Ο βελονισμός στην αποκατάσταση

Ο βελονισμός είναι μια δημοφιλής, συμπληρωματική, ηπίως παρεμβατική, μη φαρμακευτική θεραπευτική τεχνική. Χρησιμοποιείται στη Δύση για τη θεραπεία του οξέος και του χρόνιου πόνου, στην αποκατάσταση αθλητικών κακώσεων και στην αποκατάσταση ασθενών με νευρομυϊκές παθήσεις.

Υπάρχουν επαρκή στοιχεία για την ευεργετική επίδραση που έχει και σε ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα γόνατος, χρόνιο οσφυϊκό και αυχενικό πόνο, ημικρανίες και χρόνιες κεφαλαλγίες τύπου τάσης, μετεγχειρητική ναυτία και έμετο, έμετο της εγκυμοσύνης, μερικές περιπτώσεις υπογονιμότητας και μείωση των παρενεργειών έπειτα από χημειοθεραπεία και ακτινοθεραπεία.

Ο βιοϊατρικός (ή ιατρικός) βελονισμός είναι η «δυτική» εκδοχή και η ιστορική εξέλιξη του παραδοσιακού κινεζικού βελονισμού. Ενώ το θεραπευτικό σκέλος είναι παρόμοιο (σημεία βελονισμού, ένθεση βελονών, ιστορικό, παρατήρηση κ.λπ.), το διαγνωστικό σκέλος, που περιλαμβάνει την κλινική εξέταση και τη γενικότερη προσέγγιση του αρρώστου, είναι καταφανώς διαφοροποιημένο.

Ο ιατρικός βελονισμός βασίζεται στη δυτική κλινική εξέταση, τη σύγχρονη διαγνωστική προσέγγιση του αρρώστου, την παγκοσμίως αποδεκτή ονοματοδοσία των νοσημάτων, ενώ οι μηχανισμοί δράσης εστιάζουν στη φυσιολογία, τη νευροφυσιολογία και παρακολουθούν τους κανόνες της βιοϊατρικής επιστήμης.

Η εφαρμογή του στο πλαίσιο της αποκατάστασης βασίζεται στην τεκμηριωμένη αποτελεσματικότητά του εναντίον του πόνου και της φλεγμονής. Επιπλέον, βελτιώνει τον μυϊκό συντονισμό και ενισχύει τη λειτουργικότητα του περιφερικού και του κεντρικού νευρικού συστήματος (του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού).

Ο βελονισμός εφαρμόζεται συμπληρωματικά των συμβατικών προγραμμάτων αποκατάστασης (όπως φυσικοθεραπεία, εργοθεραπεία, λογοθεραπεία, θεραπευτικές ασκήσεις σε αίθουσα και πισίνα κ.λπ.) και όχι ως εναλλακτική θεραπεία.

Ενδείκνυται για ασθενείς με νευρομυϊκές ή σπλαγχνικές δυσλειτουργίες έπειτα από αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, κρανιοεγκεφαλική κάκωση, κάκωση νωτιαίου μυελού ή περιφερική νευρική κάκωση ή νευροπάθεια.

Η θεραπευτική πρόκληση στον ιατρικό βελονισμό είναι η επιλογή των κατάλληλων σημείων εισόδου των βελονών και η σωστή τεχνική διέγερσής τους, ώστε να επιτευχθεί το ζητούμενο αποτέλεσμα για κάθε ασθενή (και όχι για κάθε ασθένεια).

Ο Μιλτιάδης Καράβης είναι ιατρός Φυσικής Ιατρικής και Αποκατάστασης, πρόεδρος της Ελληνικής Ιατρικής Εταιρείας Βελονισμού και διευθυντής του Τμήματος Βελονισμού του Κέντρου Αποθεραπείας και Αποκατάστασης «Φιλοκτήτης»