Το παρασκήνιο της απόδρασης του Γιάνη Βαρουφάκη

Ουδείς άγιος στον τόπο του. Εννοείται ότι αυτό το συμβατικό αξίωμα δεν θα μπορούσε να ισχύει για τον Γιάνη Βαρουφάκη. Μάλλον στην περίπτωση του Γιάνη ισχύει ακριβώς το αντίστροφο.

Ο εθνικός μας σταρ εξαναγκάστηκε σε παραίτηση ακριβώς την ώρα που αποθεωνόταν από τα εγχώρια πλήθη και ζούσε την απόλυτη δικαίωση της στρατηγικής του.

Είναι πράγματι ειρωνεία ότι ο Γιάνης παραιτήθηκε λίγες ώρες αφότου το  61% του Οχι στο δημοψήφισμα της Κυριακής επιβεβαίωσε πλήρως τη στρατηγική του. Τουλάχιστον στο εσωτερικό πολιτικό μέτωπο.

Γιατί στο εξωτερικό ο Γιάνης κατάφερε να δημιουργήσει μόνο εχθρούς. Οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης πέρασαν από το αρχικό σοκ για τον «ουάου» υπουργό και την ακόμα πιο «ουάου» ιδέα του για το «αέναο ομόλογο», στην απογοήτευση και στην απελπισία για το αυτάρεσκο στυλ του που ποτέ δεν συνοδεύτηκε από την υποβολή πραγματικών προτάσεων. Παραφράζοντας το βιβλίο του «Μιλώντας στην κόρη μου για την οικονομία», ο Γιάνης στα Eurogroup μιλούσε στους υπουργούς Οικονομικών της ευρωζώνης για τις θεωρίες του.

Αποτελούσε κοινό μυστικό ότι το τελευταίο διάστημα οι ευρωπαίοι αξιωματούχοι είχαν περάσει πλέον στο στάδιο της χλεύης για τον Βαρουφάκη και τις διαλέξεις του. Αυτό ίσως από μόνο του να μην ήταν πρόβλημα. Συνοδεύτηκε όμως από αποδείξεις τόσο στις Βρυξέλλες όσο και στην Αθήνα ότι ο Γιάνης, για τους δικούς του λόγους, υπονόμευε συστηματικά και συνειδητά τη διαπραγμάτευση.

Η ΖΗΜΙΑ. Ο ανασχηματισμός της διαπραγματευτικής ομάδας από τον Αλέξη Τσίπρα πριν από μερικές εβδομάδες ήταν μια προσπάθεια να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα Βαρουφάκης. Ο Γιάνης δεν είχε πλέον λόγο στις διαπραγματεύσεις. Εξακολουθούσε όμως να προκαλεί ζημιά εκπροσωπώντας την Ελλάδα στα Eurogroup.
 
Ενδεικτικό της συμβολής του Βαρουφάκη στο απόλυτο έλλειμμα αξιοπιστίας που εμφανίζει η κυβέρνηση στα μάτια των εταίρων της είναι ότι, σύμφωνα με μια γραμμή πληροφόρησης, στη Σύνοδο Κορυφής των χωρών της ευρωζώνης πριν από δύο εβδομάδες ο Πρωθυπουργός βρέθηκε ενώπιον ομοβροντίας αρνητικών τοποθετήσεων των άλλων πρωθυπουργών για τον Βαρουφάκη. Και αυτές δεν ήταν διόλου κολακευτικές για τον έλληνα υπουργό: η κοινή συνισταμένη των περισσότερων ηγετών ήταν ότι «ο Βαρουφάκης μάς κοροϊδεύει».

Γιατί ο Αλέξης Τσίπρας δεν προχώρησε νωρίτερα στον ανασχηματισμό του υπουργού Οικονομικών; Ομολογουμένως, ακόμη και οι εχθροί του Γιάνη παραδέχονται ότι ο υπουργός υπηρέτησε το πρώτο διάστημα τον βασικό στόχο της κυβέρνησης, που ήταν να διεθνοποιήσει το ελληνικό πρόβλημα.

Εκτός αυτού, ο Πρωθυπουργός δεν ήθελε να δημιουργήσει ενδοκυβερνητικό θέμα πριν από την υπογραφή της συμφωνίας και μετέθετε την απόφαση σε χρόνο μεταγενέστερο. Πολύ περισσότερο, μια καρατόμηση θα αγιοποιούσε τον απρόβλεπτο Γιάνη, ο οποίος μαζί με τη Ζωή Κωνσταντοπούλου έχει αναδειχθεί σε ακόμη έναν προβληματικό πόλο για την κυβέρνηση.

Ηταν όμως σαφές ότι με τις εξελίξεις που πυροδότησε στο εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος και της κυβέρνησης η απόφαση για το δημοψήφισμα, οι ώρες του Γιάνη ήταν μετρημένες. Δεν ήταν μόνο ότι υπουργοί και στελέχη της κυβέρνησης διαφώνησαν ανοιχτά με το δημοψήφισμα θεωρώντας ότι παγιδεύει την κυβέρνηση σε μια τροχιά σύγκρουσης με τους Ευρωπαίους.

Οι ίδιοι, αν όχι περισσότεροι – μεταξύ αυτών, ο Νίκος Παππάς και ο γραμματέας του Υπουργικού Συμβουλίου Σπύρος Σαγιάς – ζήτησαν το κεφάλι του Γιάνη, διαφορετικά απείλησαν με παραιτήσεις.

ΚΟΙΝΟ ΜΥΣΤΙΚΟ. Ηδη πριν από το Σαββατοκύριακο αποτελούσε κοινό μυστικό στο Μέγαρο Μαξίμου ότι ο Πρωθυπουργός θα προχωρούσε στον ανασχηματισμό του Βαρουφάκη – ανεξαρτήτως αποτελέσματος στο δημοψήφισμα – το βράδυ της Κυριακής ή το αργότερο χθες.

Ο Γιάνης απλώς τους διευκόλυνε. Δεν πέρασε απαρατήρητο ότι ο Βαρουφάκης έσπευσε να κάνει δηλώσεις χθες το απόγευμα πριν τοποθετηθεί ο Τσίπρας. Ωστόσο, η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι ήταν η δήλωσή του στην «Daily Telegraph» περί εισαγωγής παράλληλου νομίσματος, λίγες ώρες μετά τη διαβεβαίωση του Πρωθυπουργού στο διάγγελμά του ότι η Ελλάδα θέλει να παραμείνει μέλος της ευρωζώνης!

Η δήλωση που ο Βαρουφάκης έσπευσε, ως είθισται, να διαψεύσει προκάλεσε εγκεφαλικά στο Μέγαρο Μαξίμου. Ηταν πλέον βέβαιο ότι θα απομακρυνθεί. Εμενε μόνο να αποφασιστεί η ώρα. Σύμφωνα με μια γραμμή πληροφόρησης, ήταν ξημερώματα Δευτέρας όταν ο Τσίπρας του τηλεφώνησε και συμφωνήθηκε το πρωί να αποστείλει την επιστολή παραίτησής του.

Κατόπιν τούτων, μόνο τυχαίο δεν είναι το γεγονός ότι τα κλειστά τηλέφωνα ευρωπαίων αξιωματούχων που, σύμφωνα με πληροφορίες, βρήκε απέναντί του το βράδυ της Κυριακής ο Πρωθυπουργός άνοιξαν χθες, μετά την είδηση της παραίτησης Βαρουφάκη.

ΕΠΕΣΕ ΕΞΩ. Μπορεί πράγματι, όπως δήλωσε ο πατέρας του Βαρουφάκη, το 61% να ανήκει στον Γιάνη. Ομως, ο απελθών υπουργός Οικονομικών έπεσε έξω στη βασική παραδοχή του για το παίγνιον της διαπραγμάτευσης. Αυτή ήταν ότι μπροστά στην αναταραχή στα ομόλογα της περιφέρειας, την τελευταία στιγμή οι Ευρωπαίοι θα έκαναν πίσω. Μόνο που οι αγορές συνέχισαν ατάραχες την πορεία τους και οι Ευρωπαίοι δεν υποχώρησαν μπροστά στον «εκβιασμό» του δημοψηφίσματος.

Η ειρωνεία
Η μεγαλύτερη ειρωνεία στην περίπτωση Βαρουφάκη είναι το γεγονός ότι το δύσκολο πόστο του 
ανέλαβε ο Ευκλείδης Τσακαλώτος. Ο χαμηλών τόνων απόφοιτος της Οξφόρδης προοριζόταν εξαρχής γι’ αυτήν τη θέση. Το γεγονός όμως ότι αρνήθηκε τον περασμένο Ιανουάριο να υπουργοποιηθεί ως υφιστάμενος του Γιάνη λέει πολλά. Οπως το έθεσε ο Τσακαλώτος, παραλαμβάνοντας χθες το βράδυ στο υπουργείο Οικονομικών την καρέκλα τού μπλόγκερ που έγινε υπουργός, «σ’ αυτό το σημείο δεν θα είχαμε φτάσει χωρίς τον Βαρουφάκη». Η αλήθεια να λέγεται.