«Οι ακραίοι ισλαμιστές είναι αδύναμοι»

Οι προειδοποιήσεις που είχε δεχθεί ήταν περισσότερες από εκείνα που είχε διαβάσει για τη δουλειά του. Και όταν η δημοσιογράφος της ισπανικής «El Pais», η Μπέρνα Γκονζάλεθ Χάρμπουρ, πάτησε το πόδι της στο διαμέρισμα του 82χρονου νομπελίστα συγγραφέα σερ Βιντιαντάρ Σουρατζπρασάντ Νάιπολ στο Τσέλσι του Λονδίνου ένιωσε δέος, όπως παραδέχεται η ίδια στην πρώτη αράδα του εκτενούς κειμένου της.

 Τι επιλογές είχε άλλωστε όταν γνώριζε ότι ο γεννημένος στο Τρινιντάντ βρετανός  συγγραφέας είναι διαρκώς θυμωμένος με τους δημοσιογράφους, όταν δεν ξέρουν τη δουλειά τους, τους κάνει διερευνητικές ερωτήσεις και ολοκληρώνει εκείνος τη συνέντευξη όταν το αποφασίσει; Για να
μην αναφερθούμε στα απαγορευμένα θέματα, όπως οι αναφορές στην προσωπική
του ζωή ή η κατηγοριοποίηση από κάποιους των έργων του ως ταξιδιωτική λογοτεχνία.  

Τελικά όμως φαίνεται ότι πέρασε τις εξετάσεις του νομπελίστα του 2001. Τον κατάφερε να μιλήσει για το Ισλάμ, την παγκοσμιοποίηση, τον Γκάντι. Και όλα αυτά με αφορμή την κυκλοφορία στα ισπανικά ενός από τα πρώτα έργα του, του «Μια περιοχή σκότους» (Αn area of Darkness), το οποίο πραγματεύεται την τραυματική εμπειρία του από το πρώτο του ταξίδι στην Ινδία, τόπο από τον οποίο καταγόταν η οικογένειά του, καθώς σοκαρίστηκε από όσα αντίκρισε και κυρίως από τη φτώχεια και τον τρόπο ζωής.

Τι εκφράζει αυτό το βιβλίο για σας;

Υποθέτω πολλά διότι ήταν η πρώτη φορά που έγραψα για μια τόσο δυνατή εμπειρία, για το πρώτο ταξίδι στην Ινδία. Αλλά δεν μπορώ να πω πολύ περισσότερα, πιστεύω ότι αυτή η εξήγηση αρκεί.

Η δεύτερη σύζυγος και φύλακας άγγελος του σερ Βίντια Νάιπολ εδώ και 20 χρόνια Ναντίρα Χανούμ Αλβι αντιλαμβάνεται ότι η εξήγηση δεν αρκεί και συμπληρώνει: «Ηταν ένα πολύ σημαντικό βιβλίο και προκάλεσε εκτεταμένη οργή στην Ινδία. Θυμάμαι τι έλεγαν: “Πώς τολμάς να έρχεσαι εδώ και να μιλάς για τη βρωμιά, για τους ανθρώπους που αφοδεύουν στις ράγες των τρένων”».

Εκείνος παίρνει τη σκυτάλη και προσθέτει: «Ολα αυτά είναι δευτερεύοντα για την πράξη της γραφής. Οταν γράφεις, δεν πιστεύεις ότι το βιβλίο σου θα προκαλέσει σάλο. Αλλά, βλέπετε, μερικές φορές τα πράγματα συμβαίνουν αλλιώς. Νομίζεις ότι δεν έχεις κάνει τίποτα και ανακαλύπτεις ότι τελικά κάτι έχεις κάνει.

Εχετε υποστηρίξει ότι ο Γκάντι απέτυχε. Για ποιον λόγο;

Επειδή οι ιδέες του και τα μηνύματά του ήταν τόσο βαθιά και κάλυπταν όλες τις πτυχές της Ινδίας, που για να έλεγα ότι θριάμβευσε θα έπρεπε να έχει προκαλέσει ανατροπή στη χώρα. Και δεν συνέβη κάτι τέτοιο.

Του Νάιπολ του αρέσει να του διαβάζει η Ναντίρα – δυνατά – τα παλιά του βιβλία και εκείνος να τα ακούει. Κι όταν παραλείπει κάτι, εκείνος θυμώνει. «Πώς το ξέρεις;», τον ρωτάει η Ναντίρα. Εκείνος της απαντά: «Ξέρω τη μουσική μου. Ξέρω πώς γράφω». «Αγαπά τη δουλειά του» συνεχίζει η Ναντίρα. «Δεν έχετε ιδέα πόσο προσεκτικά και σχολαστικά γράφει, πόσο βασανιστική είναι η διαδικασία. Δεν είναι ποτέ σίγουρος για τον εαυτό του. Συνεχώς αμφιβάλλει και είναι τελειομανής», λέει και προσθέτει ότι «μερικές φορές πετάγεται στις τρεις τα ξημερώματα από τον ύπνο για να προσθέσει ή να αλλάξει μια λέξη στο κείμενό του». Αποκαλύπτει μάλιστα ότι της έχουν προτείνει να καταγράψει τη διαδικασία της συγγραφής των έργων του συζύγου της, διότι «η θερμοκρασία ανεβαίνει τόσο στο κεφάλι του που δεν μπορείς να το αγγίξεις, μοιάζει με σφαίρα».

Εκείνος παρακολουθεί σχολιάζοντας: «Η γυναίκα μου τα λέει καλύτερα από μένα».

Ας μιλήσουμε για το Ισλάμ: φοβάστε τον ισλαμικό ριζοσπαστισμό;

Δεν τον φοβάμαι, διότι στην πραγματικότητα οι ισλαμιστές είναι αδύναμοι και είναι πολύ εύκολο να τους καταστρέψουμε αν οι μεγάλες δυνάμεις συμφωνήσουν. Η συζήτηση περί ισλαμισμού έχει ελάχιστη ουσία. Είναι καλή αυτή η απάντηση;

Και στη Δύση τι πήγε στραβά;

Δεν νομίζω ότι η Δύση απέτυχε. Η αποτυχία, η έλλειψη σκέψης και ιδεών υπήρξε από την πλευρά του Ισλάμ.

Στη Δύση πιστεύετε ότι υπάρχουν νέες ιδέες ή υπάρχει επίσης κρίση ιδεών;

Δεν υπάρχει έλλειψη ιδεών και δεν πιστεύω ότι στο Ισλάμ δίνουν μεγάλη σημασία στις ιδέες.

Πιστεύετε ότι η παγκοσμιοποίηση έφερε κοντά τους πολιτισμούς ή υπάρχουν ακόμη αποστάσεις;

Νομίζω ότι δεν είχε καμία επίδραση. Είναι εύκολο στον καθένα μας να ταξιδέψει, μπορούμε να δούμε τον κόσμο ολόκληρο, αλλά οι άνθρωποι δεν αλλάζουν έτσι απλά.

Γράφετε τώρα;

Δεν ξέρω τι να σας πω.

Παρέμβαση εκ νέου της Ναντίρα για να βάλει τα πράγματα στη θέση τους. «Γράφει θραύσματα, αλλά δεν είναι σίγουρος πώς να τα ολοκληρώσει. Παρ’ όλα αυτά όταν έρχεται η στιγμή υπαγορεύει. Δεν είναι όμως ένα κείμενο με συνοχή. Είναι θραύσματα».

Μετανιώνετε για κάτι;

Οχι, δεν μετανιώνω για τίποτα. Εχω αποφασίσει να αφιερώνω τον χρόνο μου στο γράψιμο από το να μετανιώνω.