Αυξήθηκαν οι επισκέπτες, επέστρεψαν οι πωλήσεις

«Η ελπίδα έρχεται» μπορεί να ήταν ένα σύνθημα που έπεισε προεκλογικά, αλλά τείνει να διαψευστεί τους τελευταίους πέντε μήνες. Αν όμως το ίδιο σύνθημα είχαν χρησιμοποιήσει οι διοργανωτές της Art Athina, της διεθνούς φουάρ που φέτος συμπλήρωσε δύο δεκαετίες παρουσίας και αποτελεί το μεγαλύτερο ετήσιο εικαστικό γεγονός στην Ελλάδα, δεν θα είχαν αποδειχθεί αναξιόπιστοι.

Κι αυτό όχι μόνο επειδή οι ουρές έξω από το γήπεδο του Tάε Κβον Ντο στο Φάληρο έφταναν τόσο το απόγευμα του Σαββάτου όσο και της Κυριακής ώς το πάρκινγκ, γεγονός που οδήγησε τους διοργανωτές (τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Αιθουσών Τέχνης και την εταιρεία Euromare) να εκτιμούν ότι πέρασαν το κατώφλι της Art Athina μέχρι χθες το βράδυ που έκλεισαν οι πόρτες περί τους 39.000 επισκέπτες, σπάζοντας το περσινό ρεκόρ των 35.000 ατόμων.

Αλλά κυρίως επειδή τα κόκκινα στρογγυλά χαρτάκια – ένδειξη ότι ένα έργο έχει πωληθεί – επέστρεψαν έπειτα από αρκετό καιρό. Και για πρώτη φορά δεν άκουγες παρά λιγοστούς από τους 26 συμμετέχοντες έλληνες γκαλερίστες να γκρινιάζουν ότι δεν υπήρξε εμπορική κίνηση. Το χαμόγελο είχε επανέλθει στα πρόσωπα των περισσοτέρων και μαζί διάχυτη η συγκρατημένη αισιοδοξία ότι πιθανόν κάτι να αλλάζει. Ενδεικτικό είναι ότι όταν το μεσημέρι της Πέμπτης – λίγο πριν από τα ειδικά εγκαίνια για τους VIP – τους ρωτούσαμε τι περιμένουν, η απάντηση ήταν λες κι έβγαινε από ένα στόμα: «Δεν ξέρω. Πάμε στο άγνωστο με βάρκα την ελπίδα».

«ΕΥΧΑΡΙΣΤΗ ΕΚΠΛΗΞΗ». Χθες οι αντιδράσεις ήταν εντελώς διαφορετικές. «Πήγαμε πολύ καλύτερα από όσο περιμέναμε» μας λέει η Μαρία Δημητριάδη της γκαλερί Μέδουσα. «Ο χειμώνας ήταν πολύ βαρύς. Η κατάσταση ήταν τραγική. Γι’ αυτό και συμμετείχα με μισή καρδιά. Με περίμενε όμως μια ευχάριστη έκπληξη, καθώς πουλήθηκαν έργα και των πέντε καλλιτεχνών που είχαμε στο περίπτερο».

Από τους παράγοντες που ενίσχυσαν την αυξημένη προσέλευση και την περιορισμένη ανάκαμψη – δεδομένων και των συνθηκών – δεν μπορεί να αποκλείσει κάποιος τον καιρό που δεν ευνόησε τις εξορμήσεις στην παραλία, τα χωριστά εγκαίνια για συλλέκτες που επέτρεψαν στο πιο βέβαιο αγοραστικό κοινό των γκαλερί να δει με ηρεμία τα περίπτερα και να επιλέξει, αλλά και το γεγονός ότι «φέτος μεγάλο μέρος του κοινού φαινόταν ενημερωμένο σε αντίθεση με άλλες χρόνιες», παρατηρούν οι συμμετέχοντες.

«Πωλήσεις έγιναν, τα έξοδα βγήκανε, αλλά η κατάσταση δεν ξεπέρασε τις προσδοκίες μας» μας λέει κι η Μαρίνα Αθανασιάδου από την γκαλερί Zina Athanassiadou. «Πωλήθηκαν και ακριβά και πιο φθηνά έργα, αλλά σε πελάτες μας. Δεν αυξήθηκε το πελατολόγιό μας. Γενικά γίνανε όλα συρρικνωμένα. Ολα από λίγο, όπως συμβαίνει στην οικονομία και την κοινωνία». Και παρατηρεί μια αντίφαση: «Ενώ φέτος απουσίαζε το αμύητο κοινό, εκείνο που δεν γνωρίζει τους καλλιτέχνες, που αρπάζει τους καταλόγους, που αισθάνεται πλέον ότι δεν το αφορά η τέχνη, ήταν εντυπωσιακό ότι έργα πολύ γνωστών καλλιτεχνών δεν είχαν την απήχηση που περιμέναμε».

Ευχαριστημένος ήταν κι ο Τόμας Τάουμπερτ από το Βερολίνο, ο οποίος συμμετείχε για πρώτη φορά στην Art Athina. «Πούλησα ένα μεγάλο έργο σε έναν νέο έλληνα συλλέκτη που ζει στην Αθήνα, τα έξοδά μου καλύφθηκαν και γνώρισα πολύ νέο κόσμο που ενδιαφέρεται για την τέχνη. Σκέφτομαι ότι θα λάβω μέρος και του χρόνου στην Art Athina» μας έλεγε χθες το απόγευμα.

Η ΑΛΛΗ ΑΠΟΨΗ. Βεβαίως, δεν έλειπαν κι εκείνοι που δεν ήταν διόλου ικανοποιημένοι. «Δεν περίμενα τίποτα. Οπως τα έφερα τα έργα, έτσι θα τα πάρω. Και να σας πω την αλήθεια, πιστεύω ότι δεν πούλησε κανείς. Πώς να πουλήσεις όταν το κοινό ήταν ως επί το πλείστον μαμάδες με παιδάκια, τα οποία έπρεπε να προσέχεις για να μην αγγίζουν τα έργα;» υποστηρίζει ιδιοκτήτης γνωστής γκαλερί που επιθυμεί να μη μιλήσει επωνύμως.

Η αύξηση της επισκεψιμότητας και η έστω και μικρή ανάκαμψη των πωλήσεων – να θυμίσουμε ότι σε προηγούμενες διοργανώσεις μεγάλες γκαλερί έφευγαν χωρίς να έχουν πουλήσει ούτε ένα έργο, με αποτέλεσμα να σημειωθούν φέτος αρκετές και σημαντικές απουσίες από τη διοργάνωση – σημαίνουν ότι κάτι αλλάζει στο τοπίο της εικαστικής εμπορικής κίνησης; «Δεν μπορώ να το πω με βεβαιότητα» απαντά η Μαρία Δημητριάδη. «Μακάρι να σημαίνει μια αλλαγή και η αυξημένη προσέλευση να μην είναι απλώς ένα φαινόμενο που σχετίζεται με την κούραση του κόσμου από την πολιτική κατάσταση».