Πολιτικές αναταράξεις και παιδικός ψυχισμός

Αναγνώστης με ρώτησε: «Πώς θα μιλήσω στο παιδί μου για το ότι περιμένω στο ΑΤΜ διαρκώς, για το ότι δεν θα πάμε διακοπές;». Ως μαμά κατανοώ τη διάχυτη αγωνία στα μάτια των παιδιών μας. Από το δημοψήφισμα μέχρι και σήμερα περιμένουμε από αυτά ερωτήσεις για την πολιτική κατάσταση της χώρας που κάνουν τον γονιό αμήχανο.

Ανάλογα με την ηλικία του παιδιού, απαντάτε στο γνωστικό και γλωσσικό του επίπεδο χρησιμοποιώντας απλές προτάσεις – π.χ. «για ένα διάστημα η μαμά, όπως και όλοι οι Ελληνες, θα πηγαίνει στο ΑΤΜ και έτσι θα μπορούμε να ζούμε αλλά με περιορισμούς», «θα φροντίσουμε να είσαι χαρούμενη».

Λυτές και στρωτές απαντήσεις χωρίς διπλά μηνύματα, αντιφάσεις ή υποσχέσεις που δεν μπορούν να τηρηθούν και πάντα με ένα ανοιχτό ενδεχόμενο προοπτικής.

Σε ερωτήσεις που αναφέρονται σε πολιτικά διλήμματα – π.χ. «ο Πρωθυπουργός είναι καλός;» ή «η τρόικα είναι κακή;» – αποφεύγουμε πάση θυσία φανατισμούς, διχοτόμηση του κόσμου σε καλούς και κακούς και μένουμε σε ένα περιγραφικό επίπεδο απάντησης δίχως συναισθηματικές αποχρώσεις.

Τα παιδιά νιώθουν σήμερα αγωνία, άγχος, αίσθημα αβεβαιότητας, ανασφάλειας και προσκόλληση στον γονιό για διαβεβαίωση. Τα πιο ευάλωτα μπορεί να εκδηλώσουν συμπτώματα μελαγχολίας, διαταραχών του ύπνου και της όρεξης, πτώση της κοινωνικοποίησης.

Μην ανησυχήσετε αν αυτά είναι παροδικά. Αναμένουμε επίσης συναισθηματικές εκρήξεις – π.χ. «γιατί σε εμάς, γιατί στη χώρα μας, γιατί στην οικογένειά μου;». Μειώνουμε κάθε αίσθημα αδικίας του παιδιού, κάτι που μπορεί μεγαλώνοντας να χτίσει έναν χρόνιο θυμό προς την κοινωνία και μια θυματοποίηση του εαυτού.

Να μην προβάλλετε στο παιδί σας τη δική σας ματαίωση και τον φόβο που ενδέχεται να καταγραφούν στη μνήμη του παιδιού. Δεν πενθούμε ανοιχτά, δεν θυματοποιούμαστε, δεν δραματοποιούμε μπροστά στα παιδιά μας, αλλά επεξεργαζόμαστε τις πολλαπλές απώλειες περνώντας το μήνυμα στα παιδιά μας ότι «ό,τι και να γίνει θα είμαστε σχεδόν καλά».

Η Μυρσίνη Κωστοπούλου είναι διδάκτωρ Κλινικής Ψυχολογίας – ψυχοθεραπεύτρια, e-mail myrsini.kostopoulou@gmail.com, www.myrsinikostopoulou.com