«Τι έμαθα και τι κατάλαβα μέσα στο σχολείο για την Ελλάδα της κρίσης»

Το σχολείο είναι ένας κοινωνικός θεσμός, αλλά παράλληλα αποτελεί και μικρογραφία της κοινωνίας. Ετσι, λοιπόν, στον χώρο του σχολείου απεικονίζονται καταστάσεις που συμβαίνουν στον ευρύτερο ή στενότερο κοινωνικό χώρο. Στο πλαίσιο αυτό, κατάλαβα ότι τα τελευταία δύο – τρία χρόνια δεν είναι όπως τα προηγούμενα.

Αρχικά, αυτό έγινε αντιληπτό από τη στιγμή που άλλαξαν οι συζητήσεις και τα ενδιαφέροντά μας, όχι γιατί κάτι τέτοιο μας άρεσε, αλλά γιατί η καθημερινότητά μας είχε τώρα άλλο περιεχόμενο.

Παρακολουθούσαμε πλέον πρωτόγνωρες καταστάσεις από το Διαδίκτυο ή την τηλεόραση, ή μαθαίναμε για κάποια οικογένεια συγγενή μας ή συμμαθητή μας ότι αντιμετώπιζε προβλήματα οικονομικά, ανεργίας, γενικότερα δυσκολίες στην επιβίωση.

Αρχίσαμε λοιπόν να συζητάμε για πρωτόγνωρα θέματα: για τα συσσίτια που είχαμε ακούσει από τους παππούδες μας σε άλλα δύσκολα χρόνια – ο παππούς είναι 89 χρονών, όσο και ο Μίκης Θεοδωράκης, όπως λέει ο ίδιος – για τις  οικογένειες που δεν μπορούν να πληρώσουν τα δάνεια, το ενοίκιο ή το φροντιστήριο αγγλικών, για τους γονείς μας που, όταν τους ζητάμε κάτι, λένε «θα δούμε» και αποφεύγουν να συνεχίσουν την κουβέντα.

Εμένα, προσωπικά, μου έκανε μεγάλη εντύπωση το Κοινωνικό Φροντιστήριο, στο οποίο διδάσκει η μητέρα μου Χημεία, που φέτος έχει πάρα πολλούς μαθητές συγκριτικά με την προηγούμενη χρονιά, γεγονός που δείχνει ότι οι οικονομικές δυσκολίες αυξάνονται.

Ενα θέμα, επίσης, που κατάλαβα στο σχολείο για την κρίση στη χώρα μας είναι ότι η αλληλεγγύη είναι ιδιαίτερα σημαντική σε τέτοιες δύσκολες περιστάσεις. Οι μαθητικές κοινότητες, στις οποίες συμμετέχω ενεργά, συγκεντρώνουν, συχνά, χρήματα, τρόφιμα ή ρούχα και άλλα είδη, για να βοηθήσουν οικογένειες συμμαθητών που αντιμετωπίζουν οικονομικά πρόβλημα ή οικογένειες που βρίσκονται σε άλλα μέρη της Ελλάδας. Σε ορισμένα μαθήματα, όπως η Λογοτεχνία και η Εκθεση, κάνουμε συζητήσεις για θέματα ανθρωπιστικά. Μιλάμε για τους άστεγους που κοιμούνται στις γωνιές των δρόμων ή σε ανοιχτές οικοδομές, για τους ανθρώπους που ψάχνουν στα σκουπίδια για φαγητό, γι’ αυτούς που τρώνε στα συσσίτια. Είναι πολύ λυπηρό τη στιγμή που ο άνθρωπος αναζητά ζωή σε άλλους πλανήτες, να λιμοκτονούν άνθρωποι στη Γη.

Ομως, εξίσου σημαντικό θέμα συζήτησης στο σχολείο είναι η ανεργία των πτυχιούχων. Σε τρία – τέσσερα χρόνια θα τελειώσουμε το Λύκειο και θα σπουδάσουμε. Θα βρούμε δουλειά στην πατρίδα μας ή θα αναγκαστούμε να ξενιτευτούμε σε άλλη χώρα; Γιατί η Ελλάδα να διώχνει τα παιδιά της, όπως συνέβαινε τις δεκαετίες μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο;

Ωστόσο, και άλλα σχετικά προβλήματα μας απασχολούν. Η έλλειψη προσωπικού στα σχολεία, η θέρμανση που δεν υπάρχει σε ορισμένα σχολεία, το κυλικείο που φαντάζει πολυτέλεια για ορισμένα παιδιά, τα νοσοκομεία που δεν έχουν το απαραίτητο προσωπικό και τα στοιχειώδη μέσα. Ολα αυτά που δείχνουν ότι η Παιδεία και η Υγεία πλήττονται βάναυσα από την κρίση.

Πολλές φορές, πάλι, έρχονται στον νου μας τα λόγια του καθηγητή της Ιστορίας για το ότι παίζονται παιχνίδια στο διπλωματικό περιβάλλον, ότι υπάρχει οικονομικός πόλεμος, ότι οι ισχυρές χώρες εκμεταλλεύονται τις ανίσχυρες και θεωρούμε πως ό,τι λέμε στην Ιστορία παίρνει σάρκα και οστά στη σύγχρονη πραγματικότητα. Ολες αυτές οι συζητήσεις, που γίνονται στα διαλείμματα ή στην πράξη, μας κάνουν να προβληματιζόμαστε περισσότερο. Προσωπικά θεωρώ ότι μπορεί ένας άνθρωπος ή ένας αδύναμος οικονομικά λαός να αναγκάζεται να υποκύψει σε αφόρητες πιέσεις και σε μια τέτοια κρίση, όμως η αγανάκτηση και η οργή του θα φέρουν θετικά αποτελέσματα. Οταν ο λαός είναι έτοιμος να ορθώσει το ανάστημά του και να υποστηρίξει το Δίκαιο, όταν κατανοήσει ότι αξία περισσότερο από όλα έχει η ανθρώπινη ζωή, τότε μπορεί να αντιμετωπίσει κάθε κρίση. Εμείς, οι μαθητές, από την πλευρά μας δεν πρέπει να απογοητευόμαστε, αλλά να είμαστε αισιόδοξοι, γιατί κάθε λαός έχει περιόδους ακμής και παρακμής. Και να είμαστε βέβαιοι ότι τη σημερινή δύσκολη κατάσταση θα διαδεχτεί μια άλλη, καλύτερη και πιο ανθρώπινη.