Τα μαύρα σενάρια για την Ελλάδα

Τρία σενάρια για την Ελλάδα βλέπει ο γνωστός γάλλος οικονομολόγος Ελί Κοέν μετά το δημοψήφισμα της περασμένης Κυριακής σε σχόλιό του στη γαλλική «Λε Μοντ».

n Tο πρώτο σενάριο είναι να χορηγηθεί στην Ελλάδα νέα βοήθεια, με αντάλλαγμα ένα πρόγραμμα με μικρότερη λιτότητα και μια απομείωση του χρέους ανάλογη με αυτή που πρότεινε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Μια τέτοια προοπτική όμως δεν είναι πιθανή για τρεις λόγους. Πρώτον, η πρόταση που παρουσιάστηκε στην Ελλάδα στο Eurogroup της 25ης Ιουνίου δεν ισχύει πλέον. Δεύτερον, η αντίδραση της Γερμανίας δύσκολα θα υποχωρήσει, καθώς ένα τέτοιο πακέτο βοήθειας θα παρακινούσε το Podemos ή το Εθνικό Μέτωπο να ζητήσουν ανάλογη μεταχείριση. Τρίτον, ο Τσίπρας κέρδισε το δημοψήφισμα υποσχόμενος να τερματίσει τη λιτότητα: πώς θα δεχθεί μία σειρά μέτρων για τον ΦΠΑ ή τις συντάξεις ώστε να εξασφαλίσει ένα τρίτο πακέτο βοήθειας;

n Το δεύτερο σενάριο, σημειώνει ο Κοέν, είναι να δοθεί χρόνος στον χρόνο. Για τον σκοπό αυτό, πρέπει να επαναληφθούν γρήγορα οι διαπραγματεύσεις με μια αξιόπιστη προοπτική ολοκλήρωσής τους. Ο έλληνας Πρωθυπουργός μπορεί να συγκροτήσει μια αντιπροσωπεία από διαπραγματευτές που θα προέρχονται από όλα τα ελληνικά κόμματα και να παραιτηθεί από τις μη ρεαλιστικές αξιώσεις του. Η ΕΚΤ μπορεί να κρίνει, σε αυτή την περίπτωση, ότι υπάρχουν σοβαρές πιθανότητες μιας συμφωνίας και να αποκαταστήσει την έκτακτη χρηματοδότηση των ελληνικών τραπεζών. Μπορεί ακόμη και να βρει μια λύση για την 20ή Ιουλίου, οπότε η Ελλάδα πρέπει να της πληρώσει 3,5 δισ. ευρώ. Ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας θα μπορούσε να χορηγήσει έκτακτα δάνεια εν αναμονή της επικύρωσης του τρίτου Μνημονίου. Ακόμη και αν έλειπε χρόνος, η ελληνική κυβέρνηση θα μπορούσε να τυπώσει ένα παράλληλο νόμισμα. Ενα τέτοιο σενάριο όμως είναι δύσκολο να επαληθευτεί σε μακροπρόθεσμη κλίμακα, καθώς εξαρτάται από τη βούληση της ελληνικής κυβέρνησης να υποχωρήσει, από τη διαρκή καλή θέληση της ΕΚΤ, από τη στροφή της Γερμανίας και από τη συμφωνία των Φινλανδών, των Ολλανδών, των Σλοβάκων. Επιπλέον, το μόνο που θα κατάφερνε θα ήταν να αναβάλει το Grexit, αφού οι διαρθρωτικές αδυναμίες που έχουν παρατηρηθεί και οι αποκρυσταλλωμένες θέσεις των ευρωπαϊκών χωρών δεν επιτρέπουν μεγάλη αισιοδοξία για επιστροφή στην ομαλότητα.

n Το τρίτο σενάριο είναι να αναγνωριστεί η άρνηση της Ελλάδας να παίξει το παιχνίδι των ευρωπαϊκών θεσμών και η διαφαινόμενη προτίμησή της να ακολουθήσει μια μοναχική περιπέτεια. Ο στόχος των κυβερνήσεων της ευρωζώνης θα είναι τότε να οργανώσουν όσο καλύτερα μπορούν ένα Grexit, προσπαθώντας από τη μια να αποτρέψουν την απότομη επιδείνωση της θέσης των Ελλήνων και από την άλλη να αποκρούσουν τις κατηγορίες ενός μέρους της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης ότι εκδικούνται τους Ελληνες για τη γενναιότητά τους. Η θέση του Φρανσουά Ολάντ στην περίπτωση αυτή θα είναι λεπτή και κρίσιμη.