Τείχη συμβολικά, τείχη πραγματικά

Επειτα από μια εκλογική μάχη που ασχολήθηκε με την οικονομική αβεβαιότητα και τη μετανάστευση, οι δανοί ψηφοφόροι εκδίωξαν την Πέμπτη την κεντροαριστερή κυβέρνηση της Χέλε Τόρνινγκ-Σμιτ (η οποία υπέβαλε χθες την παραίτησή της), σημειώνοντας μια ξεκάθαρη στροφή προς τα δεξιά και ενισχύοντας πέραν κάθε πρόβλεψης ένα ακροδεξιό, αντιμεταναστευτικό, ευρωσκεπτικιστικό κόμμα. Τώρα η Δανία γίνεται η τρίτη σκανδιναβική χώρα μετά τη Φινλανδία και τη Νορβηγία που θα αποκτήσει ένα δεξιό λαϊκιστικό ξενοφοβικό κόμμα με κυβερνητική επιρροή, την ώρα που η Ουγγαρία πολλαπλασιάζει τις αντιευρωπαϊκές της κορόνες και κατασκευάζει φράχτη στα σύνορά της με τη Σερβία για να απωθήσει τους μετανάστες.

Στη Δανία οι δημοσκοπήσεις προέβλεπαν μια σκληρή μάχη μεταξύ των Σοσιαλδημοκρατών της κυβέρνησης και των Φιλελευθέρων της αντιπολίτευσης, όμως το λαϊκιστικό δεξιό Κόμμα του Δανέζικου Λαού κατέλαβε τελικά τη δεύτερη θέση, συγκεντρώνοντας ποσοστό 21% – σε σύγκριση με το 12% που είχε λάβει στις εκλογές πριν από τέσσερα χρόνια – κάνοντας τη μεγάλη έκπληξη. Οι Σοσιαλδημοκράτες (έλαβαν ποσοστό 26,3%) με τους συμμάχους τους, δηλαδή η λεγόμενη κοκκινοπράσινη συμμαχία, συγκέντρωσαν 85 έδρες, ενώ η μπλε συμμαχία των συντηρητικών κομμάτων 90 έδρες και γι’ αυτό το πιθανότερο είναι την εντολή δημιουργίας κυβέρνησης να αναλάβει ο ηγέτης των Φιλελευθέρων και πρώην πρωθυπουργός Λαρς Λόκε Ράσμουσεν.

Ακόμα δεν είναι ξεκάθαρο εάν το Κόμμα του Δανέζικου Λαού θα συμμετάσχει στην κυβέρνηση ή απλά θα τη στηρίξει. Παρότι το λαϊκιστικό κόμμα κέρδισε μεγαλύτερο ποσοστό από το Φιλελεύθερο, κανένα από τα υπόλοιπα μικρά συντηρητικά κόμματα δεν είναι διατεθειμένο να στηρίξει μια κυβέρνηση επικεφαλής της οποίας θα είναι ο ηγέτης του Κρίστιαν Τούλεσεν Νταλ. «Δεν φοβόμαστε να μπούμε στην κυβέρνηση, αν είναι να εξασφαλίσουμε έτσι τη μεγαλύτερη δυνατή πολιτική επιρροή» δήλωσε ο 45χρονος Τούλεσεν Νταλ, επισημαίνοντας ωστόσο ότι καμία απόφαση δεν έχει ληφθεί.

Εκτός από τις αδιάλλακτες θέσεις του όσον αφορά τη μετανάστευση, το ακροδεξιό κόμμα διαφωνεί με τα άλλα κόμματα της Δεξιάς και ως προς τα ευρωπαϊκά ζητήματα, ενώ είναι το μόνο κόμμα από τον συντηρητικό χώρο που ζητά την αύξηση των δημόσιων δαπανών στο θέμα της κοινωνικής προστασίας. Ενδιαφέρον έχει το ότι υποστηρίζει πως πρέπει να γίνουν πολύ πιο αυστηροί οι έλεγχοι στα σύνορα με τις άλλες χώρες της ΕΕ για να εμποδιστεί η είσοδος μεταναστών, κάτι που παραβιάζει την αρχή της ελεύθερης μετακίνησης και έχει ήδη σημάνει συναγερμός στις Βρυξέλλες.

Το κόμμα αυτό δημιουργήθηκε το 1995 για να προστατεύσει τη «δανέζικη πολιτιστική κληρονομιά» και άρχισε να αποκτά επιρροή το 2001 μέσω της δημοφιλούς προέδρου του Πία Κιέρσγκαρντ. Μέχρι το 2011 εξαργύρωσε την υποστήριξή τους στις διαδοχικές κυβερνήσεις μειοψηφίας της Δεξιάς με την υιοθέτηση πιο αυστηρών μέτρων στο θέμα της μετανάστευσης. Ο Τούλεσεν Νταλ ανέλαβε το τιμόνι του κόμματος το 2012, υιοθέτησε μια λιγότερο αιχμηρή ρητορική και ασχολήθηκε κυρίως με το κράτος πρόνοιας και την υποστήριξη προς τους λιγότερο προνομιούχους Δανούς, διευρύνοντας την εκλογική του βάση που είναι κυρίως πολίτες της μικρομεσαίας τάξης άνω των 60 ετών.

Ομως ήταν η έντονη ρητορική εναντίον των μεταναστών εκείνη που οδήγησε και τα άλλα κόμματα να στραφούν προς τα δεξιά και να υποσχεθούν πιο αυστηρούς κανονισμούς εισόδου. Ετσι ουσιαστικά το Κόμμα του Δανέζικου Λαού έφτιαξε την προεκλογική ατζέντα που είχε ως κεντρικό θέμα τη μετανάστευση. «Θα πρέπει να δούμε τις μετακινήσεις των ψηφοφόρων για να καταλάβουμε τι συνέβη, φαίνεται όμως ότι οι πάντες προσπάθησαν να αντιγράψουν το Κόμμα του Δανέζικου Λαού όσον αφορά τη μετανάστευση, και αυτό το ενίσχυσε τελικά» παρατηρεί ο πολιτικός σχολιαστής Κάσπερ Χάνσεν.

Πάντως, και σε αυτές τις εκλογές, όπως σε όλες τις εκλογικές αναμετρήσεις που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη, οι δημοσκόποι έπεσαν έξω. Πριν από τις εκλογές υπολόγιζαν ότι το αποτέλεσμα θα είναι τόσο κοντά ώστε θα κριθεί από τις λιγοστές ψήφους των δύο πρώην αποικιών – της Γροιλανδίας και των Νησιών Φερόες. Οχι μόνο δεν συνέβη αυτό, αλλά καμία δημοσκόπηση δεν μπόρεσε να εντοπίσει τη μεγάλη ενίσχυση του Κόμματος του Δανέζικου Λαού.

Κερδισμένος και ο Κάμερον!
Ενας από τους κερδισμένους των εκλογών στη Δανία είναι ο βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον. Πριν από μια εβδομάδα ο συνασπισμός των συντηρητικών κομμάτων που κέρδισε τις εκλογές την Πέμπτη είχε ανακοινώσει πως εάν σχηματίσει κυβέρνηση θα υποστηρίξει το αίτημα του Κάμερον για τη διαπραγμάτευση νέας συνθήκης με την Ευρωπαϊκή Ενωση. Στις συνόδους κορυφής προστίθεται πλέον άλλη μια ευρωσκεπτικιστική φωνή.