Ημέρα κρίσης για χρεοκοπία

Mετά την τραπεζική αργία, από χθες, έρχεται η χρεοκοπία. Το ελληνικό Δημόσιο δεν πρόκειται να πληρώσει σήμερα τις δόσεις του Ιουνίου προς το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ύψους 1,6 δισ. ευρώ, όπως έγινε γνωστό χθες από αρμόδιο κυβερνητικό αξιωματούχο.

Επίσης, σήμερα λήγει άλλο ένα δάνειο του ελληνικού Δημοσίου προς την Τράπεζα της Ελλάδος από το 1993, ύψους 470 εκατ. ευρώ. Ουσιαστικά, πρόκειται για οφειλή στο Ευρωσύστημα, κάτι που καθιστά το θέμα εξαιρετικά ευαίσθητο. Γι’ αυτό και το υπουργείο Οικονομικών επιχειρούσε χθες να διευθετήσει αυτή την πληρωμή, κάτι που θεωρούνταν μάλλον δύσκολο.

Μονή ή διπλή, η χρεοκοπία (τυπικά και για έναν μήνα ακόμη, η «καθυστέρηση» για το ΔΝΤ) τοποθετεί την Ελλάδα σε νέο καθεστώς. Ενα καθεστώς που στην πορεία θα μπορούσε να γίνει καταστροφικό. Αν και οι οίκοι αξιολόγησης δεν θεωρούν χρεοκοπία τη μη πληρωμή ενός δημόσιου φορέα, όπως το ΔΝΤ, υπάρχουν άλλες παρενέργειες. Χαρακτηριστικά, με τη μη πληρωμή του ΔΝΤ η ευρωζώνη θα μπορούσε να κάνει άμεσα απαιτητό το σύνολο των δανείων που έχει χορηγήσει μέσω του EFSF. Αν και κάτι τέτοιο δεν θεωρείται πιθανό, σε αυτήν τη φάση, καθώς η ευρωζώνη αναμένεται να τηρήσει στάση αναμονής ώς το δημοψήφισμα, αποτελεί εν δυνάμει κίνδυνο.

Κυρίως, όμως, ανησυχία επικρατεί για τη στάση που θα ακολουθήσει η ΕΚΤ, όχι μόνο στο αυριανό Διοικητικό της Συμβούλιο, αλλά και στη συνέχεια. Ολα τα στοιχεία που θα έχουν μπροστά τους οι κεντρικοί τραπεζίτες αύριο θα είναι επιβαρυντικά για την Ελλάδα. Πρώτον, η χώρα θα έχει αθετήσει τις υποχρεώσεις της, τουλάχιστον προς το ΔΝΤ, αν όχι και προς το ίδιο το Ευρωσύστημα, κάτι που είναι και το σοβαρότερο. Δεύτερον, θα έχει ήδη λήξει το πρόγραμμα το οποίο την «προστάτευε» ώς τώρα. Το πρόγραμμα, ως γνωστόν, λήγει σήμερα το βράδυ. Μαζί του λήγει και η αξιοπιστία των ομολόγων του ελληνικού Δημοσίου που έχουν καταθέσει ως ενέχυρα οι τράπεζες στην ΕΚΤ για να δανειοδοτηθούν μέσω του ELA.

ΤΟ ΚΟΥΡΕΜΑ. Ετσι, στο Συμβούλιο της Τράπεζας είναι βέβαιο ότι θα τεθεί το θέμα του μεγαλύτερου κουρέματος των ομολόγων. Αν αυτό γίνει δεκτό, η ΕΚΤ μπορεί να απαιτήσει την επιστροφή από τις τράπεζες κεφαλαίων που αντιστοιχούν στο ύψος του επιπλέον κουρέματος. Π.χ., αν είναι 10% το επιπλέον κούρεμα, μπορεί να ζητήσει 9 δισ. ευρώ. Θεωρητικά, θα μπορούσε να πάρει και ακόμη πιο δραστικά μέτρα, απαιτώντας το σύνολο των δανείων μέσω ELA, αλλά αυτό δεν θεωρείται πιθανό σε αυτήν τη φάση. Πάντως, αν τα απαιτούσε, όπως έχει δικαίωμα, οι τράπεζες δεν θα μπορούσαν να ανταποκριθούν και θα οδηγούνταν σε εκκαθάριση, κάτι που θα είχε συνέπειες και για τους καταθέτες, με βάση την κοινοτική νομοθεσία, η οποία προβλέπει ότι μετά τους μετόχους και τους ομολογιούχους της τράπεζας, σε περίπτωση bail in, έρχεται η σειρά των καταθετών.

Οπως μετέδωσε χθες το πρακτορείο Reuters, ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας είχε ζητήσει την Κυριακή από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα 6 δισ. ευρώ επιπλέον ρευστότητα για τις ελληνικές τράπεζες μέσω του ELA. Η ΕΚΤ το αρνήθηκε, αλλά αποφάσισε να κρατήσει ανοιχτή τη χρηματοδοτική γραμμή ώς το δημοψήφισμα, αναφέρει το πρακτορείο.

Εν τω μεταξύ, σε δεύτερη υποβάθμιση της ελληνικής οικονομίας μέσα σε τρεις εβδομάδες, από CCC σε CCC-, προχώρησε χθες ο οίκος Standard & Poor’s εξαιτίας του δημοψηφίσματος και της επιβολής ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων. Ο οίκος εκτιμά πλέον ότι η πιθανότητα Grexit είναι 50%.