Ποιος φοβάται την ψηφοφορία;

Από το 2010 και μετά, κάθε κυβέρνηση που επιχειρεί να ψηφίσει πρόγραμμα οικονομικών μέτρων στη Βουλή υφίσταται κλονισμό. Οι δονήσεις αγγίζουν, σε πρώτη φάση, τη σχέση της με τους βουλευτές της. Σε δεύτερη, τη σχέση της με την κοινωνία. Το αποδεικνύουν και οι αριθμοί. Στο πρώτο Μνημόνιο, πριν από πέντε χρόνια, ο τότε πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου διέγραψε χωρίς δεύτερη σκέψη τρεις βουλευτές του ΠΑΣΟΚ οι οποίοι είχαν ψήφισαν «παρών» – Γιάννης Δημαράς, Σοφία Σακοράφα, Βασίλης Οικονόμου. Πριν από τη δύση του 2010 ο Παπανδρέου διέγραψε ακόμα έναν βουλευτή, τον Βαγγέλη Παπαχρήστο. Ο λόγος; Είχε καταψηφίσει επί της αρχής το νομοσχέδιο για τις επιχειρησιακές συμβάσεις και τις περικοπές στις ΔΕΚΟ.

Η επίδειξη κομματικής απειθαρχίας συνεχίστηκε και στην ψηφοφορία του δεύτερου Μνημονίου τον Φεβρουάριο του 2012. Η τρικομματική κυβέρνηση του Λουκά Παπαδήμου (ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, ΛΑΟΣ) αρχικά έχασε τον μικρότερο κυβερνητικό εταίρο της. Ο Γιώργος Καρατζαφέρης αποφάσισε να μη στηρίξει τη νέα δανειακή σύμβαση και το PSI και απέσυρε τον ΛΑΟΣ από τη συγκυβέρνηση. Στην ψηφοφορία που ακολούθησε οι διαγραφές ήταν πρωτοφανείς. Διεγράφησαν από τα κόμματά τους 43 κυβερνητικοί βουλευτές (21 της ΝΔ και 22 του ΠΑΣΟΚ), οι οποίοι είτε ψήφισαν «κατά» ή «παρών» είτε απουσίαζαν. Ο δε Καρατζαφέρης διέγραψε τους Αδωνη Γεωργιάδη και Μάκη Βορίδη, οι οποίοι ψήφιζαν και αργότερα εντάχθηκαν στη ΝΔ.

Φυσικά σε όλο αυτό προσμετράται και το πολιτικό κόστος των κομμάτων, δηλαδή η ρήξη με την κοινωνία. Οπως για παράδειγμα, το μονοψήφιο εκλογικό ποσοστό του ΠΑΣΟΚ  (από 44% σε 4%) αλλά και οι σημαντικές διαρροές των ψηφοφόρων της ΝΔ. Αραγε θα ακολουθήσει και ο ΣΥΡΙΖΑ την ίδια νοοτροπία, εφόσον υπάρξει συμφωνία; Σε αυτή την περίπτωση, οι εκτιμήσεις ποικίλλουν. Οι αισιόδοξοι υποστηρίζουν ότι οι αντάρτες δεν θα ξεπεράσουν τους πέντε και οι υπεραισιόδοξοι ότι η Κοινοβουλευτική Ομάδα θα είναι συμπαγής. Σύμφωνα με την ίδια γραμμή πληροφόρησης, αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί αν ο Πρωθυπουργός μετατρέψει την ψήφιση της συμφωνίας σε ψήφο εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση. Σε αυτό το ενδεχόμενο, λένε, οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ δεν θα επιτρέψουν να επιβεβαιωθεί το σενάριο της αριστερής παρένθεσης.

Αντίθετα, οι πιο κυνικοί μιλούν ακόμα και για διάσπαση του κόμματος εφόσον οι βουλευτές κληθούν να στηρίξουν ένα τόσο δύσκολο πακέτο μέτρων. Ωστόσο, όπως όλα δείχνουν, μόνο η επίτευξη της ελάφρυνσης του χρέους – ή έστω μία δεσμευτική δήλωση από τους δανειστές για αυτό – θα μπορούσε να αποτελέσει τη συγκολλητική ουσία στην Κουμουνδούρου. Αν κάτι τέτοιο συνόδευε τη συμφωνία, οι βουλευτές της θα μπορούσαν να σηκώσουν το βάρος νέων μέτρων.

Ανάλογο είναι το κλίμα και στον  δεύτερο κυβερνητικό εταίρο. Οι ΑΝΕΛ θέτουν επίσης ως προϋπόθεση για την επίτευξη συμφωνίας τη ρητή διαβεβαίωση για μια ρύθμιση του χρέους. Σε πρόσφατη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας των ΑΝΕΛ έγινε γνωστό ότι δεν θα τεθεί θέμα κομματικής γραμμής στην ψηφοφορία.

ΣΥΜΜΑΧΟΙ. Ισχυρό σύμμαχο – ακόμα κι αν δείχνει να τον αρνείται – βρίσκει η κυβέρνηση στο κόμμα του Ποταμιού. Ο επικεφαλής του Σταύρος Θεοδωράκης έχει δηλώσει εξαρχής ότι θα στηρίξει ενδεχόμενη συμφωνία. Αυτή, έχει ξεκαθαρίσει, είναι καλύτερη από ένα Grexit.

Συμπαραστάτες ο Πρωθυπουργός αναμένεται να βρει και στη ΝΔ. Η Ντόρα Μπακογιάννη διαγράφηκε το 2010 από τον Αντώνη Σαμαρά γιατί ψήφισε το πρώτο Μνημόνιο. Το ίδιο έτοιμη να ψηφίσει τη συμφωνία δηλώνει και τώρα, επιμένοντας πως «δεν είναι προς το συμφέρον κανενός καμία καταστροφή της χώρας». Και δεν είναι μόνη. Σύμφωνα με μια γραμμή πληροφόρησης – εκτός από γαλάζιους βουλευτές που φαίνονται διατεθειμένοι να την ακολουθήσουν – θετική είναι και η εισήγηση του Κώστα Καραμανλή ώστε το κόμμα να στηρίξει τη συμφωνία – είτε επί της αρχής είτε επί των άρθρων.

ΠΝΠ ή κατεπείγον;
Η κυβέρνηση έχει τη δυνατότητα να φέρει στη Βουλή την όποια συμφωνία με τη διαδικασία του κατεπείγοντος. Αυτή θα χρειαστεί δύο ημέρες, μία στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή και μία στην Ολομέλεια. Μπορεί όμως να την περάσει και με Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου (ΠΝΠ). Σύμφωνα με το Σύνταγμα, αυτή πρέπει να εισαχθεί στη Βουλή για κύρωση εντός σαράντα ημερών από την έκδοσή της και να κυρωθεί από τη Βουλή εντός τριών μηνών από τότε που θα εισαχθεί για κύρωση. Μόνο αν δεν τηρηθούν οι συγκεκριμένες προθεσμίες, η ΠΝΠ παύει να ισχύει. Σημειώνεται όμως ότι διατηρεί την ισχύ της για το χρονικό διάστημα που προηγείται της εκπνοής των παραπάνω προθεσμιών.