Το ερωτικό στοιχείο στο ιταλικό σινεμά σπανίως είναι αυτοσκοπός –αντιθέτως ενεργοποιεί την αφήγηση, κατευθύνοντας το όλο δράμα, είτε μιλάμε για κωμωδία είτε για τραγωδία. Και οι σταρ του είδους, εκείνες δηλαδή που χάρισαν στους μεγάλους (και μετέπειτα, μέσω της αγοράς του βίντεο, στους μικρούς) θεατές αξέχαστες φαντασιώσεις, αποκαλύπτοντας με ύφος ανέμελο και αθώο τα γυμνά τους κορμιά, μπορεί να μην έκαναν διεθνή καριέρα στο συντηρητικό Χόλιγουντ, κάποιοι από εμάς όμως θα τις θυμόμαστε για πάντα.
Το ξεκίνημα, φυσικά, ήρθε μ’ εκείνο το φοβερό στριπτίζ της Σοφίας Λόρεν στο βραβευμένο με Οσκαρ καλύτερης ξένης ταινίας «Χθες, σήμερα, αύριο» που σκηνοθέτησε ο Βιτόριο ντε Σίκα το 1963. Το φιλμ «σημάδεψε» την καριέρα της ιταλίδας σταρ σε τέτοιο βαθμό που έδωσε τον ίδιο τίτλο στην αυτοβιογραφία της (κυκλοφόρησε μόλις πέρυσι) και είναι σπονδυλωτό –αποτελείται δηλαδή από τρεις ιστορίες. Στην τρίτη και καλύτερη, η Λόρεν ενσαρκώνει τη Μάρα, μια πόρνη πολυτελείας που ζει στο ρετιρέ μιας παλιάς πολυκατοικίας και διασκεδάζει πικάροντας ενίοτε έναν νεαρό σπουδαστή Θεολογίας που ζει στο διπλανό διαμέρισμα. Παραλλήλως, ταλαιπωρεί και τον Μαρτσέλο Μαστρογιάνι, έναν τακτικό της πελάτη που περιμένει πώς και πώς να περάσει λίγες ώρες πλάι της. Οι καβγάδες τους θυμίζουν αυτούς ενός παντρεμένου ζευγαριού. Κι εκείνη τον εγκαταλείπει, κυριολεκτικά στα κρύα του λουτρού, αφού όμως του χαρίσει ένα στριπτίζ αξέχαστο, γι’ αυτόν και για εμάς, σκηνή μάλιστα που οι δύο σταρ επανέλαβαν δεκαετίες μετά στο αμερικανικό φιλμ «Pret-a-porter» του Ρόμπερτ Αλτμαν, παραγωγής 1994. Ούτε και εκεί ο Μαστρογιάνι θα χαρεί τα κάλλη της Λόρεν: τον παίρνει ο ύπνος!
Πέρα από την πλάκα, αντιλαμβάνεστε προφανώς πως μια τέτοια ταινία θα ήταν αδύνατο να γυριστεί σήμερα, όπως δύσκολα θα γυριζόταν και ένα φιλμ σαν το «Τελευταίο ταγκό στο Παρίσι» του Μπερνάντο Μπερτολούτσι, παραγωγής 1972, όπου ο Μάρλον Μπράντο ερωτοτροπεί με τη Μαρία Σνάιντερ, προκαλώντας σοκ στο κοινό της εποχής και μπάζοντας, ταυτόχρονα, τον όφι στον Παράδεισο από την πίσω πόρτα. Ή το έντονα σαρκικό «Σατυρικόν» του Φεντερίκο Φελίνι και οι υπέροχες «Χίλιες και μία νύχτες» του Παζολίνι. Μπορεί εμείς βέβαια να ξεκινάμε το κείμενο με τέσσερα αριστουργήματα, ο ιταλικός ερωτικός κινηματογράφος όμως δεν ήταν, όπως θα αντιλαμβάνεστε, συνώνυμος της ποιότητας. Ο κόσμος άλλωστε δεν πήγαινε ταινίες «δημιουργών» (έστω κι αν κάποιοι, όπως η σπουδαία Λίνα Βερτμίλερ, έκαναν θαύματα σκηνοθετώντας ταινίες σαν την «Κυρία και τον ναύτη» με τη Μαριάντζελα Μελάτο να ζητά από τον Τζιανκάρλο Τζιανίνι να τη σοδομίσει!) αλλά τα κορίτσια –η απλή αναγραφή του ονόματός τους στις κινηματογραφικές αφίσες μπορούσε να γεμίσει ασφυκτικά τις αίθουσες. Κορίτσια σαν την Εντβίζ Φενέκ, την Ορνέλα Μούτι, την Μπάρμπαρα Μπουσέ ή τη Στεφανία Σαντρέλι.
Το μοτίβο του πειρασμού
Ανιχνεύοντας λοιπόν τις ρίζες αυτού του θεάματος, εύκολα κανείς μπορεί να διαγράφει τη διαδρομή που χωρίζει τη «Μαλίτσια» του 1973 (με τη Λάουρα Αντονέλι) από το «Youth» του Πάολο Σορεντίνο, με τους Μάικλ Κέιν και Χάρβεϊ Καϊτέλ να χάνουν κυριολεκτικά τη λαλιά τους μπροστά στη θέα του ολόγυμνου κορμιού της πεντάμορφης Ρουμάνας Μανταλίνα Ντιάνα Τζενέα: είδα το φιλμ στο τελευταίο Φεστιβάλ Καννών και μπορούσες άνετα να ακούσεις τους έντονους σφυγμούς των θεατών στην επίμαχη σεκάνς. Γιατί το ιταλικό ερωτικό σινεμά ξεκινά πάντα από το μοτίβο του πειρασμού, την ακατανίκητη εκείνη επιθυμία που τεστάρει προκλητικά τις αντοχές των άμοιρων εκείνων ηρώων που μπορεί να κοιτάζουν προκλητικά, μπορεί ενίοτε να αγγίζουν κιόλας τα θελκτικά κορμιά των πρωταγωνιστριών, σπανίως όμως τα γεύονται. Κλασικό παράδειγμα, το σουξέ των 70s «Ελα να πάρεις τον καφέ σου σ’ εμάς», με τον Ούγκο Τονιάτσι σε ρόλο εφοριακού που πολιορκεί ερωτικά τρεις αδελφές, κληρονόμους μεγάλης περιουσίας. Φυσικά και η εξέλιξη είναι τόσο κωμική όσο και τραγική. Ξανά, κάποιες πινελιές φαντάζουν σήμερα «σεξιστικές» (κυρίως στα μάτια εκείνων που σκέφτονται πολύ πιο βρώμικα από αυτούς που επικρίνουν), είναι όμως σπαρακτικά κωμικές και λειτουργούν κόντρα σε κάθε ηθική κρίση. Αλλωστε, πρέπει να παίρνεις πολύ στα σοβαρά την ηθική για να σταθείς απέναντι σ’ αυτήν –και ο σκηνοθέτης Αλμπέρτο Λατουάντα, σαν σωστός καθολικός και βαθύς γνώστης της κομέντια ντελ’ άρτε, ήξερε πολύ καλά πού να στοχεύσει.
Στα χρόνια που ακολούθησαν, η ιταλική ερωτική κινηματογραφία έπεσε στα χέρια του τηλεοπτικού μα και κινηματογραφικού παραγωγού –και μετέπειτα πρωθυπουργού –Σίλβιο Μπερλουσκόνι που γέμισε τις κινηματογραφικές αίθουσες με δημοφιλή αλλά και πολύ κακά φιλμ, όπως αυτά με τον Αλβάρο Βιτάλι στον ρόλο του Μπόμπου. Ακολούθως, μεγάλο σουξέ είχαν και τα ανάλογα φιλμ με τον Αντριάνο Τσελεντάνο, όπως το «Ενας σεισμός στο κρεβάτι μου» του 1980, με την Ορνέλα Μούτι, αλλά το είδος είχε πλέον εξαντληθεί και το κοινό το εγκατέλειψε στα μέσα εκείνης της δεκαετίας, κάνοντας μια εξαίρεση για να απολαύσει μια σκηνή πραγματικού στοματικού έρωτα στο «Ο διάβολος στο κορμί της» του Μάρκο Μπελόκιο, παραγωγής 1985.
Θεές της οθόνης
Εντβιζ Φενέκ
Μελαχρινή και πληθωρική, γεννημένη στην Αλγερία, η Φενέκ διέπρεψε στην ιταλική σεξοκωμωδία αλλά και στο ιταλικό θρίλερ. Για τις εμφανίσεις της στα τελευταία ο (παραγωγός) Ταραντίνο τη συμπεριέλαβε στο φιλμ «Hostel II».
Μαρία Σνάιντερ
Μίσησε τον Μπερτολούτσι. Την εκμεταλλεύτηκε, λέει, στα 20 της χρόνια. Κι ας είχε διαβάσει το σενάριο πριν. Εμφανίστηκε μετά στο «Επάγγελμα ρεπόρτερ» του Αντονιόνι αλλά και σ’ ένα κάρο ανοησίες.
Σοφία Λόρεν
Το κορίτσι που σύμφωνα με τα λεγόμενά της έφτιαξε τη σιλουέτα της με μια δίαιτα βασισμένη στα σπαγκέτι, υπήρξε αφοσιωμένη στον Κάρλο Πόντι.
Στο σινεμά, όμως, ήταν το κορίτσι του Μαρτσέλο Μαστρογιάνι!
Στεφανία Σαντρέλι
Ηταν μόλις δεκαπέντε χρονών όταν εμφανίστηκε στο «Διαζύγιο α λα ιταλικά», πλάι στον Μαστρογιάνι. Τον ρόλο επανέλαβε στο «Αποπλανημένη και εγκαταλελειμμένη» του 1963. Τη θυμόμαστε όμως και στον «Κονφορμίστα» του Μπερτολούτσι.
Μπάρμπαρα Μπουσέ
Γερμανίδα, αλλά αστέρι στην Ιταλία, ξεκίνησε από τις σελίδες του αμερικανικού «Playboy» για να εμφανιστεί σε μία σειρά θρίλερ, που την έφεραν στην Ελλάδα: ήταν η πρωταγωνίστρια στο «Αγκίστρι» του Ερρίκου Ανδρέου.
Λάουρα Αντονέλι
Γοητευτική στο «Μαλίτσια», μοιραία γυναίκα στον «Αθώο» του Βισκόντι ο οποίος τη θεωρούσε την «πιο όμορφη γυναίκα του κόσμου», η Αντονέλι απομονώθηκε ύστερα από μία σειρά εμπορικών αποτυχιών μέχρι τον πρόσφατο θάνατό της.
Ορνέλα Μούτι
Η µόνη µε διεθνή καριέρα. Εµφανίστηκε σε ερωτικές κωµωδίες και σε φιλµ όπως το «Ιστορίες καθηµερινής τρέλας» του Μάρκο Φερέρι. Την είδαµε στο «Από τη Ρώµη µε αγάπη» του Γούντι Αλεν.
Σχόλια
