Αναζητούν λύση χωρίς το ΔΝΤ

Σε μια ενδιάμεση συμφωνία με την ευρωζώνη, η οποία θα αφήνει – προσωρινά τουλάχιστον – απέξω το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, κατευθύνονται οι προσπάθειες που γίνονται τις τελευταίες ημέρες, κυρίως από την κυβέρνηση και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Επιδίωξη είναι να αποφύγει η Ελλάδα τον «ξαφνικό θάνατο» λόγω έλλειψης ρευστότητας τον Ιούνιο. Στο πλαίσιο αυτό οι δύο πλευρές δουλεύουν σε μια συμφωνία πάνω σ’ έναν ελάχιστο κοινό παρονομαστή, βάζοντας στην άκρη την αξιολόγηση του προγράμματος και τις δύσκολες αποφάσεις για Ασφαλιστικό και εργασιακά.

Εφόσον επιτευχθεί η συμφωνία αυτή η ευρωζώνη θα εξασφαλίσει μια ενίσχυση της ρευστότητας στην Ελλάδα, είτε μέσω της επιστροφής των κερδών των κεντρικών τραπεζών ύψους 1,9 δισ. ευρώ (το επικρατέστερο σενάριο, σύμφωνα με πηγές στην Αθήνα) είτε μέσω της εκταμίευσης της δόσης της ευρωζώνης (1,8 δισ. ευρώ) ή μέσω της αύξησης του ορίου των εντόκων γραμματίων του Δημοσίου από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Η ενίσχυση της ρευστότητας είναι απαραίτητη για να μπορέσει το Δημόσιο να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του τον Ιούνιο, που περιλαμβάνουν πληρωμές 1,3 δισ. ευρώ στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Από εκεί και πέρα, εφόσον ξεπεραστεί ο σκόπελος της ρευστότητας του Ιουνίου, θα μπορέσει να συζητηθεί η ολοκλήρωση της αξιολόγησης και το επόμενο πρόγραμμα, το οποίο θα περιλαμβάνει και ένα νέο δάνειο.

«Η μεγάλη, μακρά και επίπονη διαπραγμάτευση πλησιάζει σε συμφωνία» είπε χθες μιλώντας στον ΣΕΒ ο υπουργός Οικονομικών Γιάνης Βαρουφάκης. Οσον αφορά το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η Κριστίν Λαγκάρντ έκανε σαφές ότι δεν θα συμμετάσχει σε μια «γρήγορη και βρώμικη» λύση, αντίθετα θέλει μια κανονική αξιολόγηση και επιμένει σε μέτρα στο Ασφαλιστικό και στα εργασιακά.

Η αποκάλυψη του «Βήματος»

Πρόταση της Κομισιόν για ένα πλαίσιο συμφωνίας αποκάλυψε χθες η ιστοσελίδα tovima.gr. Πρόκειται για πολυσέλιδο κείμενο υπό τον τίτλο «Σημείωμα βοήθειας για την Ελλάδα» που – σύμφωνα με το δημοσίευμα – έφθασε το χθες το μεσημέρι σε όλους τους εμπλεκόμενους με τη διαπραγμάτευση φορείς. Με βάση την πρόταση Γιούνκερ η Ελλάδα καλείται να πάρει μέτρα ύψους 5 δισ. ευρώ, ώστε να καλυφθεί το δημοσιονομικό κενό του 2015-2016 και σε αντάλλαγμα θα μπορέσει να εισπράξει εντός του Ιουνίου την εκκρεμούσα δόση του 1,8 δισ. ευρώ, την επιστροφή των κερδών των ομολόγων των κεντρικών τραπεζών 1,9 δισ. ευρώ και – μετά τον Ιούλιο – τα αντίστοιχα κέρδη των ομολόγων του 2015. Από εκεί και πέρα, οι μεγάλες αλλαγές σε Ασφαλιστικό και εργασιακά μετατίθενται για το φθινόπωρο, ενόψει μιας ευρύτερης συνολικής συμφωνίας.

Οσον αφορά το περιεχόμενο των μέτρων – τα οποία πρέπει να ψηφιστούν εντός του Ιουνίου – σύμφωνα με το δημοσίευμα είναι τα εξής:

– Ενιαίος συντελεστής ΦΠΑ 18% και 15% για συναλλαγές με κάρτα και διατήρηση του χαμηλού συντελεστή στο 6,5%. Ολα αυτά θα τεθούν σε ισχύ μετά το καλοκαίρι.

– Αύξηση της έκτακτης εισφοράς σε εισοδήματα πάνω από 30.000 ευρώ στα προ της μείωσης επίπεδα.

– Διατήρηση του ΕΝΦΙΑ.

– Επανεξέταση της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος στις επικουρικές συντάξεις το φθινόπωρο, στο πλαίσιο διαλόγου για τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος.

– Επανεξέταση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας υπό το πρίσμα της έκθεσης του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας για τις καλύτερες πρακτικές στις εργασιακές σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

– Ανεξαρτητοποίηση της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων.

Με τα μέτρα αυτά – και προφανώς κάποια ακόμη – το έγγραφο θέτει ως στόχους για τους προϋπολογισμούς των επόμενων ετών την επίτευξη των εξής πρωτογενών πλεονασμάτων: 0,75% του ΑΕΠ το 2015 (σ.σ.: αντί αρχικού στόχου 3%), 2% του ΑΕΠ το 2016, 3,5% του ΑΕΠ το 2017 και 3,5% του ΑΕΠ το 2018.

Οι επιφυλάξεις και οι ενστάσεις

Στο έγγραφο καταγράφονται εξάλλου οι επιφυλάξεις του ΔΝΤ, το οποίο βρίσκει την πρόταση πολύ διαφορετική από το τρέχον πρόγραμμα και τη δημοσιονομική προσαρμογή οπισθοβαρή. Ετσι, εκτιμάται ότι το ΔΝΤ δεν θα χρηματοδοτήσει την Ελλάδα, αλλά – σύμφωνα πάντα με το δημοσίευμα – και δεν θα διατυπώνει δημόσια τις ενστάσεις του.

Η εκπρόσωπος Τύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ανίκα Μπράιντχαρντ που ρωτήθηκε χθες σχετικά με το δημοσίευμα ανέφερε ότι δεν γνωρίζει την πρόταση και δεν μπορεί να την επιβεβαιώσει.

Ωστόσο ευρωπαϊκές πηγές επιβεβαίωναν ότι «κάτι κινείται» και ότι αναμένονταν εξελίξεις στην τηλεδιάσκεψη του Brussels Group, το οποίο είχε οριστεί να συνεδριάσει αργά χθες το βράδυ.

Το ερώτημα που υπήρχε πάντως και χθες ήταν ποια θα είναι η στάση των χωρών της ευρωζώνης και κυρίως της Γερμανίας, η οποία συντάσσεται συνήθως με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Η πρόταση, έτσι όπως εμφανίσθηκε, είναι κοντά στις ελληνικές θέσεις και δεν ζητεί κάτι που παραβιάζει ευθέως τις κόκκινες γραμμές της κυβέρνησης, αν και οι αλλαγές σε Ασφαλιστικό και εργασιακά δεν εγκαταλείπονται αλλά μετατίθενται χρονικά έως το φθινόπωρο.

Ετσι, είναι προφανές ότι ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ και το επιτελείο του ευελπιστούν ότι θα αποφύγουν μια μεγάλη κρίση στην ευρωζώνη, δίνοντας στην κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα την ευκαιρία να παρουσιάσει ένα πακέτο που μπορεί να περάσει από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ.

Ωστόσο μένει να αποδειχθεί αν η Γερμανία και οι δορυφόροι της θα υποκύψουν και θα αποδεχθούν το πακέτο. Είναι χαρακτηριστικό ότι το Βερολίνο – παρότι ρωτήθηκε από «ΤΑ ΝΕΑ» – απέφυγε κάθε σχόλιο για την αποκάλυψη της ιστοσελίδας tovima.gr.

Το σενάριο για λύση «take it or leave it»

Εναλλακτικά υπάρχει πάντα στους κύκλους των δανειστών το σενάριο μιας λύσης «take it or leave it». Ενός ολοκληρωμένου, δηλαδή, πακέτου μέτρων το οποίο θα παρουσιάσουν στην κυβέρνηση καλώντας την να το δεχθεί ή να το απορρίψει, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Ενα τέτοιο πακέτο ετοιμάζει για λογαριασμό της ευρωζώνης, σύμφωνα με πληροφορίες, ο πρόεδρος του EuroWorking Group Τόμας Βίζερ, ενώ στην τελευταία συνεδρίαση του ΔΝΤ υποστηρίχθηκε η ανάγκη διαμόρφωσης κάτι ανάλογου, αν και η απάντηση των αρμόδιων στελεχών του Ταμείου ήταν ότι τα υπάρχοντα στοιχεία δεν είναι αρκετά.

Στην Αθήνα αρμόδια στελέχη υποστηρίζουν ότι ίσως δεν επαρκεί πλέον – με βάση τις ανάγκες ρευστότητας – ο χρόνος για ένα τέτοιο ολοκληρωμένο πακέτο και γι’ αυτό καταβάλλεται η προσπάθεια της ενδιάμεσης και άμεσης λύσης.