Ο κουμπαράς του Μνημονίου: Τι φέρνει στη ζωή μας το νέο υπερταμείο

Αλλάζουν όλα στον τρόπο εκποίησης των περιουσιακών στοιχείων του ελληνικού Δημοσίου με τον κουμπαρά του νέου Μνημονίου, η λειτουργία του οποίου θα αλλάξει τα δεδομένα για κρατικές επιχειρήσεις, τράπεζες, μετόχους και καταθέτες.

Το νέο υπερταμείο εκποίησης της δημόσιας περιουσίας που υποθηκεύει ένα μεγάλο μέρος της, αναμένεται να πάρει προίκα από κρατικές εταιρείες μέχρι θυγατρικές των τραπεζών και, μελλοντικά, έσοδα από υδρογονάνθρακες. Φιλόδοξος στόχος του είναι να επιτύχει σε ορίζοντα 30ετίας έσοδα από αποκρατικοποιήσεις 50 δισ. ευρώ, αλλά και να λειτουργήσει ως εγγύηση για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών.

Και αυτό καθώς, όπως αναφέρει το κείμενο της συμφωνίας με τους δανειστές, λόγω των σοβαρότατων προκλήσεων που αντιμετωπίζει ο χρηματοπιστωτικός τομέας, ο συνολικός φάκελος του πιθανού νέου προγράμματος του ESM (σσ: Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας) περιλαμβάνει τη δημιουργία αποθεματικού ασφαλείας που θα κυμανθεί μεταξύ 10 – 25 δισ. ευρώ για τον τραπεζικό τομέα ανάλογα με τις ανάγκες του. Τα 10 δισ. ευρώ αναμένεται να είναι άμεσα διαθέσιμα σε ξεχωριστό λογαριασμό από τον ΕSM.

Σε περίπτωση που οι ανάγκες φθάσουν τα 25 δισ. ευρώ, αυτά θα αποπληρώνονται σταδιακά στον ESM μέσω των εσόδων από τις ιδιωτικοποιήσεις περιουσιακών στοιχείων του Δημοσίου που θα παράγει το συγκεκριμένο ταμείο. Με άλλα λόγια, από τα 50 δισ. ευρώ των προσδοκώμενων εσόδων από αποκρατικοποιήσεις, το 50% θα χρησιμοποιηθεί ως εγγύηση για να καλυφθούν οι ανάγκες ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών.

Σε αυτό το νέο σύνθετο τοπίο, όπου στο εξής η πορεία αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας θα συνδέεται άμεσα με την ενίσχυση της φερεγγυότητας των τραπεζών, επηρεάζεται η ζωή όλων. Το ερώτημα που τίθεται, για παράδειγμα, είναι τι σημαίνουν όλα αυτά για τους μετόχους, τους καταθέτες, τις τράπεζες.

Η απάντηση είναι πως το νέο Ταμείο έρχεται να διασφαλίσει ότι η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών θα γίνει με χρηματοδότηση από τους πιστωτές και κεφάλαια από τις ιδιωτικοποιήσεις προκειμένου να αποφευχθεί να πληρώνουν τον λογαριασμό οι καταθέτες.

Αλλωστε στη συμφωνία προβλέπεται η υποχρέωση της ελληνικής κυβέρνησης, έως τις 22 Ιουλίου, να φέρει στη Βουλή την κοινοτική οδηγία (BRRD) που ορίζει ότι καταθέσεις μέχρι 100.000 ευρώ είναι εγγυημένες σε κάθε περίπτωση. Στα σενάρια για τη λειτουργία του νέου Ταμείου είναι να πάρει προίκα και τις μετοχές που κατέχει το ΤΧΣ για λογαριασμό του Δημοσίου στις τράπεζες. Ετσι δεν αποκλείεται κάποια στιγμή να χρειαστεί και να τις πουλήσει προκειμένου να βρει τα απαραίτητα κεφάλαια για την ανακεφαλαιοποίησή τους.

ΤΡΕΙΣ ΠΥΛΩΝΕΣ. Οσον αφορά τη δομή και το αντικείμενο του νέου αυτού κουμπαρά της δημόσιας περιουσίας, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα εκτιμήσεις θα είναι ένα fund, υπό την ομπρέλα του οποίου θα στοιχηθούν τουλάχιστον τρεις πυλώνες.

Πρώτος θα είναι τα περιουσιακά στοιχεία των τραπεζών όπως η ακίνητη περιουσία τους και οι θυγατρικές τους σε Ελλάδα και εξωτερικό, σύμφωνα με όσα δήλωσε χθες και η ίδια η καγκελάριος Μέρκελ. Εδώ το μεγαλύτερο ενδιαφέρον αφορά το δίκτυο θυγατρικών τους στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, όπως η τουρκική Finansbank της Εθνικής Τράπεζας. Στα σενάρια που έχουν πέσει στο τραπέζι είναι και η πώληση θυγατρικών τους για τις ανάγκες της ανακεφαλαιοποίησής τους. Στην περίπτωση αυτή, βέβαια, θα δημιουργηθούν μικρότερα σχήματα, κάτι που θα έχει επίπτωση στην αξία του χαρτοφυλακίου των μετόχων τους.

Δεύτερος πυλώνας του νέου Ταμείου θα είναι το ΤΑΙΠΕΔ με την υφιστάμενη προίκα του, από τα εκατοντάδες μικρά και μεγάλα ακίνητα και βραχονησίδες που παραμένουν επί χρόνια αναξιοποίητα, μέχρι τις μετοχές επιχειρήσεων (π.χ. ΤΡΑΙΝΟΣΕ, ΟΛΠ, ΟΛΘ, ΔΕΠΑ) και τις υποδομές όπως περιφερειακά λιμάνια, αεροδρόμια, μαρίνες κ.λπ.

Τρίτος πυλώνας εκτιμάται ότι είναι τα μελλοντικά έσοδα από τους διαγωνισμούς υδρογονανθράκων σε ξηρά και θάλασσα. Λογικά, και αυτά θα ενταχθούν στο Ταμείο, με στόχο από τις παραχωρήσεις να μειώνεται σταδιακά το χρέος.

ΣΕ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΤΟ 25%. Το εν λόγω fund θα έχει έδρα στην Αθήνα και θα ελέγχεται από την ελληνική κυβέρνηση, αλλά θα βρίσκεται υπό την αυστηρή εποπτεία της Κομισιόν. Στόχος του, όπως αποκάλυψε χθες ο καγκελάριος της Αυστρίας Β. Φάιμαν, είναι να πετύχει έσοδα 50 δισ. ευρώ σε βάθος 30ετίας.

Τα 25 δισ. ευρώ θα κρατηθούν για την αποπληρωμή της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών στον ESM. Από τα υπόλοιπα 25 δισ. ευρώ, το 50% (12,5 δισ. ευρώ) θα διατεθούν για την αποπληρωμή του χρέους και τα άλλα 12,5 δισ. για επενδύσεις.