Βυθίστηκαν τα σχέδια της ΕΕ για τους πρόσφυγες

Οι ηγέτες των 28 χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης ουσιαστικά απέρριψαν χθες, πρώτη ημέρα της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες, τα σχέδια της Κομισιόν για την υποχρεωτική κατανομή των προσφύγων που φτάνουν στις ακτές της Ελλάδας και της Ιταλίας, σε όλες τις χώρες-μέλη. Αφησαν όμως ανοιχτό το ενδεχόμενο να αποφασίσουν έως τα τέλη Ιουλίου για τη μετεγκατάσταση 40.000 προσφύγων που πληρούν τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση ασύλου, αλλά σε εθελοντική βάση. «Δεν έχουμε συμφωνία για τις υποχρεωτικές ποσοστώσεις προσφύγων, αυτό όμως δεν μπορεί να αποτελέσει δικαιολογία για απραξία» δήλωσε ο Ντόναλντ Τουσκ, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. «Η αλληλεγγύη χωρίς θυσία είναι καθαρή υποκρισία».

Το προσχέδιο συμπερασμάτων που διέρρευσε περιείχε τις προτάσεις του προέδρου της Κομισιόν Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ για τα κύματα των μεταναστών που φθάνουν στις ευρωπαϊκές ακτές από τη Λιβύη, τη Μέση Ανατολή, γενικώς την Ασία. Η άρνηση των κρατών-μελών να συμμετέχουν στο πρόγραμμα σε υποχρεωτική βάση, αφήνοντας ανοιχτή την εθελοντική αποδοχή, αποτελεί πλήγμα για την Ελλάδα και την Ιταλία που δέχονται τεράστιο αριθμό προσφύγων.

Ο Γιούνκερ προσπάθησε να προωθήσει το σχέδιό του για τη μετανάστευση, προσέκρουσε όμως στην απροθυμία των κρατών-μελών να το υιοθετήσουν. «Δεν έχουμε καμία συμφωνία μεταξύ των χωρών-μελών σχετικά με τις υποχρεωτικές ποσοστώσεις για τους πρόσφυγες» δήλωσε ο Ντόναλντ Τουσκ, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. «Θα χρειαστεί περισσότερος χρόνος προκειμένου να οικοδομηθεί μια νέα ευρωπαϊκή ομοφωνία για το Μεταναστευτικό».

Αντί να συζητήσουν μέτρα για ένα πιο οργανωμένο και δίκαιο σύστημα απορρόφησης μεταναστών, οι ευρωπαίοι ηγέτες επικεντρώθηκαν στο πώς θα μπορέσουν να κρατήσουν τους πρόσφυγες μακριά από την Ευρώπη και να απελάσουν όσους βρίσκονται ήδη σε ευρωπαϊκό έδαφος. «Πρώτο και κύριο, χρειάζεται να περιορίσουμε την παράνομη μετανάστευση και αυτό αποτελεί προτεραιότητα. Για όλους όσοι δεν πληρούν τους όρους παροχής ασύλου δεν υπάρχει εγγύηση ότι θα παραμείνουν στην Ευρώπη» πρόσθεσε ο Τουσκ.

Πού διαφωνούν. Ενα από τα βασικά σημεία διαφωνίας αφορούσε το αν η βοήθεια προς τους πρόσφυγες θα πρέπει να είναι υποχρεωτική ή εθελοντική. «Είναι ξεκάθαρο από τον Απρίλιο ότι οι υποχρεωτικές ποσοστώσεις δεν θα συγκεντρώσουν ποτέ την υποστήριξη των κρατών-μελών και ότι η χθεσινή συζήτηση απλώς επιβεβαίωσε αυτή την πρόβλεψη» δήλωσε χθες το βράδυ ανώτατος αξιωματούχος της ΕΕ. Κύριο ζήτημα της Συνόδου αποτελεί η πρόταση της Κομισιόν για τη μετεγκατάσταση τα επόμενα δύο χρόνια 40.000 προσφύγων από την Ελλάδα και την Ιταλία. Στο προσχέδιο συμπερασμάτων προτείνεται η δημιουργία κέντρων σε αυτές τις δύο χώρες ώστε να εξασφαλιστεί η γοργή ταυτοποίηση, καταγραφή και δακτυλοσκόπηση των προσφύγων». Στο ίδιο κείμενο προβλέπονται η χορήγηση οικονομικής βοήθειας προς Ελλάδα και Ιταλία, καθώς και η υιοθέτηση κοινής πολιτικής απέναντι σε πρόσφυγες που δεν πληρούν τους όρους για την προστασία από την ΕΕ. «Είναι απογοητευτικό ότι πρόκειται για μια μονοδιάστατη πολιτική εκεί όπου χρειαζόμαστε διαρθρωτική λύση» σχολίασε ο Μάριο Μορκόνε, επικεφαλής του τμήματος Μετανάστευσης του ιταλικού υπουργείου Εσωτερικών.

Οταν η Κομισιόν παρουσίασε τις προτάσεις της, τον Μάιο, ανέφερε ότι «η ΕΕ χρειάζεται ένα μόνιμο σύστημα μοιράσματος της ευθύνης για μεγάλους αριθμούς προσφύγων στις χώρες-μέλη» και προσέθετε ότι θα προτείνει την υιοθέτηση νομοθεσίας έως τα τέλη του χρόνου. «Ο τελικός διακανονισμός θα συζητείται μέχρι την τελευταία στιγμή» δήλωσε ευρωπαίος διπλωμάτης. Αντίθετα με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, όπου οι ηγέτες της ΕΕ υιοθετούν τις βασικές πολιτικές γραμμές με ομοφωνία, οι ουσιαστικές νομικές και τεχνικές αποφάσεις για τη μετανάστευση θα ληφθούν στο Συμβούλιο της ΕΕ, όπου οι υπουργοί των χωρών-μελών αποφασίζουν με πλειοψηφία. Αυτό σημαίνει ότι για να εγκριθεί το σχέδιο χρειάζεται το 55% των μελών που θα εκπροσωπούν τουλάχιστον το 65% του πληθυσμού της Ενωσης. Ετσι μπορεί να περάσει ακόμα και αν κάποιες χώρες διαφωνούν. Βάσει των υπαρχουσών συνθηκών, η Βρετανία, η Ιρλανδία και η Δανία δεν υποχρεούνται να λάβουν μέρος στο σχέδιο για τη μετανάστευση. Και τουλάχιστον δύο ανατολικοευρωπαϊκές χώρες, η Τσεχία και η Ουγγαρία, αντιτίθενται σθεναρά στις προτάσεις Γιούνκερ.

Τσουνάμι προσφύγων
Πενταπλάσιος είναι ο αριθμός των προσφύγων που προσπαθούν να φθάσουν στις ελληνικές ακτές το πρώτο τετράμηνο φέτος σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι, σύμφωνα με στοιχεία της Frontex. 
Ο αριθμός των προσφύγων που φθάνουν μέσω των Βαλκανίων έχει εννιαπλασιαστεί ενώ όσοι ζητούν άσυλο στην ΕΕ είναι διπλάσιοι σε αριθμό σε σύγκριση με πέρυσι.