Ελλάς – Γαλλία η ισχυρότερη συμμαχία

«Δεν κλείνουμε κατάμουτρα την πόρτα στον Πλάτωνα!». Η θρυλική ρήση ανήκει στον Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν, τον πρώην πρόεδρο της Γαλλίας και έναν από τους αρχιτέκτονες της ΕΕ. Φέρεται να την είχε πει αρχές της δεκαετίας του 1980 στον τότε καγκελάριο της Γερμανίας Χέλμουτ Σμιτ, απορρίπτοντας έτσι τις ενστάσεις του ότι η Ελλάδα δεν ήταν οικονομικά έτοιμη να γίνει μέλος της ΕΕ. Πλέον ο Γάλλος που έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο στην ένταξη της χώρας μας στην ευρωπαϊκή οικογένεια προκρίνει σταθερά από τις αρχές του έτους τη λύση μιας «φιλικής εξόδου» της Ελλάδας από τη ζώνη του ευρώ. Η κυβέρνηση του Φρανσουά Ολάντ, όμως, αποδείχθηκε τις τελευταίες, δραματικές εβδομάδες ο μεγαλύτερος – για κάποιους ο μοναδικός – σύμμαχος της Ελλάδας μεταξύ των εταίρων.

Με τη θέση του γάλλου προέδρου συντάσσονται σύσσωμη η γαλλική Αριστερά, μέρος της γαλλικής Δεξιάς (ακόμα και ο Νικολά Σαρκοζί πήρε πίσω το Grexit που στήριζε προ εβδομάδας δηλώνοντας ότι «πρέπει να γίνει το παν ώστε να βρεθεί συμβιβασμός») καθώς και η πλειονότητα των γάλλων πολιτών. Δεν περνάει μέρα χωρίς κάποιο πρωτοσέλιδο στον γαλλικό Τύπο που αναδεικνύει εκείνο το γνωστό «Ελλάς – Γαλλία: συμμαχία». «Ποτέ χωρίς την Ελλάδα» ήταν χθες ο πηχυαίος τίτλος του «L’Obs».

ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΛΞΗ. «Ελλάδα, ένα γαλλικό πάθος» ήταν την προηγουμένη ο πρωτοσέλιδος τίτλος της «Libération». «Υπάρχει στο γαλλικό ασυνείδητο ένα ελληνικό πάθος, το οποίο εκφράζεται μέσω πολλών διαύλων και παραπέμπει σε μια μακρά ιστορία» επισήμαινε η εφημερίδα. «Σε ορισμένα αρχαία θέατρα, στην Επίδαυρο για παράδειγμα, αυτό που ψιθυρίζεται στη σκηνή ακούγεται μέχρι τις ψηλότερες κερκίδες. Με τον ίδιο τρόπο, μια παράξενη ευρωπαϊκή ακουστική κάνει τις ελληνικές συζητήσεις να αντηχούν ισχυρότερα από ό,τι αλλού, στη γαλλική αγορά». Σύμφωνα πάντα με τη «Libération», η γαλλική στήριξη στην Αθήνα έχει τις ρίζες της στην επιρροή που ασκεί ο ελληνικός πολιτισμός στη Γαλλία.

Και είναι πραγματική η στήριξη. Την 1η Ιουλίου ο Φρανσουά Ολάντ φέρεται να πέρασε μισή ώρα στο τηλέφωνο με τον Αλέξη Τσίπρα, «μιλώντας του σαν μεγάλος αδελφός». Και αν είχε πια αλλάξει τόνο στο επόμενο τηλεφώνημα, το βράδυ του δημοψηφίσματος, αν ήταν «πιο σοβαρός, σχεδόν απειλητικός», η ουσία του μηνύματός του ήταν η ίδια: «Είμαι έτοιμος να σε βοηθήσω. Βοήθησέ με να σε βοηθήσω». «Η Γαλλία θέλει να παραμείνει η Ελλάδα στην ευρωζώνη» δήλωσε και δημοσίως ο Ολάντ την Τρίτη. «Η Γαλλία αρνείται την έξοδο της Ελλάδας από την ευρωζώνη» διακήρυξε, με τη σειρά του, ο γάλλος πρωθυπουργός Μανουέλ Βαλς.

ΣΕ ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ. Στην πολιτική δεν χωρούν ρομαντισμοί. Η κυβέρνηση Ολάντ έχει συγκεκριμένους, διπλωματικούς, πολιτικούς και οικονομικούς λόγους για τους οποίους επιμένει να στηρίζει την Αθήνα – κι ας έχει ενοχληθεί με πολλούς χειρισμούς της κυβέρνησης τους τελευταίους 5 μήνες. Κατ’ αρχάς, η Γαλλία είναι μια χώρα βαριά χρεωμένη (στο 97,5% του ΑΕΠ διαμορφώθηκε το δημόσιο χρέος το πρώτο τρίμηνο του 2015, αύξηση 4,5% μέσα σε 12 μήνες), όπως σημείωνε λοιπόν πρόσφατα ο Φιλίπ Μορό Ντεφάρζ, ερευνητής για ευρωπαϊκά ζητήματα στο Γαλλικό Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων (Ifri), «της είναι δύσκολο να μη δείξει κατανόηση».

Κατά δεύτερον, από την αρχή ακόμα της ευρωπαϊκής οικοδόμησης, η Γαλλία έπαιζε ρόλο διαμεσολαβητή ανάμεσα στον ευρωπαϊκό Βορρά και στον Νότο – και αυτό συνεχίζει, θέλοντας να ενισχύσει το μειούμενο λόγω οικονομικής πραγματικότητας διπλωματικό βάρος της. Κι έπειτα, ο Ολάντ εξελέγη με βάση (και) την υπόσχεση να «τελειώνουμε με τη λιτότητα»: πολλοί στη Γαλλία, στη γαλλική Αριστερά, τον έχουν κατηγορήσει ότι πρόδωσε αυτό το ιδανικό και δεν όρθωσε το ανάστημά του απέναντι στην Ανγκελα Μέρκελ. Βγαίνοντας μπροστά, επιχειρώντας να «βρει μεσαίο δρόμο ανάμεσα στην Αθήνα και στο Βερολίνο», ο Ολάντ (κάπως) εξιλεώνεται. Προσοχή όμως: πολλοί γάλλοι ερευνητές τις τελευταίες ημέρες προειδοποιούσαν ότι ο Ολάντ δεν θα θυσίαζε τον γαλλογερμανικό άξονα προκειμένου να σωθεί η Ελλάδα, δεν θα έφτανε να συγκρουστεί ανοιχτά με τη γερμανίδα καγκελάριο – για τον απλό λόγο πως αυτό θα έκανε τελικά κακό στη χώρα του. Και δεν είναι όλοι οι Γάλλοι επιεικείς με την Ελλάδα. Το άρθρο του Αρνό Λεπαρμαντιέ στη «Monde», ακριβώς δίπλα, το επιβεβαιώνει.