Τα καλοκαίρια της τέχνης

Εδώ και δέκα καλοκαίρια, ο Πόρος έχει αναπτύξει μια ιδιότυπη κοσμική κίνηση. Με βασικά υλικά την τέχνη και άρωμα παλιάς αστικής τάξης που κατορθώνει στην εποχή της κοσμοπολίτικης βαρβαρότητας να διασώσει τον χαλαρό και ανέντακτο ελιτισμό της. Υπεύθυνη γι’ αυτό η «οικοδέσποινα του Πόρου», η Τατιάνα Σπινάρη – Πολλάλη η οποία, με αφορμή τις εκθέσεις στην γκαλερί Citronne, έχει καθιερώσει ένα εικαστικό ραντεβού που μοιάζει περισσότερο με κάλεσμα από μια φιλόξενη οικογένεια.

Με σπουδές και διδακτορικό Ιστορίας της Τέχνης και Μουσειολογίας στο Boston University, εργάστηκε και διοργάνωσε εκθέσεις στην γκαλερί του ίδιου πανεπιστημίου και δίδαξε στο Boston College Ιστορία της Ευρωπαϊκής και Αμερικανικής Τέχνης του 19ου και του 20ού αιώνα, όπως επίσης και Ιστορία της Φωτογραφίας. Στον Πόρο βρέθηκε τυχαία τα Χριστούγεννα του 1988. Στην πρώτη εκείνη επίσκεψή της φάνηκε ότι ο τόπος απέπνεε μια μελαγχολία, όπως συμβαίνει συνήθως στα ελληνικά νησιά τον χειμώνα. Πρόκειται εξάλλου για ένα ιδιότυπο νησί όπως λέει η ίδια. «Η θάλασσα, ακύμαντη σαν λίμνη, δεν χωρίζει. Συνδέει με τον αντικρινό Γαλατά. Εδώ, παρά τις κοντινές αποστάσεις, δεν φθάνουν οι θορυβώδεις θερινοί ρυθμοί από τα γύρω νησιά, η ζωή κινείται καθησυχαστικά, σχεδόν αθόρυβα».

Ωστόσο, η σχέση της με τον τόπο παγιώθηκε πριν από δέκα χρόνια, όταν αγόρασε ένα σπίτι στο λιμάνι. «Παρότι δεν πρόκειται για πατρογονικό κτίσμα, αυτό το οίκημα του 19ου αιώνα από την πρώτη στιγμή απέκτησε το ύφος μιας προσωπικής κατοικίας» λέει. «Αναπαλαιώθηκε και ανασκευάστηκε, ενσωμάτωσε τα χαρακτηριστικά μας, στέγασε τις εμπειρίες μας, απεικόνισε τις επιλογές και τον τρόπο της ζωής μας».

Η ΙΔΕΑ. Το αντικείμενο της δουλειάς της αλλά και η ατμόσφαιρα του νησιού (τα τοπία του μοιάζουν με ακουαρέλες) της έδωσαν την ιδέα να διαμορφώσει το ισόγειο του σπιτιού σε γκαλερί. Για το όνομα, η έμπνευση προέκυψε από τη μεγάλη λεμονιά που υπήρχε στην αυλή και το περίφημο και ολίγον αλαφροΐσκιωτο, τουλάχιστον σύμφωνα με τον συγγραφέα του ομώνυμου μυθιστορήματος Κοσμά Πολίτη, Λεμονοδάσος. Ετσι το καλοκαίρι του 2006 δημιουργήθηκε η γκαλερί Citronne, ένας χώρος όπου διασταυρώνονται σύγχρονα ρεύματα της τέχνης και εκτίθενται έργα καλλιτεχνών από την Ελλάδα και τη Διασπορά. Ενδεικτικά, κάποιοι από τους καλλιτέχνες που έχουν εκθέσει μέσα σε αυτά τα χρόνια: Τέτσης, Σόρογκας, Βαρώτσος, Αντωνάκος, Κατζουράκης, Κοκκινίδης, Μπότσογλου, Ψυχοπαίδης, Ξενάκης.

«Η γκαλερί», λέει η κυρία Σπινάρη, «όπως και το σπίτι, όπως και το ίδιο το νησί, είναι ένας “πόρος”, ένα άνοιγμα, ένα “πέρασμα” ανάμεσα στην κλειστή εντοπιότητα και στους ανοιχτούς ορίζοντες της θάλασσας. Η Citronne αξιοποιεί την εντοπιότητα και ανοίγεται, ταυτοχρόνως, στο εξωτερικό: μια αντανάκλαση της φετινής, ομαδικής έκθεσης με έργα των καλλιτεχνών που έχουμε φιλοξενήσει μέσα σε αυτά τα χρόνια θα παρουσιαστεί στις 30 Ιουνίου στο Παρίσι, στην έδρα του ΟΟΣΑ, ως συμβολή στην ευρύτερη προβληματική του Διεθνούς Οργανισμού».

Οι Ποριώτες θεωρούν πλέον την Τατιάνα συντοπίτισσά τους, εύλογα αναρωτιέται όμως κάποιος πώς η ντόπια κοινωνία, που οι εικαστικές της προσλαμβάνουσες εξαντλούνταν στα τουριστικά ενθύμια, αγκάλιασε την προσπάθειά της και το έργο των φιλοξενούμενών της καλλιτεχνών. Πώς αποκτάται δηλαδή, όσον αφορά τη ζωγραφική, ένα είδος παιδείας ώστε να εξελιχθεί κάποιος σε επαρκή θεατή της; «Εξ ορισμού η ζωγραφική είναι παιδεία» λέει. «Το έργο τέχνης, από τη στιγμή που εκτίθεται, βρίσκεται ανάμεσα στον δημιουργό του και στον θεατή, οργανώνει ένα είδος συνομιλίας. Σε όλους όσοι ασχολούμαστε και προσπαθούμε στους τομείς αυτούς ανάγεται ο ρόλος να καταστήσουμε τη σχέση αυτή μια ουσιαστική επικοινωνία η οποία οδηγεί στη γνώση και στην κατανόηση».

Ετσι, η Citronne εντάχθηκε στο τοπίο του ποριώτικου καλοκαιριού που πάντα ασκεί στην Τατιάνα τη γοητεία της πρώτης επαφής: «Μου αρέσει να κολυμπώ στο Μοναστήρι και στα γύρω λιμανάκια, να αγοράζω ψάρια από τη Δημοτική Αγορά, αμυγδαλωτά από τον Δάγλη, παγωτά από τον Βεσσαλά. Με ζωογονεί η αδιάκοπη σύνθεση ανάμεσα στον νησιωτικό βίο και στο άνοιγμα στον κόσμο».

Info
Επετειακή έκθεση στην γκαλερί Citronne (Παραλία, Πόρος, τηλ. 22980-22.401). Εγκαίνια σήμερα στις 20.30. Εως 7 Σεπτεμβρίου. Ωρες λειτουργίας: καθημερινά 11.00 – 13.00 και 19.00 – 23.00.

Μια «αντανάκλαση» της φετινής ομαδικής έκθεσης της Citronne θα παρουσιαστεί στις 30 Ιουνίου στο Παρίσι, στην έδρα του ΟΟΣΑ