Ελλάδα και Τσίπρας στη μέγκενη των Βρυξελλών

Η στιγμή που ο Αλέξης Τσίπρας πρέπει  να αποφασίσει με ποιους θα πάει και ποιους θα αφήσει έφθασε. Εχοντας ήδη ομολογήσει (με τη μεταχρονολόγηση της αποπληρωμής των δόσεων προς το ΔΝΤ) ότι το ταμείον του ελληνικού κράτους είναι μείον, ο Πρωθυπουργός γνωρίζει πως δεν υπάρχουν πλέον παρά δύο μόνο οδοί: του οδυνηρού συμβιβασμού ή της επονείδιστης άτακτης φυγής προς το άγνωστο

Ο Τσίπρας γνωρίζει ότι από πολιτικής απόψεως το έδαφος τρίζει επικίνδυνα κάτω από τα πόδια του και ότι η εξελισσόμενη διαδικασία απαξίωσης των πολιτικών επιλογών της κυβέρνησής του ενδέχεται σταδιακά να προσλάβει προσωπικού χαρακτήρα διαστάσεις στοχοποιώντας τον ίδιον.

Μια διαδικασία που σε πρώτη φάση αφορούσε μόνο τους τεχνοκράτες – διαπραγματευτές που η Αθήνα επέλεξε και οι οποίοι, αφού χαρακτηρίστηκαν από τα ηγετικά κλιμάκια των Βρυξελλών επιεικώς «ακατάλληλοι», ανακλήθηκαν άρον άρον στο κέντρο.

Σε δεύτερη φάση, από τη στιγμή που κατέστη σαφές ότι παρά την αλλαγή των τεχνοκρατών οι διαπραγματεύσεις δεν προόδευαν, στοχοποιήθηκε ο υπουργός Οικονομίας Γιάνης Βαρουφάκης, τον οποίο οι ομόλογοί του στο Eurogoup, ακόμη και αν δεν τον «μισούν» όπως ο ίδιος άφησε να εννοηθεί, σίγουρα εδώ και καιρό τον αντιμετωπίζουν ως μια ιδιότυπη persona non grata. Ο Βαρουφάκης αποσύρθηκε από τις διαπραγματεύσεις, χωρίς ωστόσο αυτό να οδηγήσει σε εντυπωσιακά αποτελέσματα.

Αν οι ευρωπαίοι ηγέτες καταλήξουν, όπως διαφαίνεται, στο συμπέρασμα ότι παρά και τον εξοστρακισμό του υπουργού Οικονομικών δεν είναι πάλι δυνατό να επιτευχθεί πρόοδος στις διαπραγματεύσεις με την Ελλάδα, τότε ο επόμενος στόχος θα είναι εκ του ασφαλούς ο ίδιος ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη χώρα.

«ΝΑ ΣΕΒΕΤΑΙ ΤΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ». Τον κώδωνα κινδύνου έναντι αυτής της υπαρκτής προοπτικής έκρουσε δυνατά χθες από τη Βαυαρία, όπου εκπροσωπεί την Ευρώπη στο G7, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, ο οποίος, αφού είπε ότι ο Αλέξης Τσίπρας ήταν και είναι «φίλος», φρόντισε να υπενθυμίσει ότι «για να παραμείνουμε φίλοι, θα πρέπει κανείς να σέβεται κάποιους ελάχιστους κανόνες».

Εμμέσως πλην σαφώς, ο κατ’ εξοχήν θεματοφύλακας της κοινοτικής νομιμότητας άφησε να εννοηθεί ότι ο Αλ. Τσίπρας τείνει προς την παραβίαση ακόμη και των στοιχειωδών κανόνων ορθής ευρωπαϊκής συμπεριφοράς, έτσι όπως φυσικά ο ίδιος αλλά και η πλειονότητα των ευρωπαίων ηγετών εννοούν.

Το μείζον πολιτικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει στην παρούσα φάση ο Πρωθυπουργός είναι αυτό της επανένταξής του στη λεγόμενη ευρωπαϊκή οικογένεια. Δηλαδή, της αναστροφής της πορείας αποξένωσης στην οποία έχει εισέλθει, χωρίς βεβαίως να το επιθυμεί – αν πάρει κανείς τοις μετρητοίς τα λεγόμενά του.

Η απαραίτητη προϋπόθεση για την ομαλή επανένταξη του Αλέξη Τσίπρα στην «ευρωπαϊκή οικογένεια» δεν είναι φυσικά άλλη από την υιοθέτηση μιας κρίσιμης μάζας διαρθρωτικών οικονομικών μεταρρυθμίσεων που με βάση τις κοινώς αποδεκτές ευρωπαϊκές προδιαγραφές θα μπορούσαν να οδηγήσουν στη δημοσιονομική εξυγίανση και με τη βοήθεια της ευρωζώνης στην επιστροφή της χώρας για δανεισμό από τις αγορές.

Στις Βρυξέλλες αλλά και σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες δεν είναι λίγοι αυτοί που εξακολουθούν να πιστεύουν ότι η επιστροφή στην ομαλότητα είναι εφικτή και επιβεβλημένη στον βαθμό που είναι η καλύτερη λύση τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Ευρώπη. Εκτιμούν, δε, ότι αν οι βασικές αιτιάσεις της ελληνικής πλευράς αφορούν τις προτάσεις των δανειστών για θέματα όπως το ΕΚΑΣ και η φορολόγηση της ηλεκτρικής ενέργειας, τα περιθώρια διαβουλεύσεων είναι υπαρκτά και οι πιθανότητες εξεύρεσης συμβιβαστικών λύσεων μεγάλες.

Αλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι οι Βρυξέλλες φρόντισαν αυτό το Σαββατοκύριακο να στείλουν δυο μηνύματα προς την Αθήνα: το πρώτο ήταν πως, με βάση τα όσα ελέχθησαν την Παρασκευή στη Βουλή, δεν βλέπουν αδιέξοδα και, το δεύτερο, ότι δεν αντιλαμβάνονται την απροθυμία της ελληνικής κυβέρνησης να περατώσει τις διαβουλεύσεις στέλνοντας εγκαίρως τις προτάσεις της.

ΟΙ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΕΣ. Το πνεύμα ανεκτικότητας και διαλλακτικότητας έναντι της Ελλάδας ενισχύεται άλλωστε και από την ιδεολογικού χαρακτήρα κινητικότητα που υπάρχει τους τελευταίους μήνες στη δεύτερη σε κοινοβουλευτική δύναμη ευρωπαϊκή πολιτική οικογένεια, τους Σοσιαλιστές. Η οικονομική κρίση της τελευταία πενταετίας, ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι έφερε και πάλι πρώτη την Κεντροαριστερά στη Γαλλία και την Ιταλία, έχει δημιουργήσει σημαντικό πρόβλημα πολιτικής ταυτότητας κυρίως στα σοσιαλιστικά κόμματα της λατινικής Ευρώπης.

Στα περισσότερα εξ αυτών επικρατούν απόψεις υπέρ του τονισμού των παραδοσιακών αριστερών χαρακτηριστικών τους, απαλλαγμένων όμως από ιδεοληψίες υπέρ του κρατισμού. Σε γενικές γραμμές, και ενόψει των επερχόμενων εκλογικών αναμετρήσεων, τα σοσιαλιστικής και κεντροαριστερής απόχρώσεως κόμματα στη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, στο Βέλγιο κ.α. αναζητούν οδούς διαχωρισμού από τις αντιλήψεις του απόλυτου οικονομικού φιλευθερισμού, οι οποίες λίγο – πολύ χαρακτηρίζουν την ευρωπαϊκή Κεντροδεξιά.

Ενα από τα σημαντικά ζητήματα αναφοράς είναι και ο χαρακτήρας του ευρώ, το οποίο από πολλούς Ευρωπαίους Σοσιαλιστές θεωρείται νόμισμα «κομμένο και ραμμένο» στα μέτρα της Γερμανίας.

Κάτι που άλλωστε αποδείχτηκε, όπως τονίζουν, και από τα οικονομικά αποτελέσματα της τελευταίες πενταετίας. Οι αντιλήψεις που υποστηρίζουν, ότι είτε η κατάσταση αυτή θα αλλάξει (με μεταβολές στις ευρωπαϊκές Συνθήκες) είτε η Γερμανία θα πρέπει να «πληρώσει» ακριβότερα από τις άλλες χώρες «το κοστούμι του ευρώ», βρίσκονται στην ημερήσια διάταξη των συζητήσεων. Κάτι που προοπτικά κάθε άλλο παρά πρέπει να ανησυχεί τα στελέχη της κυβέρνησης Τσίπρα καθώς και τον ίδιο προσωπικά.