Από το «συνέδριο της ενότητας» στα συνέδρια του διχασμού

Επισήμως, είναι το 77ο συνέδριο του γαλλικού Σοσιαλιστικού Κόμματος – κι ας έχουν μεσολαβήσει μόλις 20 έτη μετά την αναγέννησή του με τα συνέδρια του 1969 στο Αλφορβίλ και το Ισί – λε – Μουλινό, καθώς και εκείνο το «θρυλικό» συνέδριο του 1971 στο Επινέ. Διότι οι γάλλοι Σοσιαλιστές έχουν κρατήσει τη συνήθεια να μετρούν ως πρώτο τους συνέδριο εκείνο που πραγματοποιήθηκε μεταξύ 23 και 25 Απριλίου του 1905 στο Παρίσι. Την ημέρα εκείνη, το γαλλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα του Ζαν Ζορές και το Σοσιαλιστικό Κόμμα του Ζιλ Γκεντ συγχωνεύτηκαν στους κόλπους του Γαλλικού Τμήματος της Εργατικής Διεθνούς (SFIO). Ηταν το «συνέδριο της ενότητας». Εχει περάσει ένας αιώνας και στη διάρκειά του οι Σοσιαλιστές δεν πόθησαν, συζήτησαν και ποδοπάτησαν καμία άλλη λέξη περισσότερο από αυτή, την «ενότητα».

Επινέ 1971

Η εισβολή του Μιτεράν

Το συνέδριο – σημείο αναφοράς κάθε γάλλου Σοσιαλιστή που σέβεται τον εαυτό του. Ή «η πιο ωραία ένοπλη ληστεία της γαλλικής πολιτικής ζωής!» όπως έγραφε τις προάλλες στη συντηρητική «Le Figaro» ο Γκιγιόμ Ταμπάρ. Με «δράστη» τον Φρανσουά Μιτεράν, τον φιναλίστ των προεδρικών εκλογών του 1965, που καταφέρνει να κατακτήσει το κόμμα χάρη σε ένα ευφυές παιχνίδι συμμαχιών ανάμεσα σε διαφορετικά motions – κείμενα θέσεων. Ο μελλοντικός πρόεδρος της Γαλλίας, που μπήκε στο Κόμμα από τα δεξιά, εκλέγεται επικεφαλής στη βάση μιας γραμμής «ρήξης με την καπιταλιστική κοινωνία». Και ξεκινά συζητήσεις με προοπτική την υπογραφή ενός «κοινού προγράμματος» με το Κομμουνιστικό Κόμμα.

Μετς 1979

Η μονομαχία Μιτεράν – Ροκάρ

Η γαλλική Αριστερά έχει χάσει τις κοινοβουλευτικές εκλογές του 1978. Ο Μισέλ Ροκάρ, αφιχθείς στο Σοσιαλιστικό Κόμμα τέσσερα χρόνια νωρίτερα, στηλιτεύει τον «αρχαϊσμό» του Φρανσουά Μιτεράν. Ονειρεύεται ένα εκσυγχρονισμένο Σοσιαλιστικό Κόμμα που θα έχει συμφιλιωθεί με την οικονομία της αγοράς και θα πριμοδοτεί τον κοινωνικό διάλογο έναντι του ταξικού πολέμου. Είναι αυτό που ονομάστηκε «η δεύτερη Αριστερά». Το κείμενο θέσεων του Ροκάρ κάνει την έκπληξη αποσπώντας ένα 21,25% των ψήφων. Η καρέκλα του Φρανσουά Μιτεράν τρίζει. Ο τελευταίος θα πρέπει για μία ακόμα φορά να στηριχτεί στην αριστερή πτέρυγα του κόμματος και στον Ζαν – Πιερ Σεβενμάν προκειμένου να διατηρήσει το πόστο του πρώτου γραμματέα.

Ρεν 1990

Πόλεμος κληρονόμων

Είναι το συνέδριο – εφιάλτης. «Περισσότερο ουρλιάζαμε παρά μιλούσαμε» συνοψίζει ο πρώην υπουργός Ντανιέλ Βαγιάν στο βιβλίο του «PS: 40 χρόνια ιστορίας». Και εντούτοις, οι οιωνοί δεν ήταν κακοί. Ο Μιτεράν είχε επανεκλεγεί πρόεδρος το 1988 και είχε συμφιλιωθεί με τον Ροκάρ, ο οποίος είχε αναλάβει πρωθυπουργός. Ξεσπάει εντούτοις πόλεμος ανάμεσα στους δύο «φυσικούς κληρονόμους» του προέδρου, τον Λοράν Φαμπιούς, που θέλει να εκδιώξει από τη θέση του πρώτου γραμματέα τον Πιερ Μορουά, και τον Λιονέλ Ζοσπέν, που παίρνει θέση υπέρ του Μορουά. Το κόμμα σπαράζεται, κατατίθενται επτά διαφορετικά motions, οι ψήφοι διασκορπίζονται. Ο Μορουά θα επανεκλεγεί επικεφαλής, αλλά τα τραύματα θα μείνουν ανοικτά.

Λε Μαν 2005

Ολάντ εναντίον Φαμπιούς

Η Αριστερά έχει γνωρίσει την ήττα (κοινοβουλευτικές εκλογές του 1993), την ανάκαμψη (προεδρικές του 1995), τη νίκη (κοινοβουλευτικές του 1997) κατόπιν τον εξευτελισμό (τον αποκλεισμό του Ζοσπέν από τον Ζαν – Μαρί Λεπέν στις προεδρικές του 2012). Το σοκ αυτό αλλά και η νίκη του «όχι» στο δημοψήφισμα για το Ευρωσύνταγμα, παρότι η ηγεσία στήριζε το «ναι», επιβάλλουν συνέδριο. Δύο motions φέρνουν σε δύσκολη θέση τον Φρανσουά Ολάντ, πρώτο γραμματέα από το 1997. Ενα του Λοράν Φαμπιούς, σχισματικού υποστηρικτή του «όχι», και ένα της αριστερής πτέρυγας, του Νέου Σοσιαλιστικού Κόμματος του Αρνό Μοντμπούρ. Ο Ολάντ κατορθώνει να βρει κοινό έδαφος με τον Φαμπιούς, δεν μπορεί όμως να εμποδίσει την αποχώρηση του Μοντμπούρ.  

Ρενς 2008

Το σοκ Ρουαγάλ – Ομπρί

Μπορεί να ήταν λιγότερο τραυματικό από εκείνο της Ρεν το 1990, της Ρενς παραμένει εντούτοις το μεγάλο συνέδριο του σοσιαλιστικού διχασμού. Επειτα από 10 χρόνια Ολάντ στην κεφαλή, όλοι θεωρούν πως έχουν ελπίδες να επικρατήσουν. Το Κόμμα χωρίζεται στα τέσσερα, κατόπιν στα δύο: το συνέδριο κλείνει με μια μάχη ανάμεσα στη Σεγκολέν Ρουαγιάλ, τη φιναλίστ των προεδρικών εκλογών του 2007, και την πρώην υπουργό και δήμαρχο της Λίλλης Μαρτίν Ομπρί για τη θέση της πρώτης γραμματέως. Η Ομπρί επικρατεί με διαφορά μόλις 102 ψήφων (50,04%). Διατυπώνονται όμως καταγγελίες για «παρατυπίες» – η Ρουαγιάλ, η νυν υπουργός Οικολογίας και θεωρούμενη ως «αντιπρόεδρος» της Γαλλίας, πιστεύει πως «της έκλεψαν» τη νίκη.