[Διπλωματικά επεισόδια] Ασκήσεις διπλωματικής περιδίνησης

Το ευαγγέλιο της νέας κυβέρνησης ήδη από την ημέρα της ορκωμοσίας της είναι ότι η Ελλάδα παραείναι σημαντική γεωπολιτικά για να αφεθεί στην τύχη της. Για να παραμείνει όμως σημαντική – «relevant» όπως λένε οι ξένοι διπλωμάτες -, η χώρα χρειάζεται να την παίρνουν στα σοβαρά οι σύμμαχοι και οι εταίροι της. Μπορεί ο Νίκος Κοτζιάς να είναι συνήθως προσεκτικός στις δημόσιες τοποθετήσεις του, όμως δεν ισχύει το ίδιο με σειρά στελεχών της κυβέρνησης που προκαλούν ανησυχία σε ξένες πρωτεύουσες με τις συχνά αλλοπρόσαλλες δηλώσεις και κινήσεις τους.

Ποτέ ένας κόμπος δεν λύνεται τεντώνοντας τα δύο άκρα. Κι όμως. Κάποιοι παίκτες στην κυβέρνηση ακριβώς αυτό κάνουν. Λίγα 24ωρα μετά τη συνάντηση του Αλέξη Τσίπρα με την Ανγκελα Μέρκελ στη γερμανική καγκελαρία και τον δείπνο του Νίκου Κοτζιά με τον Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάγερ, που στόχο είχε να αποφορτίσει την ατμόσφαιρα στις ελληνογερμανικές σχέσεις, ο Παναγιώτης Λαφαζάνης δήλωνε (στο «Κεφάλαιο») ότι η έξοδος από την κρίση περνά μέσα από τη σύγκρουση με τη «γερμανική Ευρώπη» και ότι το γερμανικό κατεστημένο είναι «ό,τι πιο καταστρεπτικό για την Ελλάδα».

Δεν είναι, βέβαια, το μόνο δείγμα κακοφωνίας της νέας κυβέρνησης όπου όλοι φαίνεται πως έχουν άποψη και για τις ελληνογερμανικές σχέσεις και για την εξωτερική πολιτική. Ούτε πρόκειται για μεμονωμένο παράδειγμα αμφιλεγόμενης παρέμβασης. Το «μυστικό» ταξίδι του Γιώργου Τσίπρα, συμβούλου του υπουργού Εξωτερικών και εξαδέλφου του Πρωθυπουργού, στο Ιράν για τη διερεύνηση δυνατοτήτων χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας δίνει την εντύπωση μιας κυβέρνησης που πατά σε πολλές βάρκες και εξαντλεί καθημερινά διπλωματικό κεφάλαιο σε αμφιβόλου αποτελεσματικότητας κινήσεις. Ακόμη κι αν το τάιμινγκ για άνοιγμα στην Τεχεράνη ήταν ιδανικό δεδομένων των κυρώσεων έναντι του Ιράν, θα ήταν σχεδόν αδύνατον να χρηματοδοτηθεί η ελληνική οικονομία από την Τεχεράνη, τουλάχιστον με διαφανή τρόπο.

Δεν είναι οι μόνες κινήσεις και δηλώσεις που το τελευταίο διάστημα έχουν προκαλέσει σύγχυση, ανησυχία ακόμη και θυμηδία σε σύμμαχες χώρες της Ελλάδας και σε ξένες διπλωματικές αποστολές στην Αθήνα. Τελευταίο κρούσμα οι δηλώσεις του Πάνου Καμμένου από τη Νέα Υόρκη για πιθανή συμφωνία με τις ΗΠΑ στο πεδίο συνεκμετάλλευσης των ενεργειακών αποθεμάτων του Αιγαίου και μάλιστα με ποσοστά 70-30! Δεν αποκλείεται ο υπουργός Εθνικής Αμυνας να υπερέβαλε εαυτόν σε δηλώσεις φιλοατλαντικής νομιμοφροσύνης λόγω της δυσφορίας που έχουν προκαλέσει στις ΗΠΑ οι δηλώσεις του περί μεταναστών.

Ομως, αν πράγματι, όπως δήλωσε, πρότεινε στην πρόσφατη συνάντησή του με τη βοηθό υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Βικτόρια Νούλαντ συνεκμετάλλευση στο Αιγαίο με τη μορφή διακρατικής συμφωνίας, τότε, έλεγαν αρμόδιες πηγές, υπάρχει ζήτημα. Οι ίδιες πηγές σημείωναν ότι κάτι τέτοιο είναι κατ’ αρχάς αδύνατον καθώς αντίκειται στην κοινοτική νομοθεσία ενώ θα προϋπέθετε οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας, το οποίο δεν μπορεί να γίνει χωρίς συνεννόηση με την Τουρκία.

Πίσω από τις γραμμές, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝΕΛ έχει επιφέρει μια σημαντική μετατόπιση στην αντιμετώπιση των θεμάτων εξωτερικής πολιτικής: συνδέει άμεσα τα εξωτερικά με τη διαπραγμάτευση για την οικονομία, κάτι που είχαν αποφύγει όλες οι κυβερνήσεις μέχρι σήμερα. Γι’ αυτό και δεν προκαλεί εντύπωση η αντίδραση του ΠΑΣΟΚ, το οποίο ζήτησε προσωπική παρέμβαση του Πρωθυπουργού καθώς και «να γίνουν το ταχύτερο στοιχειώδεις ενέργειες προάσπισης της σοβαρότητας της εθνικής πολιτικής».