Το Μεταναστευτικό κρίνει τις εκλογές στη Δανία

Είναι το χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς ένα λαϊκιστικό κόμμα μπορεί να αλλάξει το πολιτικό τοπίο σε μια χώρα. Στη Δανία όπου σήμερα διεξάγονται βουλευτικές εκλογές, γίνεται μια πλειοδοσία μεταξύ των πολιτικών αρχηγών για το ποιος θα εμφανιστεί πιο σκληρός απέναντι στη μετανάστευση.

Πολλοί περίμεναν ότι στην αιχμή του θέματος αυτού θα βρισκόταν το Κόμμα του Δανέζικου Λαού, μια ξενοφοβική πολιτική κίνηση η οποία υιοθετεί ευρωσκεπτικιστικές απόψεις. Ομως είναι τα δύο μεγάλα παραδοσιακά κόμματα που διεκδικούν την εξουσία, δηλαδή οι κεντροαριστεροί Σοσιαλδημοκράτες και οι κεντροδεξιοί Φιλελεύθεροι, που διαγκωνίζονται για την πιο σκληρή αντιμεταναστευτική θέση.

«Αν έρθετε στη Δανία θα πρέπει να δουλέψετε» γράφει μια από τις κύριες αφίσες των Σοσιαλδημοκρατών της πρωθυπουργού Χέλε Τόρνινγκ-Σμιτ, την ώρα που οι Φιλελεύθεροι του πρώην πρωθυπουργού Λαρς Λόκε Ράσμουσεν υπόσχονται «άμεση ανάσχεση του μεγάλου κύματος» προσφύγων που ζητούν άσυλο. «Είναι εντυπωσιακό» σχολιάζει πολιτικός αναλυτής. «Κάποτε το Κόμμα του Δανέζικου Λαού έμοιαζε ακραίο, αλλά τώρα πια τα περισσότερα λοιπά κόμματα τείνουν να του μοιάσουν».

Το Κόμμα του Δανέζικου Λαού που ιδρύθηκε το 1995 ήταν εκείνο που μέχρι τώρα προωθούσε την ατζέντα εναντίον των μεταναστών, χρησιμοποιώντας ως επιχείρημα το γεγονός ότι από το 2009 έχει τετραπλασιαστεί ο αριθμός όσων ζητούν άσυλο στη χώρα καθώς και το κήρυγμα για την υποστήριξη της τζιχαντικής οργάνωσης ISIS από ένα τέμενος στη Βόρεια Δανία. Επηρέασε σημαντικά την προηγούμενη κεντροδεξιά κυβέρνηση από το 2001 έως το 2011 για την υιοθέτηση αποφάσεων για πιο αυστηρούς μεταναστευτικούς ελέγχους, τις οποίες έκτοτε ανέτρεψαν οι Σοσιαλδημοκράτες.

Με τις δημοσκοπήσεις να δίνουν στο Κόμμα του Δανέζικου Λαού περίπου 18% των ψήφων, η αποδοχή του από τους ψηφοφόρους αναμένεται να επιβεβαιωθεί σήμερα καθώς καθιερώνεται πλέον ως ένα από τα τρία μεγάλα κόμματα της χώρας. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν επίσης ότι τα δύο μεγάλα κόμματα είναι με διαφορά στήθους. Αν τελικά κερδίσει η Κεντροδεξιά το Κόμμα του Δανέζικου Λαού αναμένεται να παίξει κρίσιμο ρόλο στη διαμόρφωση της πολιτικής και ίσως γίνει άλλο ένα λαϊκιστικό κόμμα που θα μπει στην κυβέρνηση – έπειτα από τις ανάλογες κινήσεις στη Φινλανδία και στη Νορβηγία. Στο πρόγραμμά του υπάρχουν θέσεις τις οποίες συμμερίζονται και οι Φιλελεύθεροι, όπως η επιστροφή σε πιο αυστηρούς κανόνες για τους πρόσφυγες και η μείωση των κοινωνικών επιδομάτων ώστε να αποθαρρυνθούν όσοι θέλουν να ζητήσουν άσυλο.

Η πρωθυπουργός Τόρνινγκ-Σμιτ που εφήρμοσε μία σειρά μέτρων λιτότητας, αλλά έφερε τη δανέζικη οικονομία και πάλι σε ρυθμούς ανάπτυξης βλέπει τον τελευταίο καιρό, με τη στροφή προς τα δεξιά που κάνει, τη δημοτικότητά της να εκτοξεύεται. Το συμπέρασμα που έβγαλαν οι ηγέτες των Σοσιαλδημοκρατών ήταν ότι για να προσελκύσουν τους ψηφοφόρους του Κέντρου και να επαναφέρουν στους κόλπους τους όσους μετακινήθηκαν τα τελευταία χρόνια προς την Ακρα Δεξιά, έπρεπε να επιδείξουν αυστηρότητα απέναντι στους ξένους. Αντιδρώντας στη δημοσκοπική άνοδο των Σοσιαλδημοκρατών, η δεξιά αντιπολίτευση έκανε λόγο για «μπλόφα» και ανέβασε ακόμα περισσότερο τους τόνους εναντίον των ξένων.

Τα όποια μέτρα δεν θα αποτελέσουν αποτρεπτικό παράγοντα για τους ανθρώπους που προσπαθούν να γλιτώσουν από έναν πόλεμο ή μια δικτατορία επισημαίνει ο Αντρέας Καμ, γενικός γραμματέας του δανέζικου Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες. «Οσοι πολιτικοί λένε στους ψηφοφόρους ότι η αυστηροποίηση των κανόνων του ασύλου θα λύσει τα προβλήματα που προκαλεί η τεράστια εισροή μεταναστών, λένε ψέματα. Το βέβαιο είναι όμως ότι στη Δανία το Μεταναστευτικό μπορεί να σε κάνει να κερδίσεις ή να χάσεις μια εκλογική αναμέτρηση».

Σκηνικό δημοψηφισμάτων για τα ευρωπαϊκά ζητήματα
Οι Δανοί ίσως αρχίσουν να ψηφίζουν πολύ πιο συχνά για τα ζητήματα της Ευρωπαϊκής Ενωσης από ό,τι μέχρι σήμερα, καθώς δημιουργείται το σκηνικό για μια δυνητικά μεγάλη διαδοχή εθνικών δημοψηφισμάτων. 
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι τρία κόμματα που ζητούν τη διεξαγωγή δημοψηφισμάτων για τα θέματα της ΕΕ θα συγκεντρώσουν αρκετές ψήφους ώστε να προωθήσουν το αίτημά τους αυτό στο Κοινοβούλιο. 
Το Κόμμα του Δανέζικου Λαού διεκδικεί ακόμα και τη δεύτερη θέση, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις. Μαζί με τη Φιλελεύθερη Συμμαχία και την Κοκκινοπράσινη Συμμαχία προβλέπεται ότι θα κατέχουν το 1/3 των εδρών της Βουλής που απαιτείται προκειμένου να ενταχθεί στη νομοθεσία της Δανίας η πρόβλεψη για λήψη αποφάσεων σχετικά με την ΕΕ μέσω δημοψηφισμάτων. 
Υπενθυμίζεται ότι μέσω δημοψηφίσματος το 2000 οι Δανοί είχαν αρνηθεί την ένταξη στην ευρωζώνη και ακόμα οι μετρήσεις δείχνουν πως οι πολίτες της χώρες θέλουν να διατηρήσουν ως νόμισμα την κορόνα.

Οι τρεις βασικοί αντίπαλοι
Χέλε Τόρνινγκ-Σμιτ
Η 48χρονη Χέλε – η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της Δανίας – ανέλαβε την εξουσία τον Οκτώβριο του 2011. Παλαιότερα ήταν ευρωβουλευτής και είναι παντρεμένη με τον Στίβεν Κίνοκ, γιο του πρώην ηγέτη του Εργατικού Κόμματος της Βρετανίας. Είχε προκαλέσει στην αρχή της διακυβέρνησής της λόγω των ακριβών ρούχων που φορούσε – εξού και το παρατσούκλι Γκούτσι Χέλε – όμως η δημοτικότητά της έχει αυξηθεί εντυπωσιακά. Παρά το ισχυρό διεθνές προφίλ της, χάρη και στην περίφημη selfie με τον Ομπάμα στην κηδεία του Μαντέλα, πολλοί Δανοί αισθάνονται προδομένοι από τη διακυβέρνησή της. Αντί για δαπάνες στην Παιδεία και στην υποδομή, όπως είχε υποσχεθεί, προχώρησε σε περικοπές επιδομάτων και κονδυλίων. Τώρα η χώρα επιστρέφει στην ανάπτυξη και εκείνη υπόσχεται κοινωνικά μέτρα ύψους 5 δισ. ευρώ.

Λαρς Λόκε Ράσμουσεν
Ο 51χρονος επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης και ηγέτης των συντηρητικών Φιλελευθέρων είναι γνωστός για τον εκρηκτικό χαρακτήρα του. Το 2009 είχε αναλάβει ξαφνικά την πρωθυπουργία της χώρας, όταν ο προκάτοχός του Αντερς Φογκ Ράσμουσεν παραιτήθηκε αναπάντεχα για να αναλάβει γ.γ. του ΝΑΤΟ. Παλαιότερα είχε διατελέσει υπουργός Εσωτερικών, Υγείας και Οικονομικών. Στη διάρκεια της πρωθυπουργίας του κατηγορήθηκε επανειλημμένα για υπέρογκα έξοδα όσον αφορά την γκαρνταρόμπα και τα ταξίδια του. «Γνωρίζω, δυστυχώς, ότι η αξιοπιστία μου έχει αμαυρωθεί. Κανείς δεν λυπάται γι’ αυτό περισσότερο από εμένα» δήλωσε σε πρόσφατη συνέντευξή του. Παρ’ όλα αυτά, διεκδικεί ακόμη με αξιώσεις μια νέα θητεία. 

Κρίστιαν Τούλεσεν Νταλ
Ο 45χρονος πολιτικός ανέλαβε το τιμόνι του δεξιού αντιμεταναστευτικού Κόμματος του Δανέζικου Λαού τον Σεπτέμβριο του 2012. Υιοθετεί λαϊκίστικες πολιτικές και μάλιστα, θέλοντας να διευρύνει την απήχηση του κόμματός του, είναι ο μοναδικός μεταξύ των επικεφαλής δεξιών κομμάτων της Δανίας που ζητεί αύξηση των δημοσίων δαπανών, με αποτέλεσμα να θεωρείται ιδιαίτερα δημοφιλής μεταξύ των ηλικιωμένων. Διακηρύσσει ότι επειδή παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στις άλλες σκανδιναβικές χώρες ξέρει ότι τα αντίστοιχα κόμματα που μπήκαν στις κυβερνήσεις της Δανίας και της Νορβηγίας έχασαν μεγάλο τμήμα της εκλογικής τους βάσης και γι’ αυτό θα το σκεφτεί πολύ πριν μπει – εάν του ζητηθεί – στη νέα κυβέρνηση της Κοπεγχάγης.