Καλοκαίρι παρέα με τον εφιάλτη του Grexit

Αυτό το καλοκαίρι η απειλή του Grexit  ή και της χρεοκοπίας θα επικρέμαται συνεχώς πάνω από τα κεφάλια μας. Τα 7 δισ. ευρώ που εξασφάλισε η χθεσινή έγκριση από το Ecofin, μετά το «ναι» των Κοινοβουλίων της Ευρώπης, δεν καλύπτουν παρά μόνο τις ανάγκες της ερχόμενης εβδομάδας. Από εκεί και πέρα, για να αποφευχθεί το ατύχημα, η κυβέρνηση πρέπει να λειτουργήσει σαν καλοκουρδισμένο ρολόι για να συμφωνήσει και στη συνέχεια να εφαρμόσει το τρίτο Μνημόνιο. Η δυσανεξία των στελεχών της στο πρόγραμμα μέχρι στιγμής, αλλά και οι επικείμενες πολιτικές εξελίξεις όπως η πιθανότητα εκλογών, δεν βοηθούν να γίνουν ευνοϊκές προβλέψεις.

Το χρονοδιάγραμμα δείχνει έναν δρόμο γεμάτο εμπόδια. Ο Αύγουστος έρχεται καυτός, με υποχρεώσεις ακόμη 3,2 δισ. ευρώ μόνο προς την ΕΚΤ και άλλα 400 εκατ. ευρώ σε λήξεις άλλων ομολόγων, μεταξύ των οποίων και του ΔΝΤ. Για να πληρωθούν αυτά, πρέπει να έχει συμφωνήσει η κυβέρνηση με τους εκπροσώπους των θεσμών στο νέο πρόγραμμα ή, όπως το λέγαμε παλιά, στο Μνημόνιο. Ενα πρόγραμμα τριετές, με ορόσημα, διαρθρωτικά και ποσοτικά κριτήρια, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά και με βαρύ περιεχόμενο: νέο Ασφαλιστικό με ρήτρα μηδενικού ελλείμματος, νέο άνοιγμα επαγγελμάτων, ιδιωτικοποίηση ΑΔΜΗΕ, ομαδικές απολύσεις και συλλογικές διαπραγματεύσεις με περιορισμούς (όχι επιστροφή στο παρελθόν), το ανεξάρτητο Ταμείο ιδιωτικοποιήσεων, αλλαγές στη Δημόσια Διοίκηση, μη εξυπηρετούμενα δάνεια, ενδεχόμενη ακύρωση νομοθεσιών της κυβέρνησης που επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό ή εξεύρεση ισοδύναμων μέτρων, επιστροφή της τρόικας στην Αθήνα. Και όλα αυτά για αρχή. Γιατί δεν αποκλείεται, στην πράξη να διαπιστωθεί ότι θα χρειαστούν και άλλα δημοσιονομικά μέτρα, αν όσα ψηφίστηκαν προχθές δεν αποδειχθούν επαρκή σύμφωνα με τους υπολογισμούς των δανειστών.

ΤΑ ΤΕΧΝΙΚΑ ΚΛΙΜΑΚΙΑ. Η αναμενόμενη άφιξη των τεχνικών κλιμακίων των δανειστών την ερχόμενη εβδομάδα θα είναι αποκαλυπτική από αυτή την άποψη. Με μεγάλο ενδιαφέρον, όμως, αναμένεται και η αντίδραση της κυβέρνησης στην τελική άφιξη των επικεφαλής της τρόικας, για την οποία κάποιες πληροφορίες χθες ανέφεραν ότι ζήτησε να μη γίνει προς αποφυγήν δυσάρεστων εντυπώσεων. Είναι και αυτό ενδεικτικό τού πόσο δύσκολα η κυβέρνηση θα περάσει όσα συμφώνησε ο Πρωθυπουργός την περασμένη Δευτέρα στις Βρυξέλλες.

Τα κλιμάκια έρχονται με σκοπό να αρχίσει η διαπραγμάτευση για το τρίτο Μνημόνιο, καθώς ο χρόνος που απομένει είναι ασφυκτικά λίγος. Η συμφωνία πρέπει κανονικά να κλείσει έως τα μέσα Αυγούστου, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα των τεσσάρων εβδομάδων που είχε δώσει ο Γερούν Ντεϊσελμπλούμ την περασμένη εβδομάδα, αλλά και για να προλάβουμε τη δόση των 3,2 δισ. στην ΕΚΤ στις 20 Αυγούστου. Λογικά η συμφωνία, ή τουλάχιστον μια αξιόλογη πρόοδος προς την κατεύθυνση επίτευξής της, θα επιτρέψει την αποδέσμευση των άλλων 5 δισ. ευρώ του προγράμματος-γέφυρας. Η Σύνοδος Κορυφής της περασμένης Δευτέρας το έκανε σαφές ότι «οι κίνδυνοι της μη ταχείας ολοκλήρωσης των διαπραγματεύσεων βαρύνουν πλήρως την Ελλάδα».

Ηδη η Κομισιόν το έχει ξεκαθαρίσει: η οικονομία, καλώς εχόντων των πραγμάτων, θα διολισθήσει σε ύφεση 2%-4%. Αν υπάρξουν ανατροπές, η καταστροφή θα είναι μεγαλύτερη.

Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. Επόμενο ορόσημο μετά τη συμφωνία θα είναι η πρώτη αξιολόγηση του προγράμματος και οι διαπραγματεύσεις για τη  ρύθμιση του χρέους. Η επιτυχής αξιολόγηση είναι προϋπόθεση για να εξετάσει το Eurogroup τη ρύθμιση του χρέους. Και η ρύθμιση είναι προϋπόθεση για να επιστρέψει το ΔΝΤ στη χρηματοδότηση του προγράμματος με τα 16 δισ. ευρώ που έχουν απομείνει αδιάθετα από το προηγούμενο. Μέχρι τότε, τα λεφτά θα τα βάζει μόνο η ευρωζώνη.

Στο ΔΝΤ υπολογίζουν ότι όλα αυτά  δεν θα συμβούν έως τον Οκτώβριο. Μέχρι τότε, ο πολιτικός χρόνος είναι υπερβολικά μεγάλος για να προβλέψει κανείς αν το αποτέλεσμα θα είναι θετικό. Αλλά δεν πρέπει να έχει κανείς αυταπάτες. Μπορεί το ΔΝΤ να διασταυρώσει τα ξίφη του με τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε για το πώς και πόσο θα μειωθεί το βάρος του χρέους, αλλά αν μέχρι τότε η Ελλάδα δεν έχει κάνει όσα έχει υποσχεθεί, θα έχει απέναντί της και τους δύο.  

Οι εκλογές
Η πιθανότητα εκλογών τον Σεπτέμβριο είναι σαφές ότι δεν θα βοηθήσει την επιτυχή ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων. Μια κυβέρνηση που ετοιμάζεται για εκλογές δεν θα μπορεί ταυτόχρονα να ψηφίζει και Μνημόνιο