«Και οι συμβιβασμοί οδηγούν σε λύσεις»

Αν όλα πήγαν σύμφωνα με τον προγραμματισμό του Φεστιβάλ, οι χθεσινοί θεατές μπορούν να μεταδώσουν τις εντυπώσεις τους από την πρεμιέρα του «Ιούλιου Καίσαρα» στην εκδοχή του Τσέζαρις Γκραουζίνις, η οποία επαναλαμβάνεται σήμερα. Ο λιθουανός σκηνοθέτης, από τους «ελληνοποιημένους» πλέον στη συνείδηση των θεατρόφιλων – έχει παντρευτεί τη σκηνοθέτρια και ηθοποιό Μάρω Παπαδοπούλου -, συνήθως διαλέγει ένα έργο ενστικτωδώς και μόνο μέσα από τις πρόβες απαντά στο δικό του ερώτημα γιατί το επέλεξε. «Δεν καταλαβαίνω απολύτως την επιλογή μου. Κι αυτό επειδή μια παράσταση δεν είναι η προσπάθεια να εκφράσω μια συγκεκριμένη ιδέα ή να στείλω ένα συγκεκριμένο μήνυμα. Νομίζω πως το να στέλνει κανείς μηνύματα στο κοινό είναι σαν θέλει να κάνει τον δάσκαλο. Και να υπονοεί ότι είναι πιο έξυπνος από το κοινό. Κάθε παράσταση, λοιπόν, δεν έχει να κάνει με μηνύματα, αλλά είναι μια διαδικασία σκέψης και διαλογισμού όπου προσεγγίζω κάποια θέματα που είναι σημαντικά για μένα και για τους ηθοποιούς μου. Βλέπω μια παράσταση όχι ως την έκφραση μιας συγκεκριμένης ιδέας, αλλά σαν ένα ημερολόγιο – από την παράξενη χώρα του “Ιούλιου Καίσαρα” στη συγκεκριμένη περίπτωση».

Οι πρόβες και η τελική προετοιμασία συνέπεσαν χρονικά με ένα φορτισμένο πολιτικό περιβάλλον, όπου οι αντεγκλήσεις έδιναν κι έπαιρναν και το ζήτημα της εξουσίας – όπως αναδεικνύεται στο σαιξπηρικό έργο – τέθηκε στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου. Από κοντά και οι απανωτές αναβολές παραστάσεων. «Ηταν περίεργες στιγμές, αναρωτιόμασταν αν θα γίνουν οι παραστάσεις και αν το Φεστιβάλ θα συνεχίσει. Επρεπε να δουλέψουμε με μια κατάσταση όπου δεν υπήρχε ρευστό και έπρεπε να κάνουμε κάποιους συμβιβασμούς με το σκηνικό και τα κοστούμια. Παραδόξως, βέβαια, μερικές φορές ακόμα και τέτοιου είδους συμβιβασμοί οδηγούν σε λύσεις. Ζήσαμε πολύ ωραίες στιγμές στις πρόβες, είχαμε πίστη και απολαμβάναμε αυτό που κάναμε. Αυτή ήταν η δική μας μέθοδος για να επιβιώσουμε αυτές τις δύσκολες στιγμές που περνάει η χώρα μας».

Και η πολιτική εξουσία; Το ζήτημα, δηλαδή, που φωτίζει ο Σαίξπηρ περισσότερο απ’ οποιονδήποτε άλλο δημιουργό; «Η ουσία της πολιτικής ζωής είναι ακριβώς η ίδια όπως πριν από χιλιάδες χρόνια. Οι πολιτικοί είναι αναπόφευκτα συνδεδεμένοι με τη συνωμοσία, την αλαζονεία και τον κυνισμό. Ο κυνισμός είναι το πραγματικό ήθος κάθε πολιτικού, κάθε εποχής. Μια από τις σκέψεις που ο Σαίξπηρ προκαλεί με αυτό το έργο είναι ότι ο τρόπος που έχουμε οργανώσει την πολιτική μας ζωή είναι ακόμα πολύ πρωτόγονος, είναι ακόμα στο επίπεδο που έχουν οι μαϊμούδες. Κι αυτό επειδή οι διάφορες φυλές μαϊμούδων έχουν συγκεκριμένους πολιτικούς κανόνες. Μεταξύ μας, δεν βλέπω καμία διαφορά ανάμεσα στους επιτυχημένους μοντέρνους πολιτικούς και στους γορίλλες. Ο καθένας που θέλει να κάνει πολιτική καριέρα πρέπει να έχει κάτι από γορίλλα μέσα του ή να είναι ψυχοπαθής».