Πώς το Λονδίνο «γέννησε» τον Χίτσκοκ

Ο βρετανός συγγραφέας Πίτερ Ακρόιντ είναι ο πιο αφοσιωμένος χαρτογράφος του Λονδίνου και των μυστικών του. Ενας επαγγελματίας της γραφής που παρουσιάζει την πολιτιστική μεγαλούπολη της Ευρώπης σαν έναν μυθιστορηματικό ήρωα με δικά του χαρακτηριστικά. Ο Ακρόιντ ωστόσο είναι γνωστός για ακόμα μία δεξιοτεχνία του: είναι από τους καλύτερους βιογράφους ορισμένων από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της λογοτεχνίας που έζησαν στο Λονδίνο. Μετά τον Τ.Σ. Ελιοτ, τον Ουίλιαμ Μπλέικ και τον Κάρολο Ντίκενς (για τον τελευταίο, μάλιστα, έγραψε ένα λεπτομερές βιβλίο 1.000 σελίδων) σειρά έχει η βιογραφία του μετρ του κινηματογραφικού σασπένς Αλφρεντ Χιτσκοκ, η οποία αναμένεται να εκδοθεί στα τέλη του μήνα.

Σε πρόσφατη συνέντευξή του στη βρετανική εφημερίδα «Independent», ο συγγραφέας ξετυλίγει το νήμα της ζωής του σκηνοθέτη με αφετηρία το Λέιτονστοουν, τη γειτονιά όπου γεννήθηκε, πέντε μίλια βόρεια του Λονδίνου. «Ηταν μια γειτονιά σκληρή και βρομερή. Με εργοστάσια που έφτιαχναν κόλλες και χρώματα, απελπιστικά φτωχές οικογένειες, κακοποιούς και μεθύστακες» εξηγεί. «Από πολύ νεαρή ηλικία ο Αλφρεντ καρφίτσωνε στον τοίχο του δωματίου του χάρτες και δρομολόγια τρένων σχεδιάζοντας ταξίδια από την άλλη πλευρά του ωκεανού. Το Λονδίνο της παιδικής του ηλικίας – οι δρόμοι, οι παμπ, τα σπίτια – πρωταγωνιστούν απολύτως στα πρώτα του φιλμ».

Η ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ. Οι σκληρές εικόνες επιδρούσαν πάνω του ενεργοποιώντας τη φαντασία του, λένε πολλοί. «Εχει να κάνει με το πάντρεμα ασυμβίβαστων πραγμάτων: της παντομίμας με την τραγωδία, του τρόμου με τη φαρσοκωμωδία» τονίζει ο Ακρόιντ σε μια προσπάθεια να εξηγήσει αυτόν τον ιδιαίτερο μηχανισμό. «Γι’ αυτό και στις ταινίες του δεν ξέρεις αν πρέπει να γελάσεις ή να κλάψεις. Εχει να κάνει όμως και με την ιδέα του χρήματος που επηρεάζει την ευαισθησία όσων ζουν στο Λονδίνο. Η ζωή στην πόλη προϋποθέτει ότι νοιάζεσαι λιγότερο για μεμονωμένα περιστατικά και περισσότερο για τον δημόσιο, συλλογικό χαρακτήρα της κοινωνίας. Ο Χίτσοκ πίστευε πολύ σε αυτόν τον συλλογικό χαρακτήρα».

Η μελοδραματική πλοκή των ταινιών του καθήλωναν το κοινό. Το παράδοξο όμως είναι ότι προκαλούσαν τις ίδιες αντιδράσεις είτε αυτές προβάλλονταν στο Λονδίνο είτε στο Τόκιο ή στο Σίδνεϊ. «Γνώριζε τι ήταν αυτό που μπορούσε να “δουλέψει”. Βουτούσε στις νευρώσεις και στους φόβους του καταφέρνοντας με αυτόν τον τρόπο να επηρεάσει τις νευρώσεις και τους φόβους του κοινού». Στο μυαλό όσων τον γνώριζαν καλά ο Χίτσκοκ έχει αποτυπωθεί ως ένας σκηνοθέτης στη σκιά της ενοχής και της τιμωρίας, «που έκανε ταινίες για ανθρώπους οι οποίοι κατηγορούνται για όσα δεν είχαν διαπράξει και κατέληγαν να στοιχειώνονται από αυτά. Πολύ συχνά ο σκηνοθέτης ανακαλούσε περιστατικά από το παρελθόν του» εξηγεί ο Ακρόιντ στην «Independent». «Οπως, για παράδειγμα, όλες εκείνες τις στιγμές που η μητέρα του τον τρόμαζε ως μωρό, αλλά και εκείνη τη μοναδική φορά που στα επτά του ο πατέρας του τον έκλεισε για δέκα λεπτά, εν είδει τιμωρίας, στο κελί αστυνομικού τμήματος. Νιώθω πως είχε όλο αυτόν τον αρχέγονο φόβο ήδη από τη μήτρα της μάνας του».