, πότε ενεργητικά και πότε παθητικά, πετυχαίνοντας πάντα τον στόχο μας. Οι άνδρες δυσκολεύονται. Είναι πολύ δύσκολο για έναν άνδρα να συλλάβει την ιδέα τού να κερδίζεις ενώ φαινομενικά υποχωρείς. Εκτός φυσικά από τον Ζεράρ (Ντεπαρντιέ). Αλλά δεν υπάρχουν πολλοί ηθοποιοί σαν τον Ζεράρ εκεί έξω.

Βρεθήκατε ξανά μαζί στο «Valley of Love». Κανείς δεν είχε να πει κάτι κακό για εσάς – αν και η ταινία φάνηκε να απογοήτευσε το κοινό της.

Η ταινία θα βρει το κοινό της στις αίθουσες. Διάβασα το σενάριο και με κέρδισε αμέσως η απλότητά του. Κανείς δεν είχε επικοινωνήσει με τον Ζεράρ ακόμα, δεν γνώριζα πως θα τον συναντούσα ξανά. Ε, και ήταν ο ίδιος. Ακριβώς όπως τον θυμόμουν την εποχή που γυρίζαμε το «Λουλού» του Μορίς Πιαλά. Βρεθήκαμε, κάναμε μια κουβέντα για μικρά, καθημερινά πράγματα, αυτά που χαρακτηρίζουν την κοινή ζωή του ζευγαριού που ενσαρκώνουμε σ’ αυτό το φιλμ.

Εγιναν πρόβες δηλαδή;

Α, όχι!

Γιατί τόση έμφαση στο «όχι»;

Επειδή τις απεχθάνομαι! Και στο θέατρο και στον κινηματογράφο. Η υποκριτική για μένα είναι κάτι που παγιδεύεται ακαριαία. Και αυτό είναι το σινεμά, μια εικόνα, ένα σύμπαν που κατασκευάζεται εκείνη τη στιγμή. Η μόνη έμπνευση που έχεις είναι το σενάριο. Φυσικά, εγώ και ο Ζεράρ ήμασταν ούτως ή άλλως σε επαφή, αλλά ξέρετε, όταν βρισκόμαστε στο πλατό είμαστε σαν δυο ψάρια μες στη γυάλα. Ο κινηματογράφος είναι το φυσικό μας περιβάλλον.

Η μικρή κουβέντα μας διακόπτεται: μια ανυπόμονη δημοσιογράφος παρεμβαίνει, ζητώντας ένα αυτόγραφο προτού τρέξει να προλάβει την επόμενη προβολή. Η Ιπέρ υπογράφει κοιτάζοντάς την κατάματα, με βλέμμα μονίμως υγρό – έχεις την αίσθηση πως διαρκώς συγκρατεί ένα δάκρυ. Το ίδιο βλέμμα είχε και καθ’ όλη τη διάρκεια της συνομιλίας μας. «Με συγχωρείτε γι’ αυτό» μου αποκρίνεται και συνεχίζουμε.

Δηλώσατε στις Κάννες πως η τέχνη της υποκριτικής είναι κατ’ εξοχήν θηλυκή.

Ανησύχησα πως θα παρεξηγηθώ, είναι ξεκάθαρο πως μια γυναίκα πρέπει να δουλέψει πολύ πιο σκληρά για να αγγίξει μια κάποια αναγνώριση στον χώρο. Χωρίς αυτό να σημαίνει πως οι παραγωγοί θα τη σεβαστούν λόγω διασημότητας. Ας πούμε πως ο ηθοποιός οφείλει να τιθασεύει τον εγωισμό του πριν «πιάσει» έναν ρόλο. Είναι πιο εύκολο για μια γυναίκα να συναινέσει σ’ αυτή τη συγκεκριμένη ψυχολογική κατάσταση.

Και τι συμβαίνει όταν έχετε να αντιμετωπίσετε έναν άνδρα σκηνοθέτη σε ένα γυναικείο ψυχογράφημα όπως αυτό της «Δασκάλας του πιάνου»; Τι άνθρωπος είναι ο Μίκαελ Χάνεκε;

Πρώτα απ’ όλα, ο Χάνεκε είναι ένας δημιουργός. Δεν έχεις να κάνεις με έναν διεκπεραιωτή, αλλά με έναν διανοούμενο που είναι και κινηματογραφιστής. Και μιας και το αναφέρατε – δεν νομίζω να το έχω πει ξανά αυτό – όντως υπήρξαν δυσκολίες, γιατί έπρεπε να αποφευχθούν κάποιες παγίδες, και πέρασαν πολλές ώρες κουβέντας και μελέτης ώστε να καταλήξουμε σε μια κοινή προσέγγιση.

Για το 2016, η Ιζαμπέλ Ιπέρ έχει ήδη φιξάρει τρεις εμφανίσεις – ανάμεσά τους συναντά κανείς και το πολυαναμενόμενο «Elle», το θρίλερ δηλαδή που σκηνοθέτησε ο Ολλανδός Πολ Βερχόφεν (που πρόκοψε στο Χόλιγουντ, γυρίζοντας ταινίες όπως το «Βασικό ένστικτο», το «Robocop» και την «Ολική επαναφορά»), για πρώτη φορά εδώ, σε γαλλικό έδαφος. Σημειώστε τον τίτλο: θα είναι από τα πιο πολυσυζητημένα φιλμ της επόμενης χρονιάς.

Καταλογίζουν συχνά μια ψυχρότητα στην κινηματογραφική σας περσόνα.

Νιώθω πως είμαι ακριβώς το αντίθετο απ’ αυτό. Σε κάθε ύπαρξη υπάρχουν πολλές ζωές, οπότε το ζήτημα της τυποποίησης δεν είναι κάτι που με τρομάζει. Η αλήθεια είναι πως δεν μπορώ να διαχωρίσω την προσωπική μου ζωή απ’ αυτό που ζω μέσα σ’ έναν ρόλο. Εδώ η διασημότητα ή, αν προτιμάτε, η αναγνωρισιμότητα, λειτουργεί μάλλον ανασταλτικά.

«Elle», μια έντονη εμπειρία
Ποια θεωρεί η Ιζαμπέλ Ιπέρ ότι είναι η καλύτερη κινηματογραφική της στιγμή; «Δεν έχω απάντηση σε αυτό. Ξέρετε, δεν σκέφτομαι ποτέ σε παρελθοντικούς όρους, για μένα όλοι οι ρόλοι που έχω παίξει λαμβάνουν χώρα στο παρόν. Στο τώρα. Θα μπορούσα να παίξω σήμερα, για πρώτη φορά όλους εκείνους τους χαρακτήρες που ενσάρκωσα στο παρελθόν – και αντιστρόφως. Περιμένω πάντως να δω το τελικό μοντάζ του “Elle”. Να, αυτή ήταν μια έντονη εμπειρία». Στη φωτογραφία, με τον σκηνοθέτη Πολ Βερχόφεν στα γυρίσματα της ταινίας.

«Είμαι πάντα εγώ»
Η Ιζαμπέλ Ιπέρ δείχνει να μην παραδίδεται ποτέ σ’ έναν ρόλο. «Πίσω από το προσωπείο ενός χαρακτήρα είμαι πάντα εγώ, ό,τι κι αν σημαίνει αυτό» σχολιάζει. «Το ζήτημα είναι να αποτελείς κομμάτι ενός συνολικού οράματος. Αυτό σημαίνει πως πρέπει διαρκώς να συνδιαλέγεσαι με την “εξουσία”, κατά κάποιον τρόπο. Και αυτό είναι δύσκολο. Πολλές φορές, όταν ο σκηνοθέτης είναι φίλος σου δυσκολεύεσαι ακόμη περισσότερο. Εκανα πρόσφατα μια ταινία με την Κατρίν Μπρεγιά. Ηταν παράξενο: τη μια στιγμή ήμασταν οι κολλητές φίλες που μιλούσαν για τα πάντα και την επομένη ήταν η σκηνοθέτιδά μου. Αλλά τα καταφέραμε στο τέλος, όπως συμβαίνει στο σινεμά».