Θα κατέβει ο Πάνος από το κυβερνητικό «τρενάκι»;

^«Μαζί στη συμφωνία, μαζί και στη ρήξη». Πρόκειται για σχόλιο που εκπορεύεται από το στενό επιτελείο του Πάνου Καμμένου, αμέσως μετά την επιστροφή του από τις Βρυξέλλες, με κεντρικό στόχο να καταδείξει ότι η κυβερνητική συμμαχία με τον Αλέξη Τσίπρα δεν είναι ευκαιριακή. Στη βελγική πρωτεύουσα, μάλιστα, όπου βρέθηκε για τη σύνοδο των υπουργών Αμυνας του ΝΑΤΟ, ο πρόεδρος των Ανεξάρτητων Ελλήνων βρήκε τον χρόνο να καταγράψει εκ των έσω και τον πυρετό των διαβουλεύσεων, αλλά και να συγκρουστεί εκ νέου με την εγχώρια αντιπολίτευση.

Τις εξελίξεις και την τροπή που είχε λάβει η διαπραγμάτευση εξέτασε  με τον Τσίπρα και το πρωθυπουργικό επιτελείο αργά το βράδυ της περασμένης Τετάρτης την ώρα που προετοιμαζόταν ένας ακόμη γύρος στο Eurogroup. Ηταν μια κίνηση που λειτουργούσε και σε συμβολικό επίπεδο την ώρα που σχεδόν όλοι οι πολιτικοί αρχηγοί βρίσκονταν στις Βρυξέλλες: ο Τσίπρας διαβουλεύεται μόνον με τον Καμμένο για τον κυβερνητικό σχεδιασμό και δεν αυτονομείται ούτε θέτει σε δοκιμασία την κυβερνητική συνοχή. Τουλάχιστον έτσι το ερμηνεύουν οι ΑΝΕΛ και το μήνυμα αυτό φρόντισε να εκπέμψει ο Καμμένος, τουιτάροντας από τον χώρο της σύσκεψης ότι πρέπει να υπάρχει απόλυτη εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση. Με το ίδιο μήνυμα ξιφούλκησε και κατά των αρχηγών του αντιπολιτευτικού τόξου προσθέτοντας ότι «δίνουμε μάχη με τους δανειστές και με τους αντιπροσώπους τους που ήλθαν να ”βοηθήσουν”…».

ΤΟ ΡΙΣΚΟ ΤΩΝ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ. Την επομένη, με το σύνθημα «οι Ελληνες δεν γονατίζουμε», εμφανίστηκε έτοιμος και για σύγκρουση μέχρις εσχάτων με τους πιστωτές, εφόσον απορριφθεί κάθε ελληνική αντιπρόταση. Ο Καμμένος, ωστόσο, θέλει συμφωνία, εκτιμώντας ότι μια ρήξη με τους Ευρωπαίους μπορεί όντως να οδηγήσει το ελληνικό καράβι σε αχαρτογράφητα νερά. Είναι μια θέση που έχει μεταφερθεί και στον Τσίπρα, ενώ στηρίζεται από όλα τα στελέχη των ΑΝΕΛ που μετέχουν στην κυβέρνηση. Στη βάση αυτή είναι έτοιμος να πάρει και το ρίσκο συγκρούσεων στο εσωτερικό του κόμματος, μπροστά σε μια αναστροφή σε σχέση με τις προεκλογικές κόκκινες γραμμές των ΑΝΕΛ. Οπως διαπιστώθηκε, πάντως, και σε χθεσινή συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του κόμματος, οι εσωκομματικές αντιδράσεις είναι αυτή την ώρα ελεγχόμενες.

Είναι προφανές ότι ο Καμμένος δεν σκοπεύει να κατέβει από το κυβερνητικό «τρενάκι» του Τσίπρα και θεωρεί ότι στο μετεκλογικό πεντάμηνο έχει καταγραφεί ο δικός του ενισχυτικός  ρόλος, όπως τουλάχιστον τον προέβαλε στα προεκλογικά του σποτ. Σε κυβερνητικό επίπεδο, όπως αναφέρουν από το επιτελείο του, έχει βρεθεί η απαραίτητη ισορροπία, κοινοβουλευτικά διατηρούνται οι αντιθέσεις, όπως είχε συμφωνηθεί κατά τη συγκρότηση της κυβερνητικής συμμαχίας (με τελευταίο κρούσμα το νομοσχέδιο για την ιθαγένεια), χωρίς αυτό να επηρεάζει την κυβερνητική συνοχή. Επιπλέον, ο Καμμένος απέφυγε μια προσωπική εμπλοκή στις διαπραγματεύσεις με τους πιστωτές, κυρίως επειδή οι βασικές κόκκινες γραμμές των ΑΝΕΛ ήταν και του ΣΥΡΙΖΑ – και αυτό επίσης βοήθησε στο να αποφευχθούν ενδοκυβερνητικές εμπλοκές.

Η ΜΟΝΗ ΚΟΚΚΙΝΗ ΓΡΑΜΜΗ. Ο υπουργός Εθνικής Αμυνας θεωρεί ότι πλέον είναι οι πιστωτές εκείνοι που έχουν χάσει την έξωθεν καλή μαρτυρία, ενώ μια ρητή δέσμευση για το ζήτημα του χρέους είναι ουσιαστικά το μόνον προαπαιτούμενο που θέτουν οι ΑΝΕΛ για συμφωνία. Ο μειωμένος ΦΠΑ στα νησιά του Αιγαίου, που επανήλθε με την τελική κυβερνητική πρόταση, δεν κρίνεται ικανός λόγος για να προκαλέσει κυβερνητική ρήξη καθώς εκτιμάται ότι ακόμη και σε μια αύξηση συντελεστή μπορούν να βρεθούν εναλλακτικοί τρόποι ενίσχυσης των νησιωτών.         

Το ερώτημα είναι τι θα πράξει ο Καμμένος στην περίπτωση που καταγραφεί ένα μεγάλο ρήγμα  στον ΣΥΡΙΖΑ και απολεσθεί η δεδηλωμένη για τη συγκυβέρνηση. Είναι εξέλιξη που απεύχονται στους ΑΝΕΛ αλλά προφανώς συνδέεται με τη μετωπική σύγκρουση του Καμμένου με τον Σταύρο Θεοδωράκη. Το Ποτάμι θα μπορούσε να αποτελέσει τον εναλλακτικό σύμμαχο για τον Τσίπρα σε μια κεντρώα στροφή ενός πληγωμένου ΣΥΡΙΖΑ. Ο Καμμένος, ωστόσο, χαρακτηρίζει Το Ποτάμι «αυτόκλητο δεκανίκι».