Ντέιβιντ Πάουντνι: «Ο προσωπικός μου φόβος είναι η βία»

Η πορεία του Ντέιβιντ Πάουντνι είναι σφραγισμένη από το έργο του τσέχου συνθέτη Λέος Γιάνατσεκ. Από το 1975 έως το 1980, όταν και χρημάτισε διευθυντής παραγωγών στην Οπερα της Σκωτίας, σκηνοθέτησε – σε συνεργασία με την Εθνική Οπερα της Ουαλίας – τον Κύκλο Γιάνατσεκ, στον οποίο περιλαμβάνονταν η «Πονηρή αλεπουδίτσα», η «Κάτια Καμπάνοβα», η «Γενούφα», «Από το σπίτι των νεκρών» και η «Υπόθεση Μακρόπουλου», μια όπερα-θρίλερ που αφηγείται την ιστορία του έλληνα γιατρού του βασιλιά των Αψβούργων Ροδόλφου Β’, του Ιερώνυμου Μακρόπουλου.

Για τον βρετανό σκηνοθέτη, η «Πονηρή αλεπουδίτσα» είναι το λαμπρότερο παράδειγμα σύνθετης δραματουργίας στην όπερα του 20ού αιώνα αφού όπως εξηγεί: «Η γλαφυρή περιγραφή του έργου τοποθετεί και σκιαγραφεί τη σχέση του ανθρώπου με τη φύση και τον κύκλο της ζωής, με οξυδέρκεια και χιούμορ». Και το τελευταίο βρίσκεται σε πρώτο πλάνο αφού ο Λέος Γιάνατσεκ δημιούργησε τη βάση της τρίπρακτης όπερας σε μια σειρά κινουμένων σχεδίων (δημοσιεύονταν στην εφημερίδα του Μπρνο «Λαϊκά Νέα» το 1920 και επρόκειτο για σκίτσα του ζωγράφου Στάνισλαφ Λόλεκ).

Η όπερα του Γιάνατσεκ που περιοδεύει 33 χρόνια στον κόσμο με την υπογραφή του Πάουντνι έρχεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα από την Εθνική Λυρική Σκηνή. Η πολύπλοκη ατμόσφαιρα του δάσους και της φύσης, με το ιδιαίτερο χρώμα των σκηνικών της Μαρίας Μπγέρνσον, αναδεικνύει την αισιόδοξη πλευρά της ζωής μέσα στον κύκλο της φύσης και της αναγέννησης. «Νομίζω ότι δεν πρέπει να ξεχνάμε πως το έργο ο Γιάνατσεκ το έγραψε όταν ήταν 70 ετών και ενώ βρισκόταν αντιμέτωπος με την ιδέα του θανάτου, ίσως και της σπασμωδικής ερωτικής ζωής του».

ΑΡΠΑΚΤΙΚΑ ΚΑΙ ΘΥΜΑΤΑ. Σύμφωνα με τον διάσημο σκηνοθέτη, στο γοητευτικό και ανήθικο σύμπαν της «Πονηρής αλεπουδίτσας» τα ζώα είναι τόσο αρπακτικά όσο και θύματα. «Αυτές οι συνθήκες επικρατούν στο φυσικό περιβάλλον. Ομως συχνά οι άνθρωποι το ξεχνάμε αφού μας καθοδηγεί η λογική τής κατανάλωσης. Στην όπερα αυτή ξεδιπλώνεται επίσης άλλο ένα σημαντικό στοιχείο που αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι βάζουν αναγκαστικούς περιορισμούς στα ζωώδη συναισθήματά τους – ιδιαίτερα στη σεξουαλικότητά τους, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να εκφράσουν αυτές τις επιθυμίες ή αυτά τα συναισθήματα».

Το έργο, τονίζει ο Πάουντνι, εκφράζει και τον ασυναίσθητο ανδρικό φόβο απέναντι στο αναδυόμενο ρεύμα της γυναικείας χειραφέτησης. Ο δικός του φόβος ποιος είναι; Ο βρετανός σκηνοθέτης απαντά προτού ολοκληρωθεί η ερώτηση: «Η βία».

Του ζητήσαμε να φανταστεί τον εαυτό του σε ρόλο δημιουργού. Αν έγραφε σήμερα μια όπερα ποιο θα ήταν το  θέμα που θα έβαζε στον πυρήνα της; «Δεν το έχω σκεφθεί ποτέ. Πραγματικά είναι πολύ δύσκολη ερώτηση. Αλλά το πρώτο που μου έρχεται στο μυαλό – χωρίς να μπορώ να φανταστώ τον τρόπο – είναι ένα έργο που θα πραγματευόταν τη δικαιοσύνη».

ΙΝFΟ: Θέατρο Ολύμπια, Ακαδημίας 59-61, τηλ. 210-3612.461, 210-3643.725, 28/3-1/4, στις 20.00. Εισιτήρια: 20-60 ευρώ.