Οδηγός επιβίωσης για την ευρωζώνη

Μπορεί το θέμα της Ελλάδας να παραμένει ανοιχτό, όμως η Ευρωπαϊκή Ενωση αποκάλυψε χθες προτάσεις για την εμβάθυνση της πολιτικής και οικονομικής ενοποίησης της ευρωζώνης. Η 24σέλιδη «έκθεση των πέντε προέδρων» προβλέπει τη δημιουργία θέσης υπουργού Οικονομικών της ευρωζώνης καθώς και πιο αυστηρούς ελέγχους στους προϋπολογισμούς των 19 χωρών που χρησιμοποιούν το ευρώ.

Η έκθεση με τίτλο «Ολοκληρώνοντας την Οικονομική και Νομισματική Ενωση της Ευρώπης» που έχει συνταχθεί από τους προέδρους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς, του Eurogroup Γερούν Ντεϊσελμπλούμ και της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι παρουσιάσθηκε χθες το βράδυ στους ηγέτες της ΕΕ. «Χρειαζόμαστε ένα μεγάλο άλμα προς την ευρωπαϊκή ενοποίηση» δήλωσε ο Ντράγκι. «Πρέπει να αντιμετωπίσουμε τις αδυναμίες των οικονομιών μας. Να διασφαλίσουμε το αμετάκλητο της Νομισματικής Ενωσης και ότι η απόκλιση θα γίνει και πάλι σύγκλιση. Η έκθεση περιγράφει πώς μπορούμε να προχωρήσουμε από το σημερινό σύστημα συντονισμού με βάση κανόνες στην κοινή λήψη αποφάσεων εντός των κοινών θεσμών». Ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ ανέφερε πως προτείνεται μεγαλύτερη βοήθεια για κράτη που αντιμετωπίζουν δύσκολες καταστάσεις μαζί με πιο αυστηρά μέτρα για τις χώρες που δεν πιάνουν τους δημοσιονομικούς στόχους.

«Γρήγορες διορθώσεις». Στην έκθεση προτείνονται μέτρα για «γρήγορες διορθώσεις» που θα εφαρμοσθούν τα επόμενα δύο χρόνια και περιγράφονται τρόποι για την ενίσχυση των θεμελίων της ευρωζώνης σε δύο φάσεις. Για τους επόμενους μήνες προτείνεται επίσπευση της ολοκλήρωσης της τραπεζικής ένωσης. Οι πέντε πρόεδροι προσβλέπουν σε συμφωνία για ένα κοινό, μόνιμο δίχτυ ασφαλείας του ενιαίου ταμείου εξυγίανσης των τραπεζών καθώς και σε βήματα προς την κατεύθυνση της δημιουργίας ενός ευρωπαϊκού πλαισίου ασφάλισης καταθέσεων.

Παρά τις κρίσεις των τελευταίων ετών, καθώς κυβερνήσεις που δεν μπορούν να υποτιμήσουν τα εθνικά τους νομίσματα αγωνίζονται να διασώσουν τις οικονομίες τους εν μέσω της διεθνούς ύφεσης, η έκθεση ξεκινά με τη φράση: «Το ευρώ είναι ένα επιτυχημένο και σταθερό νόμισμα. Ομως η υψηλή ανεργία δείχνει πως χρειάζονται αλλαγές για να εξασφαλισθεί ότι το νόμισμα αυτό θα έχει μια διαρκή, δίκαιη και δημοκρατικά νόμιμη βάση. Η ανάγκη για τη σύγκλιση οικονομιών και προϋπολογισμών», αναφέρεται, «θα ενέχει αναπόφευκτα και περαιτέρω εκχώρηση εθνικής κυριαρχίας σε βασικά ζητήματα».

Στο τέλος της διαδικασίας σύγκλισης, οι πρόεδροι προτείνουν να καθιερωθεί μια λειτουργία δημοσιονομικής σταθεροποίησης για την ευρωζώνη, ώστε να υπάρχει πιο αποτελεσματική αμοιβαία ασφάλιση έναντι των όποιων «σοκ», ενώ θα αποφεύγονται οι μόνιμες μεταβιβάσεις (πόρων) μεταξύ των χωρών-μελών. Υποστηρίζουν επίσης τη δημιουργία ενός υπουργείου Οικονομικών της ευρωζώνης, προκειμένου να λαμβάνονται από κοινού αποφάσεις σχετικά με συγκεκριμένα στοιχεία των κρατικών προϋπολογισμών. Εκπρόσωπος της Κομισιόν  τόνισε ότι δεν υπάρχει πρόθεση να λαμβάνονται κεντρικά οι αποφάσεις για τη φορολογία και τις δαπάνες κάθε χώρας. Διευκρίνισε ότι την άνοιξη του 2017 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα υποβάλλει συγκεκριμένες προτάσεις για το πώς θα γίνει μεγαλύτερη συγκέντρωση εθνικών αρμοδιοτήτων.

Προσεχώς αντιδράσεις; Υπάρχουν πολλά στην έκθεση τα οποία πιστεύεται ότι θα προκαλέσουν αντιδράσεις. Για παράδειγμα, η έκκληση για πιο μεγαλύτερη δημοσιονομική πειθαρχία θα ευχαριστήσει τη Γερμανία, είναι σίγουρο όμως ότι θα δυσαρεστήσει τη Γαλλία που έχει ζητήσει πιο χαλαρούς κανόνες. Επίσης υπάρχει αναφορά στη διόρθωση που πρέπει να κάνουν οι χώρες οι οποίες εμφανίζουν διαρκώς εμπορικό πλεόνασμα. Αυτό απευθύνεται κυρίως στη Γερμανία, καθώς πολλές γειτονικές της χώρες ενοχλούνται.

Οι αναλυτές θεωρούν πως οι προτάσεις δεν θα αρέσουν ιδιαίτερα στις πιο φτωχές ευρωπαϊκές χώρες της περιφέρειας καθώς δεν προβλέπεται η έκδοση ευρωομολόγων για τις οικονομίες που βρίσκονται σε δύσκολη θέση.